29 xã tại TP Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội chuyển đổi từ mô hình chính quyền nông thôn sang chính quyền đô thị sau khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, hoàn thiện hạ tầng và mở ra dư địa phát triển mới cho các địa phương.
Trong các ngày 17 và 18/6, nhiều xã trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức lấy ý kiến người dân về đề án thành lập phường mới trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Trước đó, Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh đã thống nhất chủ trương thành lập đơn vị hành chính đô thị đối với 29 xã đáp ứng đầy đủ 9/9 tiêu chí theo Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Các xã thành phường chia theo khu vực.
Hiện TP Hồ Chí Minh có 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo. Trong số 29 xã đủ điều kiện thành lập phường, khu vực TP Hồ Chí Minh trước đây chiếm 20 xã, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây có 7 xã và khu vực Bình Dương trước đây có 2 xã.
Theo Nghị quyết 112/2025, một xã muốn trở thành phường phải đáp ứng hàng loạt tiêu chí về dân số, diện tích, tỷ lệ dân số đô thị, cơ cấu kinh tế, thu nhập bình quân đầu người và khả năng cân đối ngân sách. Đây được xem là thước đo phản ánh mức độ đô thị hóa và năng lực phát triển của địa phương.
Đô thị hóa tạo động lực chuyển đổi
Những năm gần đây, quá trình đô thị hóa tại các khu vực ngoại thành TP Hồ Chí Minh diễn ra mạnh mẽ. Nhiều địa phương có quy mô dân số tương đương các đơn vị cấp huyện trước đây nhưng vẫn vận hành theo mô hình chính quyền nông thôn.
Hiện TP Hồ Chí Minh có hai xã có dân số vượt 200.000 người là Bà Điểm và Đông Thạnh. Xã Bình Hưng cũng có gần 184.000 dân. Quy mô dân số lớn kéo theo nhu cầu ngày càng cao về quản lý xây dựng, quy hoạch, giao thông và cung cấp dịch vụ công.
Hình ảnh xã Vĩnh Lộc, TP Hồ Chí Minh nhìn từ trên cao.
Tại xã Hiệp Phước, địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Long Thới, Nhơn Đức và Hiệp Phước trước đây, diện tích hơn 63 km² với dân số trên 75.000 người. Đây là khu vực giữ vai trò cửa ngõ phía nam, kết nối trung tâm TP Hồ Chí Minh với hệ thống cảng biển và các khu công nghiệp trọng điểm.
Bà Lê Thị Anh Thư, Chủ tịch UBND xã Hiệp Phước cho biết định hướng phát triển của địa phương là công nghiệp gắn với cảng biển, khai thác tối đa lợi thế vị trí địa lý. Việc chuyển thành phường sẽ giúp địa phương được bổ sung nguồn lực nhân sự và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Trong khi đó, xã Bình Chánh hiện có diện tích hơn 21 km², dân số trên 80.000 người. Là cửa ngõ phía tây nam của thành phố, địa phương giữ vai trò kết nối với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và là đầu mối giao thông, thương mại quan trọng.
Theo lãnh đạo xã Bình Chánh, đa số người dân đồng thuận với chủ trương chuyển đổi. Đây cũng là mong muốn được địa phương theo đuổi trong nhiều năm qua. "Trước đây Bình Chánh nhiều lần đề xuất phát triển thành quận hoặc thành phố. Hiện nay địa phương đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện thành lập phường nên người dân rất phấn khởi", đại diện địa phương chia sẻ.
Hình ảnh xã Tân Vĩnh Lộc, TP Hồ Chí Minh nhìn từ trên cao.
Ngoài việc nâng cao vị thế hành chính, một trong những lợi thế đáng chú ý khi trở thành phường là bộ máy tổ chức được tăng cường. Nếu đơn vị hành chính cấp xã hiện được bố trí tối đa 50 biên chế thì phường có thể được bố trí tới 70 biên chế, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong quản lý địa bàn và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.
Bình Chánh cũng đang ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, trong đó có đề xuất mở rộng đường Lê Khả Phiêu và nhiều tuyến giao thông huyết mạch khác nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Mở rộng không gian phát triển
Không chỉ tại khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh, các địa phương thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương trước đây cũng kỳ vọng việc thành lập phường sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng.
Xã Long Hải, TP Hồ Chí Minh nhìn từ trên cao.
Tại xã Long Sơn, địa phương nằm ở cửa ngõ chiến lược phía đông nam TP Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Trọng Thụy, Chủ tịch UBND xã cho rằng việc nâng cấp đơn vị hành chính sẽ tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư, đẩy nhanh hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Theo ông Thụy, đây là tiền đề để Long Sơn phát huy hiệu quả các dự án động lực như Tổ hợp Hóa dầu miền Nam, hệ thống cảng biển quốc tế, đồng thời thu hút các ngành công nghiệp công nghệ cao, logistics thông minh và các loại hình dịch vụ có giá trị gia tăng lớn.
Ở khu vực Bình Dương trước đây, xã Bắc Tân Uyên cũng đặt nhiều kỳ vọng vào quá trình chuyển đổi. Ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên cho biết địa phương xác định quy hoạch phải đi trước một bước nhằm kiến tạo cấu trúc đô thị bền vững, bảo đảm cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa.
Địa phương dự kiến tận dụng quỹ đất nông nghiệp lớn hiện có để hình thành các vành đai xanh, tránh tình trạng đô thị hóa tự phát. Song song đó là việc lập quy hoạch phân khu, tổ chức không gian phát triển đồng bộ với các khu công nghiệp, trung tâm hành chính và các khu đô thị sinh thái.
Theo lãnh đạo Bắc Tân Uyên, việc chuyển từ mô hình chính quyền nông thôn sang chính quyền đô thị không đơn thuần là thay đổi tên gọi đơn vị hành chính mà là yêu cầu khách quan nhằm giải phóng nguồn lực và mở ra không gian phát triển mới cho địa phương.
Việc 29 xã đủ điều kiện chuyển thành phường được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển đô thị của TP Hồ Chí Minh sau sắp xếp đơn vị hành chính. Không chỉ tạo điều kiện nâng cao chất lượng quản trị địa phương, bước chuyển này còn góp phần thúc đẩy đầu tư hạ tầng, thu hút nguồn lực xã hội và từng bước hình thành mạng lưới đô thị phát triển đồng đều trên toàn địa bàn thành phố.
Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.