TIN MỚI NHẬN Góc doanh nghiệp

Nguyễn Bảo Sinh: Chỉ người Hà Nội mới... bát phố

Cập nhật 13:59 ngày 12/08/2014

Trong rất nhiều tác giả viết về Hà Nội, Nguyễn Bảo Sinh chọn được cho mình một từ đắt giá: Bát phố. Một từ khiến hầu hết những ai là người Hà Nội gốc và trên tuổi 60 nghe đều gật gù: “Đúng là chúng tôi”. Chính vì lẽ đó, Bát phố được chọn vào đề cử giải Tác phẩm, Giải Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội năm nay.

 

(Thethaovanhoa.vn) -

“Chỉ người Hà Nội mới bát phố” – tác giả không ít lần khẳng định trong những cuộc chuyện trò ở café Nhân nằm góc phố Bảo Khánh – Hàng Hành. Những nhân vật trong cuốn sách (không nêu đích danh mà được gọi bằng tên chung “Bát Phố”) giờ còn rất ít, những người nhận ra mình là một phần trong đó cũng không nhiều, nhưng những người không hề liên quan vẫn có thể tìm đọc, nếu  muốn hiểu hơn Hà Nội ở bề chìm.

Tùy duyên và vô nguyện là bát phố

“Bát phố” với Nguyễn Bảo Sinh là ra phố ngắm “gió thổi mây bay”, ngắm cả con người, nhưng chính xác hơn là không vì mục đích gì cả. Tùy duyên và vô nguyện là bát phố. Đi học, đi làm, đi chơi với người yêu… đều không được tính là bát phố.

“Người Việt Nam đi chậm nhất thế giới. Người Hà Nội đi chậm nhất Việt Nam. Bát phố lại là kẻ đi chậm nhất Hà Nội” – Nguyễn Bảo Sinh viết có phần cường điệu. Nhưng với người bát phố, cần hiểu “chậm” ở đây có nghĩa là “thư thái”. Vì đi không mục đích, người ta có thể dừng lại ở bất cứ đâu.

 


Nhà thơ Nguyễn Bảo Sinh. Ảnh: Cao Mạnh Tuấn

Bởi vậy, bát phố nghe có vẻ dễ nhưng lại chẳng dễ. Đó thường là “người ở Hà Nội từ 5 đời trở lên. Ông bát phố, bố bát phố, con bát phố, cháu bát phố… thường đi quanh bờ hồ Hoàn Kiếm”.

“Người Sài Gòn không có thú chơi bát phố. Gặp nhau là phải có việc, thấp nhất là việc ẩm thực, kéo nhau vào quán xá lu bù. Đến chơi nhà người Sài Gòn mà ta đến 3 buổi, nói không có mục đích gì thì người ta cho là mình hâm” – tác giả viết.

“Ngay đến anh xe ôm Hà Nội cũng khác hẳn anh xe ôm Sài Gòn. Sau cuốc xe, anh Sài Gòn lau chùi đồ nghề, lấy bạt phủ lên xe máy rồi vào quán nhậu lu bù. Còn xe ôm Hà Nội, sau chuyến hàng là xúm lại bàn chuyện chính trị, toàn chuyện đầu Ngô mình Sở”.

Lớp lớp, tầng tầng ký ức

Nguyễn Bảo Sinh sẽ không bao giờ trở thành “nhà Hà Nội học”, đơn giản vì ông không coi Hà Nội là đối tượng nghiên cứu. Ông cũng không viết sách nghiên cứu. Bát phố là sự pha trộn giữa tản văn và tiểu thuyết, viết về Hà Nội từ một góc nhìn vừa riêng tư (kể cả những chuyện riêng của bản thân, gia đình mình) vừa khái quát (đến nỗi những người Hà Nội cùng thế hệ đọc đều gật gù).

