2 phương án đầu tư đường sắt Bắc - Nam chênh nhau tới 32 tỷ USD: Đâu là phương án phù hợp?

Ban Thời sự-Chủ nhật, ngày 14/07/2019 10:34 GMT+7

VTV.vn - Nhiều tranh luận đã phát sinh khi hai phương án đầu tư đường sắt Bắc - Nam được đưa ra, bởi hai lựa chọn này chênh nhau tới 32 tỷ USD.

Tuần qua, sau khi Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra con số tính toán để làm dự án đường sắt Bắc – Nam với chi phí dự toán chỉ khoảng 26 tỷ USD với tốc độ 200 km/h, một cuộc tranh luận xung quanh con số này đã dấy lên vì trước đó Bộ Giao thông Vận tải đề xuất phương án tàu cao tốc với tốc độ 350 km/h, có tổng vốn đầu tư gần 59 tỷ USD. Hai con số này hoàn toàn khác nhau bởi 26 tỷ USD là chi phí để đầu tư cho đường sắt tốc độ 200 km/h, còn hơn 58 tỷ USD là số tiền đầu tư cho đường sắt có tốc độ cao gần gấp đôi.

26 tỷ USD hay 58.7 tỷ USD đều là những mức đầu tư cực lớn kéo dài trong nhiều năm, bởi vậy phù hợp và hiệu quả đặt trong tổng thể nền kinh tế cùng với tầm nhìn dài hạn đã được báo chí phân tích dưới nhiều góc độ khác nhau xung quanh dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Báo Thanh niên đã dẫn quan điểm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đề xuất lựa chọn tốc độ 350km/h của Bộ Giao thông vận tải là chưa hợp lý. Do đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất phương án mới với tốc độ khoảng 200km/h, tổng mức đầu tư dự án khoảng 26 tỷ USD.

Trước đó, Bộ Giao thông Vận tải đề xuất tổng vốn đầu tư cho dự án này là 58,7 tỷ USD. Phương án này từng được Quốc hội xem xét cách đây 9 năm nhưng không được thông qua.

GS.TS Lã Ngọc Khuê, nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải cho rằng, trong khi vận tải bằng đường bộ khiến chi phí logistics của Việt Nam rất cao, làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế, tuyến đường sắt đầu tư mới phải đáp ứng 2 nhu cầu đang bức xúc hiện nay. Đó là vận tải hành khách và hàng hóa. Giải được bài toán này thì chỉ có thể đầu tư tuyến đường sắt chạy với tốc độ từ 160-200km/h. Còn nếu làm đường sắt cao tốc chỉ để vận chuyển hành khách thì hoàn toàn không khả thi về mặt kinh tế bởi lẽ nếu có rút ngắn thời gian chạy tàu xuống còn 5 - 6 tiếng như kỳ vọng thì tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam cũng khó có thể cạnh tranh với hàng không giá rẻ.

Với tuyến đường sắt khổ nhỏ, tốc độ tàu chạy chậm với vận tốc trung bình 60km/h như hiện tại, đường sắt đang rất tụt hậu và không thể cạnh tranh nổi với vận tải đường bộ. Thế nhưng, hạn chế của vận tải đường bộ lại góp phần làm cho chi phí logistics của Việt Nam cao một cách bất thường: gần gấp đôi các nước trong khu vực và gấp 4 đến 6 lần của các nước phát triển như Nhật Bản, Canada và Hoa Kỳ.

Chính vì lẽ đó, việc đầu tư hiện đại hoa tuyến đường sắt Bắc – Nam là không thể bàn lùi. So sánh giữa hai phương án đang đặt ra, đề xuất của Bộ Kế hoạch và Đầu tư với vận tốc 200km/h, tuy thời gian di chuyển kéo dài hơn, nhưng bù lại có thể cân đối nguồn thu vì hàng hoá chạy quanh năm, bù đắp khoảng trống hành khách vào mùa thấp điểm. Nói đơn giản là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được đầu tư để vừa chở khách, vừa chở hàng … đang là một phương án có vẻ được nhiều người ủng hộ.

Qua báo chí, câu tục ngữ "Liệu cơm gắp mắm" được nhắc nhiều khi đề cập đến phương án xây dựng đường sắt tốc độ cao. Một số chuyên gia và đại biểu Quốc hội cho rằng, phương án đầu tư 26 tỷ USD cho tuyến đường này ở vào thời điểm này khiến nhiều người hào hứng. Hào hứng là bởi nó có tính gợi mở cao. Hiện nay, chưa thể đánh giá phương án này có khả thi không nhưng trước hết nó mang đến gợi ý rằng, Việt Nam có thể hiện thực hoá ước mơ đường sắt cao tốc với cái giá chấp nhận được.

Trong thông cáo báo chí mới nhất, Bộ Giao thông Vận tải cam kết sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu và thực hiện các bước tiếp theo của dự án một cách cẩn trọng, khách quan. Thủ tướng cũng đã quyết định thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam. Hội đồng được thuê liên danh tư vấn trong nước và tư vấn nước ngoài bảo đảm độc lập, khách quan với tư vấn lập Dự án để thẩm tra Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án theo đúng quy định…

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online!

TIN MỚI

    X

    ĐANG PHÁT

    Bản tin thời tiết chào buổi sáng 3 phút trước