Khán giả ngày nay có thể xem tin tức trên điện thoại, theo dõi chương trình qua Smart TV, lựa chọn video ngắn trên mạng xã hội hoặc xem nội dung theo yêu cầu. Sự dịch chuyển này đang làm thay đổi cách các cơ quan truyền thông sản xuất, phân phối và khai thác nội dung. Với Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), bài toán đặt ra không chỉ là hiện diện trên nhiều nền tảng, mà còn là đổi mới toàn diện để đáp ứng nhu cầu công chúng trong môi trường số.
Tại Hội thảo và Triển lãm công nghệ với chủ đề “Đài Truyền hình Việt Nam – Từ truyền hình truyền thống đến tổ chức truyền thông số”, diễn ra ngày 9/10/2026, Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh nhấn mạnh mục tiêu đến năm 2030: VTV từng bước trở thành tổ chức truyền thông số quốc gia hiện đại, đa phương tiện, đa nền tảng, vận hành ngày càng dựa trên dữ liệu, ứng dụng sâu trí tuệ nhân tạo (AI) và làm chủ những năng lực công nghệ trọng yếu.
Đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại số
Định hướng này được đặt trong bối cảnh VTV bước vào giai đoạn phát triển mới. Từ ngày 1/4/2026, Đài chính thức trở thành đơn vị sự nghiệp trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Theo Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh, vị thế mới cũng đi cùng trách nhiệm lớn hơn trong việc thực hiện sứ mệnh của cơ quan truyền thông quốc gia.
Mười chữ vàng “Mọi người, Mọi lúc, Mọi nơi, Sắc sảo, Hấp dẫn” được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng VTV tại Lễ Kỷ niệm 55 năm Ngày Phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên tiếp tục là định hướng cho quá trình đổi mới. Trong môi trường số, yêu cầu “mọi người, mọi lúc, mọi nơi” đồng nghĩa với việc nội dung phải đến được với công chúng trên các nền tảng họ sử dụng. Còn “sắc sảo, hấp dẫn” đòi hỏi chất lượng nội dung được nâng cao, trong đó dữ liệu và AI có thể hỗ trợ nhưng không thay thế vai trò của con người.
Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh cho rằng chuyển đổi số trước hết là nhiệm vụ chính trị, nhằm bảo đảm thông tin chính thống có khả năng tiếp cận công chúng kịp thời, qua đó góp phần dẫn dắt dòng thông tin chủ lưu trên không gian số.
Không chạy theo công nghệ, không đánh mất bản sắc
Theo lãnh đạo Đài THVN, chuyển đổi số không đồng nghĩa với việc thay đổi sứ mệnh hay những giá trị cốt lõi của Đài. Công nghệ là phương tiện để thực hiện sứ mệnh hiệu quả hơn, trong khi tính chính xác, độ tin cậy, trách nhiệm xã hội và bản sắc văn hóa vẫn phải được bảo đảm.
Thực tế, VTV đã đạt mức xuất sắc, đứng đầu trong bảng xếp hạng mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí các năm 2023, 2024 và 2025 trong khối cơ quan báo chí, phát thanh và truyền hình. Tuy nhiên, những hạn chế vẫn tồn tại: dữ liệu chưa được chuẩn hóa và khai thác dùng chung, các hệ thống còn được đầu tư theo từng đơn vị, trong khi Đài cần một kiến trúc tổng thể để kết nối và điều phối.
Năm 2026 vì thế được xác định là thời điểm chuyển từ củng cố nền tảng sang tăng tốc. AI dự kiến được đưa vào nhiều công đoạn từ sản xuất, lưu trữ đến phân phối nội dung, nhưng trách nhiệm biên tập và trách nhiệm chính trị vẫn thuộc về con người. Cùng với đó, an toàn thông tin, quản trị nội dung thống nhất và khả năng làm chủ công nghệ cốt lõi là những yêu cầu cần được đặt ra ngay từ đầu.
Tham khảo quốc tế để tìm hướng đi phù hợp
Trong quá trình xây dựng định hướng, VTV đã khảo sát, trao đổi kinh nghiệm với Đài Phát thanh – Truyền hình Hồ Nam (HBS), Đài Phát thanh – Truyền hình công cộng Hồng Kông (RTHK) và Đài Truyền hình TVB, đồng thời tìm hiểu xu hướng công nghệ tại các triển lãm chuyên ngành như IBC và qua làm việc với doanh nghiệp công nghệ.
Các mô hình mang đến những kinh nghiệm khác nhau: HBS chú trọng chuyển đổi đồng bộ từ tổ chức, nhân lực đến sản xuất và kinh doanh; RTHK cho thấy khả năng phối hợp giữa truyền hình quảng bá và nền tảng số; TVB có kinh nghiệm trong quản trị tài sản nội dung và khai thác bản quyền.
Dù vậy, mỗi tổ chức có điều kiện và chức năng riêng. Theo định hướng được nêu tại Hội thảo, VTV không sao chép nguyên mẫu mà cần lựa chọn giải pháp phù hợp với yêu cầu thực tiễn của mình.
Mục tiêu đến năm 2030 vì thế không chỉ nằm ở việc sở hữu thêm công nghệ hay mở rộng số lượng nền tảng. Điều quan trọng là xây dựng một mô hình hoạt động có khả năng thích ứng với hành vi khán giả, khai thác hiệu quả nguồn lực nội dung và duy trì độ tin cậy của thông tin. Chuyển đổi phương thức hoạt động, nhưng giữ vững sứ mệnh – đó là nguyên tắc xuyên suốt của hành trình này.