 


Cuốn Bát phố của Nguyễn Bảo Sinh

Ông cũng không bàn về Hà Nội theo lối lý trí, luận suy khoa học. Nguyễn Bảo Sinh là người coi trọng vô thức hơn ý thức. Lối viết của ông cũng tự nhiên tung tẩy như thế. Và những câu chuyện về Hà Nội trong Bát phố lại càng như vậy. Đó là cuốn sách viết từ tâm tưởng.

Người mới đến Hà Nội hoặc người Hà Nội trẻ bây giờ không có được cái ký ức ấy. Hà Nội trong họ chỉ có một, cùng lắm là 2 lớp ký ức. Phần lớn đặt trọng tâm vào Hà Nội đương đại. Hà Nội trong những người như Nguyễn Bảo Sinh có nhiều tầng nhiều lớp. Ví dụ, nhìn Tràng Tiền Plaza ngày nay nhớ Bách hóa tổng hợp ngày trước, từ Plaza nhìn sang Bờ Hồ lại hoài niệm gánh hàng hoa và cô hàng hoa duyên dáng ngày trước…

Bởi nếu đã đi qua hơn 70 năm cuộc đời, người ta sẽ thấy “đương đại” không còn nhiều ý nghĩa, mà chỉ là một lớp cắt của Hà Nội. Nhiều thứ sẽ ở lại, nhiều thứ sẽ bị quên lãng, và Hà Nội già hơn tất cả chúng ta.

Hà Nội trong sách Bảo Sinh hẹp hơn Hà Nội mở rộng ngày nay nhiều và khoác chiếc áo đã cũ của hoài niệm. Như ông viết “Nơi nào đường tàu điện chìm là Hà Nội, nơi nào đường tàu điện nổi như đường tàu hỏa là quê” thì đó là cách phân biệt của vài thập niên trước.

  • "Bát phố” bản cập nhật đã dày… gấp đôi

    Nguyễn Bảo Sinh có thói quen khi sách xuất bản xong, ông vẫn liên tục sửa chữa, cập nhật bản thảo Bát phố. Vừa tuần trước có bản thứ 8, sang tuần sau đã có bản thứ 10. Nghĩa là, ông không bao giờ hài lòng với tác phẩm, kể cả đã được NXB duyệt in.

    Ông quan niệm: “Nếu một người nhìn lại thành tích trong quá khứ và vẫn xuýt xoa tự hào, thì người đó đang đi thụt lùi. Người ta chỉ tiến lên khi nhìn lại và xấu hổ vì lúc đó sao mình non nớt đến thế”.

    Ông bảo, so với phiên bản Bát phố được đề cử Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội lần này, bản thảo đang được cập nhật dày gần… gấp đôi. Quan trọng là ông đã bổ sung thêm nhiều giai thoại về người Hà Nội các thập niên trước, thế nên, khi được đề cử Bùi Xuân Phái, ông thấy xấu hổ vì bản được đề cử chưa phải là những câu chuyện hay nhất.

  • Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội ra đời từ năm 2008 do báo Thể thao & Văn hoá (TTXVN) và Quỹ Bùi Xuân Phái tổ chức. Đây là giải thưởng thường niên, được trao vào dịp kỷ niệm ngày sinh của cố họa sĩ Bùi Xuân Phái, cho những tác giả, tác phẩm, công trình, hoạt động, ý tưởng có hàm lượng nghệ thuật và khoa học cao, gắn bó với các mặt của đời sống Hà Nội, thấm đượm một tình yêu Hà Nội, có tác động xã hội rộng rãi, được công chúng công nhận, ủng hộ. Giải thưởng nhằm tôn vinh sự nghiệp của Bùi Xuân Phái (1/9/1920 – 24/6/ 1988) - cây đại thụ trong nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại - và tiếp nối tình yêu Hà Nội của ông.


Mi Ly
Thể thao & Văn hóa

VTV1

WWW.VTV.VN - BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM.

Tổng biên tập Vũ Thanh Thủy

Phó Tổng biên tập Phạm Quốc Thắng

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.

Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932

Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.

Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.