Trung Quốc lao đao vì COVID-19: Khi mà điều tồi tệ nhất vẫn còn ở phía trước

Thùy An-Thứ tư, ngày 27/05/2020 06:07 GMT+7

VTV.vn - Công việc của 290 triệu lao động nhập cư ở Trung Quốc bị ảnh hưởng vì đại dịch, nhưng hầu hết trong số đó không tiếp cận được với những khoản hỗ trợ thất nghiệp.

Đầu tháng 1, khi một "căn bệnh lạ" về hô hấp mới bắt đầu lây lan ở nhiều vùng tại Trung Quốc, Zou Lan cùng lúc ấy có những dấu hiệu bị cảm lạnh. Dù các nhà chức trách chưa công bố những mối đe dọa mà virus Corona gây ra, ông chủ đã yêu cầu Zou Lan ở nhà. Kể từ đó, cô không thể quay trở lại làm việc.

Không có tiền, phải nuôi ba con, người mẹ đơn thân đã cố gắng tìm việc trong 4 tháng liền. Sau nhiều lần thất bại, người từng có 10 năm kinh nghiệm làm việc tại một đô thị lớn như Nam Kinh ngày càng tuyệt vòng.

"Bà chủ cũ đối xử với tôi rất tốt. Trong cuộc điện thoại vào tháng 1, bà nói rằng, tôi có thể quay trở lại làm việc khi dịch bệnh được kiểm soát. Tôi đã chờ đợi hàng tháng trời nhưng mọi thứ không có tiến triển. Tôi ngày càng bi quan hơn", người phụ nữ 41 tuổi nói.

Trung Quốc lao đao vì COVID-19: Khi mà điều tồi tệ nhất vẫn còn ở phía trước - Ảnh 1.

Tìm việc làm ngày càng trở nên khó khăn tại Trung Quốc

Giống như 290 triệu người lao động nhập cư từ các vùng nông thôn lên thành phố làm việc ở Trung Quốc, tình trạng thất nghiệp của Zou Lan không được thông kê vào con số chính thức. Điều này đồng nghĩa là cô không nhận được sự hỗ trợ của nhà nước.

Trong tháng 4, tỷ lệ thất nghiệp cao kỷ lục ở Mỹ là 14,7%. Con số chính thức ở Trung Quốc là 6%, tăng từ con số 5,9% từ tháng 3.

Chỉ có khoảng 2,3 triệu người đã nhận được trợ cấp thất nghiệp vào cuối tháng 3 vừa qua. Đây được xem chỉ là một phần trong số hàng chục triệu người đã mất đi công ăn việc làm do sự phá hủy của đại dịch với nền kinh tế số 2 thế giới.

Tại lễ khai mạc Lễ khai mạc Kỳ họp thứ 3 Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc Trung Quốc (tức Quốc hội) Khóa XIII, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường nhấn mạnh "Trung Quốc sẽ không đặt ra bất cứ mục tiêu tăng trưởng cụ thể nào trong năm 2020 do quốc gia này đang phải đối mặt với nhiều thách thức và diễn biến khó lường liên quan đến đại dịch COVID-19 cũng như từ môi trường kinh tế và thương mại toàn cầu bất ổn". Cũng trong bài phát biểu này, việc làm của người lao động được xem là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ.

Trung Quốc lao đao vì COVID-19: Khi mà điều tồi tệ nhất vẫn còn ở phía trước - Ảnh 2.

Theo Thủ tướng Lý Khắc Cường, Trung Quốc không đặt ra bất cứ mục tiêu tăng trưởng cụ thể nào trong năm 2020

Tuy vậy, có vẻ như thực tế đang trầm trọng hơn những con số thống kê. Theo nghiên cứu của công ty chứng khoán Zhongtai, có trụ sở tại Sơn Đông vào cuối tháng 4, tỷ lệ thất nghiệp thực tế ở nước này ở mức 20,5%, tương đương 70 triệu người mất việc.

Theo Li Tao, người sáng lập Trung phát triển công tác xã hội Bắc Kinh, sự tác động của đại dịch COVID-19 với vấn đề việc làm ở Trung Quốc sâu sắc hơn so với dịch Sars vào năm 2002 - 2003 và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Trung tâm của Li là một tổ chức phi chính phủ giúp người lao động từ các vùng nông thôn lên thành thị để tìm kiếm việc làm.

