TIN MỚI NHẬN Góc doanh nghiệp

Thiêng liêng cây nêu ngày Tết giữa vùng biển Hoàng Sa

Theo VOV, Báo Đà NẵngCập nhật 06:00 ngày 20/02/2015

Cây nêu Lý Sơn cùng lá cờ Tổ quốc.

VTV.vn - Với ngư dân đảo Lý Sơn tỉnh Quảng Ngãi, cây nêu còn được dựng lên trên những con tàu rẽ sóng vươn ra vùng biển Hoàng Sa chào đón năm mới.

Dựng cây nêu ngày Tết là phong tục có từ xa xưa của dân tộc Việt Nam. Dù tục lệ này đã ít nhiều mai một ở nhiều địa phương, người dân trên đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi vẫn giữ được cây nêu truyền thống trong mấy ngày Tết, vừa mang ý nghĩa đuổi quỷ, trừ ma; vừa tỏ lòng biết ơn ông bà tổ tiên, cầu mong một năm mới biển yên sóng lặng, được nhiều lộc biển. Những năm gần đây, cây nêu còn được ngư dân Lý Sơn dựng lên trên những con tàu rẽ sóng vươn ra vùng biển Hoàng Sa chào đón năm mới.

Theo ông Trần Ngọc Thọ, người xã An Vĩnh, từ ngày 23 tháng Chạp trở đi, trên đảo Lý Sơn đã diễn ra tục dựng nêu. Nơi dựng cây nêu sớm nhất là Lăng Tân, thờ thần Nam Hải, ở xã An Vĩnh. Đến ngày 24 tháng Chạp cả 24 tòa dinh miếu trên đảo đồng loạt làm lễ “lên nêu”. Tại nhà người dân, đến chiều 30 Tết mới làm lễ dựng nêu. Ngày xưa, người dân Lý Sơn chỉ dựng nêu trên dinh miếu, nhà riêng. Bây giờ, bà con dựng cây nêu ở nóc con tàu.

Cây nêu ở đảo Lý Sơn được làm bằng cây tre già, cao to, thẳng, lóng tre đều và không cụt ngọn. Ngọn cây nêu giữ nguyên chùm lá tre tươi được gắn thêm một lá phướn viết các câu chữ cầu chúc năm mới an lành. Vật tín ngưỡng gắn trên cây nêu thường là nhánh xương rồng, nhành lá đa hoặc giỏ tre đựng vàng mã, trầu cau, gạo muối và một bó tỏi. Cây tre dùng làm nêu không một ai được phép bước qua.

Cụ Võ Hiển Đạt, ở xã An Hải, huyện Lý Sơn đã ngoài tuổi 83 nhưng cũng chịu khó đi tìm một cây tre ưng ý nhất về làm cây nêu tại nhà mình: “Tôi chọn mua một cây tre xanh tốt rồi rong bớt cành, chỉ để ở trên một tán lá cỡ 5,3 mắt, đem về chiều 30 Tết dựng cây nêu là chọn giờ Dậu. Cây tre nêu này trong đó có 1 cái giỏ có 1 cái bùa bát quái, một cải giỏ đựng trầu cau, vàng bạc”.

Khi cây nêu dựng lên, người dân đảo Lý Sơn tiến hành các lễ cúng theo phong tục truyền thống. Dân đảo bày soạn tươm tất mâm cúng “lên nêu”. Đây là dịp để các thế hệ con cháu, họ tộc trên đảo tưởng nhớ các thế hệ cha ông đã mãi mãi nằm lại giữa biển khơi trong hành trình đưa thuyền ra vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa cắm mốc, bảo vệ chủ quyền từ hàng trăm năm trước.

Tết đến, ngư dân Lý Sơn cùng nhau dựng cây nêu trên con tàu rồi rẽ sóng vươn khơi, cầu mong mọi điều tốt đẹp trong năm mới. Hình ảnh những cây nêu trên tàu rực rỡ cờ Tổ quốc vươn mình đón nắng xuân giữa vùng biển Hoàng Sa biểu thị cho sức xuân đang trỗi dậy trong lòng mỗi người dân Việt. Ông Võ Ngọc Lượng, ngư dân ở thôn Tây, xã An Vĩnh cho biết, cây nêu trên tàu không cầu kỳ như cây nêu trước nhà nhưng có ý nghĩa khẳng định chủ quyền trên vùng biển Việt Nam.

Cụ Trần Ngọc Thọ ở xã An Vĩnh, huyện Lý Sơn cho rằng, các tộc họ, gia đình trên đảo cùng dựng nêu cầu mong may mắn và mời các vị thần linh, các vị tiền bối về đón năm mới với người dân trên đảo; tiếp lửa cho con cháu bảo vệ vững chắc chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, nhà nghiên cứu về văn hóa biển đảo Lý Sơn đúc kết: Cây nêu của người Lý Sơn không cao như cây nêu của người Cor ở miền Tây tỉnh Quảng Ngãi nhưng được chạm trổ tinh xảo với nhiều hoa văn thể hiện ước vọng của người miền biển. Trên thân cây nêu thường gắn con cá gỗ quay theo chiều gió thổi, đặc biệt mọi cây nêu Lý Sơn còn treo lá cờ Tổ quốc. Đây là điểm rất riêng của cây nêu ngày Tết ở đảo Lý Sơn.

Cây nêu đảo Lý Sơn còn gắn biểu tượng con chim công bên cạnh lá cờ Tổ quốc cùng một lá cờ hội lớn. Theo tín ngưỡng dân gian miền biển, biểu tượng con chim công được treo trên thân cây nêu với hy vọng xua đi những gì kém may mắn, cầu trời yên biển lặng để có một năm mới an cư lạc nghiệp, gọi là Nhất điểu.

Trong nắng xuân, cờ Tổ quốc trên những ngọn cây nêu ngày Tết tung bay kiêu hãnh giữa vùng biển Hoàng Sa. Cây nêu Tết trên biển góp phần khẳng định chủ quyền của người Việt Nam đối với vùng biển đảo thiêng liêng mà cha ông đã khai phá, giữ gìn từ bao đời nay.

Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam TV Online.

 

VTV1

WWW.VTV.VN - BÁO ĐIỆN TỬ ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM.

Tổng biên tập Vũ Thanh Thủy

Phó Tổng biên tập Phạm Quốc Thắng

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 306/GP-BTTTT cấp ngày 22/02/2012.

Tổng đài VTV: (04) 3.8355931; (04) 3.8355932

Ðiện thoại Báo điện tử VTV: (04) 66897 897 Email: toasoan@vtv.vn

® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.

Ghi rõ nguồn VTV.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.