20 xã ở Hà Nội vẫn ''khát'' nước sạch

Nước sạch là nhu cầu thiết yếu của mỗi gia đình, gắn liền với sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Thế nhưng tại nhiều khu vực nông thôn, nguồn nước sạch mà người dân sử dụng hàng ngày vẫn chưa thực sự đảm bảo.

Theo thống kê, trên toàn quốc, khoảng 60% hộ dân được sử dụng nước đạt quy chuẩn quốc gia. Trong đó, 52% sử dụng nước từ các công trình cấp nước tập trung, còn 8% sử dụng nước từ các công trình cấp nước nhỏ lẻ.

Ngay tại khu vực nông thôn của các thành phố lớn, nước sạch - tưởng như là điều rất bình thường trong cuộc sống hiện đại - vẫn đang là mong mỏi của không ít người dân.

Ông Nguyễn Văn Đức, người dân xã Sơn Đồng, TP Hà Nội cho biết, gia đình ông chuyển ra khu đất dịch vụ X2 Song Phương từ năm 2022. Do không có nước nên gia đình ông phải khoan giếng để sử dụng. Bằng mắt thường có thể thấy nước bám vàng, mùi tanh, hôi.

Giải pháp của gia đình ông Đức là lắp thêm thiết bị lọc nước. Nhưng thiết bị này cũng không thể đảm bảo cho nguồn nước sạch. Những người khác chấp nhận bỏ tiền mua ống nước nối dài hàng trăm mét để kéo nước từ những hộ dân bên làng cũ về sử dụng nhưng phải trả giá nước cao hơn.

Được biết, khi thực hiện xây dựng hạ tầng các khu đất dịch vụ tại xã Sơn Đồng, huyện Hoài Đức (cũ), cơ quan chức năng mới chỉ triển khai các hạng mục về điện, đường, hệ thống thoát nước mà chưa có cơ chế, hạ tầng cho việc cấp nước sạch. 

Trong khi đó, theo các quy định hiện hành như Luật Nhà ở năm 2013 và Quyết định số 69 của UBND thành phố Hà Nội, hệ thống cấp nước phía sau đồng hồ tổng sẽ do chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở chịu trách nhiệm. Điều này đồng nghĩa với việc các đơn vị cấp nước trên địa bàn không có nghĩa vụ phải đầu tư đường ống nhánh vào sâu bên trong khu dân cư, tạo ra vướng mắc khiến người dân mòn mỏi chờ nước sạch.

Ngày 11/8, Sở Xây dựng Hà Nội đã có văn bản gửi UBND xã Sơn Đồng và Công ty nước sạch Tây Hà Nội về việc rà soát, phối hợp để thống nhất phương án, xây dựng bổ sung mạng cấp nước tại các khu đất dịch vụ, đảm bảo 100% hộ dân trong phạm vi dự án được cung cấp nước sạch, theo quy định.

Theo báo cáo từ Sở Xây dựng TP Hà Nội, thành phố đã đặt mục tiêu năm 2025, 100% hộ dân được sử dụng nước sạch tập trung. Nhưng sang năm 2026, vẫn chưa đạt được mục tiêu này. Hiện mới có 106/126 xã, phường tương đương 98% hộ dân nông thôn được tiếp cận nước sạch.

Vẫn còn 20 xã sau sắp xếp đơn vị hành chính chưa hoàn thiện đấu nối nước sạch. Hầu hết là các xã nằm ở cuối nguồn, nên việc vận hành phụ thuộc lớn vào tiến độ dự án nguồn và tuyến ống truyền dẫn.

Tại một số nơi, người dân vẫn sử dụng nước ngầm từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nước có thời điểm chưa đảm bảo các yêu cầu theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt của Bộ Y tế.

Nguồn nước sạch được sử dụng cho hơn 100.000 hộ dân tại xã Tây Phương, TP. Hà Nội, nước ngầm sau xử lý trở thành nước sạch đạt tiêu chuẩn. Nhưng kết quả giám sát của Trung tâm kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội cho biết, có thời điểm, một số chỉ tiêu về chất lượng nước tại xã Tây Phương không đạt quy chuẩn để đảm bảo sử dụng nước cho sinh hoạt. UBND TP Hà Nội đã có văn bản đề nghị các bên liên quan sớm đấu nối cung cấp nước sạch từ nhà máy nước sạch sông Đà cho người dân.

Câu chuyện tại xã Sơn Đồng hay Tây Phương cũng là câu chuyện của 18 xã khác trên địa bàn Thành phố. Từ nay đến 2030, TP sẽ triển khai nhiều giải pháp như xây dựng tuyến ống truyền dẫn và xây dựng các dự án mạng cấp nước để đấu nối liên vùng, đồng thời cải tạo, nâng cấp các tuyến ống hoặc thay thế các nhà máy nước ngầm sử dụng công nghệ cũ để đảm bảo 100% người dân thủ đô được sử dụng nước sạch đạt tiêu chuẩn 01 của Bộ Y tế

Theo kế hoạch, đến ngày 30/9/2026, các hộ dân tại xã Sơn Đồng, xã Tây Phương và một số khu vực khác trên địa bàn Hà Nội sẽ được đấu nối, cung cấp nước sạch đạt chuẩn. Còn tại các nơi khác trên toàn quốc, các địa phương cũng đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng tỷ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch từ 60% lên 80% trong 5 năm tới.

Rà soát toàn diện các công trình đã đầu tư, làm mới mô hình quản lý và khơi thông nguồn lực xã hội hóa  đó là những đòi hỏi bức thiết không thể trì hoãn đối với cấp nước nông thôn hiện nay. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là yêu cầu công bằng về an sinh xã hội. Mọi nỗ lực đều hướng đến đích cuối cùng: Không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình tiếp cận nguồn nước sạch. Chỉ khi giải quyết trọn vẹn những vấn đề cấp thiết, nước sạch mới thực sự trở thành một thước đo của chất lượng cuộc sống và sự phát triển bền vững.