SARS cũng là một đại dịch toàn cầu nhưng nó tấn công nhiều hơn tới các nhà máy xuất khẩu song lại tác động một cách hạn chế tới ngành dịch vụ. Với COVID-19, nó đã đánh mạnh vào nhu cầu trên toàn thế giới và đặc biệt là mảng dịch vụ

Li Tao

Tác động của đại dịch SARS với sự tăng trưởng của Trung Quốc diễn ra trong thời gian khá ngắn khi mà kinh tế nước này đã bước vào chu kỳ bùng nổ từ mùa hè năm 2003. Đây cũng là thời điểm dịch bệnh được kiểm soát. Trong khi đó, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, khiến khoảng 20 triệu lao động nhập cư - chủ yếu ở các khu vực ven biển mất việc.

Trong làn sóng thất nghiệp mới nhất, người lao động nhập cư Trung Quốc không chỉ phải đối mặt với nguy cơ mất việc làm mà còn bị giảm lương. Theo khảo sát của Trung phát triển công tác xã hội Bắc Kinh, gần 80% trong số những người thất nghiệp vì COVID-19 đã trở lại làm việc sớm nhất là vào tháng 4, nhưng hầu hết đều bị giảm lương.

Li nói, sự phục hồi của kinh tế trong nước có thể khuyến khích chi tiêu của người dân, đồng thời tạo ra nhiều việc làm hơn trong những tháng tới, đặc biệt là những công việc tạm thời trong ngành giải trí và dịch vụ.

Vẫn còn quá sớm để có một bức tranh đầy đủ về tác động của đại dịch với tình hình việc làm. Nguyên nhân là vì hầu hết các nhà máy vẫn đang làm việc theo đơn đặt hàng có từ trước

Li Tao

Wang Guang là một trong những người may mắn giữ được việc qua thời kì khó khăn nhất ở một nhà máy điện tử sản xuất các đơn đặt hàng của Mỹ. Tuy nhiên, mức lương của anh đã bị giảm khoảng 40% từ 4.000 Nhân dân tệ (khoảng 560 USD) mỗi tháng xuống dưới 3.000 Nhân dân tệ, bất chấp thâm niên 10 năm cống hiến.

Nhà máy của Wang đã phải dừng một bộ phận sản xuất vào năm ngoái sau khi chấm dứt hợp đồng với một công ty viễn thông lớn của Trung Quốc. Việc sản xuất chậm lại do thiếu đơn đặt hàng, đồng nghĩa với việc giảm giờ làm. Giờ đây với mức lương bị giảm, Wang buộc phải tính toán lại chi tiêu để đảm bảo vẫn có 2.000 Nhân dân tệ gửi về cho vợ và hai con, đang sống ở một ngôi làng nhỏ ở miền Trung, Trung Quốc.

Lao động từ các vùng nông thôn lên các khu công nghiệp để làm việc thường dựa vào giờ làm thêm để tăng thu nhập. Theo quy định, các công ty phải trả mức lương 1,5 lần so với bình thường nếu yêu cầu công nhân làm thêm giờ.

Trung Quốc lao đao vì COVID-19: Khi mà điều tồi tệ nhất vẫn còn ở phía trước - Ảnh 5.

Nhiều công nhân đã phải chấp nhận giảm lương để tiếp tục làm việc

Trong khi những người khác đã bỏ việc để đi tìm các nhà máy có nhiều giờ làm thêm, Wang vẫn quyết định ở lại với nhà máy cũ dù lương thấp. Lý do của Wang là, việc tìm kiếm sẽ mất thời gian mà chẳng đem lại kết quả vì hầu hết các công ty đều đã thu hẹp quy mô sản xuất.

Trước đây, những người lao động nhập cư trẻ tuổi có thể "nhảy" việc từ các nhà máy sang các ngành dịch vụ, nhưng do tác động của COVID-19, ngành dịch vụ còn đình trệ hơn.

Một cuộc khảo sát đầu tháng 4 do Hiệp hội Khách sạn Trung Quốc thực hiện, cho thấy, khoảng 80% trong số hơn 5.000 được hỏi đã mở cửa trở lại nhưng doanh thu trung bình chưa bằng 1/5 so với một năm trước đó.

Công nhân nhập cư từng là động lực cho sự bùng nổ cơ sở hạ tầng ở Trung Quốc, đồng thời khiến quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng kể từ những năm 1980. Việc các lao động này chuyển tiền từ thành phố về gia đình ở các vùng nông thôn cũng giúp thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

"Khi thảm họa xảy ra, một số công nhân nhập cư đã chọn trở về quê nhà để giảm chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu có bất kỳ cơ hội nào, 80% lao động nhập cư sẽ quay trở lại thành phố, vì các làng quê không có việc làm", Li nói.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!

TIN MỚI

    X

    ĐANG PHÁT

    Bản tin thời tiết chào buổi sáng 3 phút trước