200 doanh nghiệp nộp ngân sách gần 1 triệu tỷ đồng

Doanh nghiệp tư nhân tiến sát doanh nghiệp nhà nước về đóng góp ngân sách

Số liệu công bố từ lễ vinh danh các doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (VNTAX 2026) cho thấy, 100 doanh nghiệp tư nhân thuộc PRIVATE 100 thực nộp 390.700 tỷ đồng trong năm 2025, tăng 146.300 tỷ đồng, tương đương 60% so với kỳ trước và bằng khoảng 14,7% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025.

Trong khi đó, 100 doanh nghiệp nhà nước thuộc STATE 100 đóng góp 425.800 tỷ đồng, sau khi loại trừ phần đóng góp trùng giữa công ty mẹ và công ty con, tương đương khoảng 16% tổng thu ngân sách.

Tổng số thực nộp của 200 doanh nghiệp trong VNTAX 200 đạt 989.300 tỷ đồng, tăng 195.300 tỷ đồng, tương đương 25% so với kỳ trước. Con số này tương đương hơn 37% tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025.

Đáng chú ý, chỉ 20 doanh nghiệp đứng đầu đã đóng góp 614.000 tỷ đồng, chiếm gần 62% tổng số nộp của VNTAX 200.

Nếu xét theo ngành, trong VNTAX 200, bất động sản - xây dựng dẫn đầu với hơn 234.000 tỷ đồng, chiếm gần 24% tổng số nộp của VNTAX 200. Năng lượng - tài nguyên đứng thứ hai với hơn 220.000 tỷ đồng, tương đương 22,3%. Lĩnh vực tài chính có 40 doanh nghiệp, đóng góp khoảng 139.000 tỷ đồng; riêng 23 ngân hàng nộp 104.600 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong VNTAX 2026, khoảng cách giữa hai khu vực doanh nghiệp tư nhân và nhà nước chỉ còn 35.100 tỷ đồng, với mức đóng góp của PRIVATE 100 bằng gần 92% STATE 100.

Trong VNTAX 200, có 99 doanh nghiệp tư nhân, 73 doanh nghiệp nhà nước và 28 doanh nghiệp FDI/liên doanh. Khối nhà nước vẫn dẫn đầu với hơn 424.000 tỷ đồng, chiếm 43% tổng số nộp; khu vực tư nhân đạt hơn 390.000 tỷ đồng, chiếm 39%.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu. Tổng số nộp của Top 10 PRIVATE 100 tăng từ khoảng 148.000 tỷ đồng lên 268.000 tỷ đồng, tương đương 80%. Vingroup đứng đầu với gần 148.800 tỷ đồng, tiếp theo là các doanh nghiệp như Sunshine Group, NH Smart City thuộc BRG Group, THACO, Hòa Phát, FPT, Techcombank, VPBank và ACB.

Ở khối nhà nước, các doanh nghiệp dẫn đầu chủ yếu thuộc dầu khí, năng lượng, xăng dầu, viễn thông và ngân hàng. PetroVietnam đứng đầu STATE 100 với khoảng 91.000 tỷ đồng, tiếp đến là Viettel với hơn 42.290 tỷ đồng.

Cần mở rộng “nền tháp” doanh nghiệp để nuôi dưỡng nguồn thu

Phát biểu tại sự kiện, TS Nguyễn Văn Phụng, nguyên Cục trưởng Cục Thuế Doanh nghiệp lớn đánh giá, kết quả thu ngân sách đang cho thấy sự chuyển dịch trong cơ cấu đóng góp. Các doanh nghiệp bất động sản ngày càng tạo thêm doanh thu từ dịch vụ, hạ tầng khu công nghiệp, qua đó đóng góp nhiều hơn vào giá trị gia tăng của nền kinh tế.

“Sự gia tăng đóng góp của nhóm doanh nghiệp dẫn đầu, đặc biệt là khu vực tư nhân, cho thấy vai trò ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp trong tạo nguồn thu và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đây cũng là nền tảng để hình thành thêm những doanh nghiệp tiên phong, có khả năng dẫn dắt và đóng góp lớn hơn cho quốc gia trong những năm tới”, ông Phụng cho biết.

Trong khi đó, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, đánh giá cấu trúc VNTAX 200 như một "đỉnh tháp" khá nhọn khi 20 doanh nghiệp đầu bảng chiếm 62,1% tổng số nộp, trong khi 100 doanh nghiệp đứng đầu chiếm tới 92%.

“Điều này cho thấy vai trò lớn của nhóm doanh nghiệp dẫn đầu đối với nguồn thu ngân sách, nhưng cũng đặt ra yêu cầu mở rộng phần "nền tháp””, đại diện VCCI đánh giá.

Theo ông Tuấn, việc xuất hiện những doanh nghiệp có quy mô đóng góp ngày càng lớn là tín hiệu tích cực, song về dài hạn cần có thêm nhiều doanh nghiệp phát triển lên quy mô lớn để tạo nền tảng nguồn thu rộng hơn.

Đại diện VCCI cho rằng, dư địa tăng trưởng nguồn thu nằm ở việc có thêm nhiều doanh nghiệp lọt vào nhóm đóng góp lớn, thay vì chỉ phụ thuộc vào một số doanh nghiệp đầu tàu.

Để mở rộng "nền tháp", ông cho rằng cần giảm chi phí tuân thủ, xây dựng chính sách thuế ổn định, dễ dự báo và tiếp tục cải cách thủ tục thuế. Bên cạnh đó, cơ cấu nguồn thu cũng cần bền vững hơn. Nguồn thu từ đất đai đóng góp rất quan trọng cho sự phát triển kinh tế. Nhưng về dài hạn, nguồn thu này cần được duy trì ổn định hàng năm.

“Dòng tín dụng cũng cần được đưa vào sản xuất, kinh doanh, nâng năng suất và tạo ra giá trị mới thay vì chủ yếu lưu giữ trong tài sản. Việc thúc đẩy khu vực hộ kinh doanh và kinh doanh trực tuyến phát triển, từng bước chính thức hóa, cũng là một dư địa mở rộng nguồn thu”, ông Đậu Anh Tuấn nêu quan điểm.