14 tuổi đạt 8.5 IELTS: Thi sớm có thực sự cần thiết?

Những thông tin về học sinh 10, 12 hay 14 tuổi đạt 8.5 IELTS – mức điểm thể hiện khả năng sử dụng tiếng Anh linh hoạt, chính xác và gần như chuyên nghiệp – liên tục xuất hiện trên truyền thông thời gian qua. Thành tích này khiến nhiều phụ huynh, học sinh không khỏi ngưỡng mộ. Song đi cùng sự ngưỡng mộ là tâm lý sốt ruột, lo lắng: nếu con mình không học và thi IELTS sớm, liệu có bị "chậm chân"?

IELTS hiện là một trong những chứng chỉ tiếng Anh quốc tế được sử dụng rộng rãi trong tuyển sinh đại học, tuyển sinh lớp 10 của một số trường tư thục, dân lập, cũng như phục vụ mục tiêu du học. Tại Việt Nam, theo thống kê, chỉ khoảng 1% thí sinh đạt mức điểm 8.5 IELTS. Con số này càng khiến nhiều gia đình coi việc luyện thi IELTS sớm là một lợi thế cần nắm bắt.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: ôn luyện và thi IELTS ngay từ bậc trung học cơ sở có thực sự cần thiết?

Thành tích không đến từ "nước rút"

Nguyễn Lê Minh Hiếu, học sinh lớp 9 Trường THCS Trần Duy Hưng (Hà Nội), vừa đạt 8.5 IELTS vào tháng 10/2025 với điểm số thành phần Reading 9.0, Listening 8.0, Writing 8.0, Speaking 8.0 khi mới 14 tuổi. Nhưng theo gia đình và giáo viên, kết quả này không phải nhờ ôn luyện cấp tốc trong vài tháng.

Trước khi bước vào giai đoạn luyện thi IELTS, Hiếu đã có nền tảng tiếng Anh vững chắc về ngữ pháp, khả năng đọc hiểu và vốn từ. Gia đình xác định rõ mục tiêu: sử dụng chứng chỉ IELTS để xét tuyển vào một số trường tư thục chất lượng cao khi lên lớp 10. Quá trình học tập của Hiếu diễn ra bền bỉ, có lộ trình và không gây áp lực quá mức.

Nhờ đó, em không chỉ đạt kết quả cao ở IELTS mà vẫn có thời gian dành cho các hoạt động, sở thích khác. Theo phụ huynh, tiếng Anh rất quan trọng, nhưng những trải nghiệm và kiến thức toàn diện cũng quan trọng không kém.

Nguy cơ "tác dụng ngược" nếu thi quá sớm

Từ góc nhìn chuyên gia, PGS.TS. Vũ Thị Thanh Nhã, Trưởng khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Anh, Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng việc cho học sinh lớp 6, lớp 7 ôn luyện và thi IELTS chưa hẳn đã mang lại lợi ích như kỳ vọng.

Theo bà, IELTS là bài thi đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh học thuật ở trình độ cao, đòi hỏi nền tảng ngôn ngữ, tư duy và tâm lý học tập ổn định. Nếu chạy theo thành tích, ép học sinh luyện thi sớm khi chưa đủ nền tảng, các em có thể rơi vào trạng thái học đối phó, căng thẳng, thậm chí chán học tiếng Anh.

Bên cạnh đó, tâm lý "con người ta" khiến nhiều phụ huynh so sánh, lo lắng không cần thiết, dẫn tới quyết định đầu tư ôn luyện khi chưa xác định rõ mục tiêu sử dụng chứng chỉ.

Chi phí và giá trị sử dụng cần được cân nhắc

Một yếu tố khác không thể bỏ qua là chi phí. Lệ phí thi IELTS hiện vào khoảng hơn 4 triệu đồng/lần. Để đạt mức điểm cao, nhiều học sinh phải tham gia các khóa luyện thi với chi phí lên tới hàng chục triệu đồng mỗi khóa.

Trong khi đó, chứng chỉ IELTS chỉ có giá trị trong 2 năm. Với học sinh trung học cơ sở, nếu thi quá sớm mà chưa có mục tiêu cụ thể, nguy cơ lãng phí thời gian và tiền bạc là rất rõ ràng.

Thực tế giảng dạy cho thấy, nhiều phụ huynh đề nghị cho con luyện thi IELTS ngay từ lớp 6. Tuy nhiên, theo các giáo viên tiếng Anh, điều quan trọng là xây dựng lộ trình phù hợp, tập trung củng cố nền tảng ngôn ngữ, kỹ năng học tập và chỉ thi khi đã sẵn sàng.

Học đúng thời điểm, thi đúng mục tiêu

Thay vì chạy đua theo thành tích, nhiều phụ huynh hiện nay lựa chọn đồng hành cùng con trong việc xây dựng mục tiêu học tập dài hạn. Với học sinh lớp 6, lớp 7, việc học tiếng Anh nên tập trung vào phát triển kỹ năng giao tiếp, đọc hiểu, hình thành thói quen học tập tích cực, thay vì đặt nặng áp lực thi cử.

Đáng chú ý, ngay cả các đơn vị tổ chức thi IELTS cũng khuyến cáo thí sinh chỉ nên dự thi khi từ 16 tuổi trở lên – thời điểm phù hợp hơn về mặt tâm lý và học thuật.

Các chuyên gia cho rằng, IELTS là một công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng lúc, đúng mục đích. Với học sinh trung học cơ sở, điều quan trọng nhất vẫn là lựa chọn lộ trình học phù hợp, tránh tâm lý chạy theo thành tích để rồi gây áp lực không cần thiết cho cả gia đình và học sinh.