3 kịch bản tăng trưởng phụ tải điện

3 kịch bản tăng trưởng phụ tải điện

Bước vào mùa nắng nóng, sản lượng điện toàn quốc đã liên tiếp nhiều ngày ghi nhận sản lượng điện tiêu thụ vượt trên 1,1 tỉ kWh, đạt mức kỷ lục cả về sản lượng và công suất cực đại từ đầu năm tới nay. Tuy nhiên, với việc dự báo trước áp lực nhu cầu điện được dự báo tăng mạnh, đặc biệt trong cao điểm các tháng mùa khô năm nay, ngay từ cuối năm ngoái, Bộ Công Thương đã xây dựng phương án vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2026 và đưa ra 3 ba kịch bản tăng trưởng phụ tải trong tình huống cao điểm.

Theo đó, 3 kịch bản phụ tải được xây dựng gồm kịch bản cơ sở tăng 8,5%, kịch bản điều hành tăng 11,7% và kịch bản dự phòng, trong đó nhu cầu có thể tăng tới 14,1% trong các tháng cao điểm mùa khô. Cùng với đó, Bộ Công Thương cũng đã phê duyệt phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2026 với các phương án tương ứng các kịch bản để bảo đảm tính linh hoạt trong công tác chỉ đạo điều hành cung ứng điện năm 2026, với tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu năm nay cao nhất là trên 368 tỷ kWh. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, khó dự báo, mục tiêu đặt ra là bảo đảm cung ứng điện trong mọi tình huống, đồng thời chủ động ứng phó với các biến động bất thường, nhất là trong mùa khô và các đợt nắng nóng.

Đảm bảo đủ nguồn cung nguyên liệu cho phát điện

Thị trường nguyên liệu đầu vào đang có nhiều biến động, trong khi nhu cầu tiêu thụ điện năng đạt đỉnh điểm vào các tháng cao điểm nắng nóng, do đó việc chủ động nhiên liệu cho phát điện trở thành yếu tố sống còn để đảm bảo việc cung cấp điện cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống sinh hoạt của người dân trong năm nay.

Theo kế hoạch được giao, năm nay doanh nghiệp sẽ sản xuất, cung ứng 2 triệu tấn than cho phát điện. Theo đại diện doanh nghiệp, dù chi phí nhiên liệu sản xuất đầu vào tăng cao, nhưng với việc tổ chức sản xuất hợp lý, việc cung ứng than vẫn được đảm bảo.

Ông Đoàn Hải Nam - Phó Giám đốc Công ty Than Thống Nhất cho biết: "Năm 2026, tập đoàn cũng giao thêm cho chúng tôi sản xuất thêm 50.000 tấn than. Chúng tôi sẽ tìm mọi giải pháp để tổ chức sản xuất hợp lý, tiết kiệm vật tư, tái sử dụng vật tư để hoàn thành vượt mức kế hoạch 2 triệu tấn than".

Bên cạnh những nỗ lực để đẩy mạnh sản xuất, việc nhập khẩu, vận chuyển, cung ứng Than cho phát điện cũng đã sẵn sàng. Không chỉ vậy, trong quá trình này các giải pháp tiết kiệm, chống lãng phí cũng được phát huy để hoàn thành kế hoạch được giao.

Ông Cao Văn Chuẩn - Phó Giám đốc Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả chia sẻ: "Chúng tôi đã phối hợp với các công ty chế biến, sàng tuyển xây dựng các giải pháp giao than, và kết thúc 4 tháng đã giao tiêu thụ nói chung và đặc biệt ưu tiên cho các hộ điện đã đạt được trên 14 triệu tấn than đạt 35%, còn riêng than nhập khẩu cũng đạt 37%".

Ông Trần Hải Bình - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam nêu ý kiến: "Dự kiến trong 5 tháng đầu năm, Tập đoàn cung ứng là 23,7 triệu tấn, bằng 45,4% kế hoạch năm, trong đó cho điện là 18,8 triệu tấn, bằng 44,8% kế hoạch năm. Hiện nay, Tập đoàn đã tổ chức sản xuất, nhập khẩu, đảm bảo dự trữ đủ than cung ứng cho các nhà máy nhiệt điện theo các hợp đồng đã ký kết hoạt động ổn định trên 1,5 tháng. Theo đó, Tập đoàn sẽ đảm bảo cung ứng đủ than cho các nhà máy nhiệt điện trong các tháng nắng nóng cao điểm năm 2026".

Năm 2026, nhu cầu than cho phát điện là 85 triệu tấn, trong đó các tháng mùa khô từ tháng 4 đến tháng 7 là khoảng 32 triệu tấn. Và đối với như cầu khí cho phát điện năm 2026 là 4,8 tỷ đến 6,2 tỷ m3 khí, dự kiến trong các tháng mùa khô, nhu cầu là 1,6 tỷ m3 khí. Cùng với việc đảm bảo nguồn nguyên liệu than, việc nâng công suất tái hóa khí trong nước cũng được đẩy mạnh, để đáp ứng nhu cầu phát và huy động điện mùa khô cho các tỉnh miền Nam.

Ông Nguyễn Thế Hữu - Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương nhận định: "Tổng công ty khí Việt Nam đã nâng khả năng tái hoá khí từ 7 triệu m3 khí/ngày lên 9,5 triệu m3 khí mỗi ngày, đã giúp tăng cao độ linh hoạt trong việc huy động nguồn tuabin khí ở Đông Nam Bộ đáp ứng điện cho cao điểm mùa khô ở miền Nam đang xảy ra".

Năm 2026, với kịch bản phụ tải điện tăng cao nhất đến 14,1%, trong đó tỷ lệ huy động từ nhiệt điện than và tuabin khí chiếm trên 50%, do vậy việc đảm bảo cung ứng đủ nguyên liệu than, khí cho sản xuất điện là yêu cầu cấp thiết được đặt ra.

Sẵn sàng huy động các nguồn điện hợp lý

Không chỉ đảm bảo đủ nguồn nguyên liệu cơ sở cho phát điện, để đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao và vận hành hệ thống điện quốc gia an toàn, ổn định, hiện các nguồn điện hợp lý cũng đã sẵn sàng hạ tầng, đảm bảo được huy động trong mùa nắng nóng năm nay.

Với 55 MW năng lượng tái tạo, hiện mỗi năm doanh nghiệp đang đóng góp cho hệ thống điện quốc gia khoảng 100 triệu kWh điện thương phẩm. Ngay trong quý I năm nay, việc bảo trì hạ tầng kỹ thuật đã được hoàn tất, sẵn sàng cho việc phát điện ở mức cao trong các tháng mùa khô.

Ông Phạm Minh Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Halcom Việt Nam cho biết: "Để đảm bảo giảm thiểu tối đa thời gian phải dừng chờ cho công tác bảo hành, bảo dưỡng, nâng cao tối đa thời gian vận hành sản xuất và phát điện, chúng tôi đã đưa vào ứng dụng công nghệ AI để đưa ra cảnh báo sớm về lỗi để xử lý trước khi xảy ra lỗi. Đối với các dự án đang triển khai và chuẩn bị đưa vào vận hành, dự kiến trong năm 2026, 2027, chúng tôi sẽ đưa thêm các nhà máy năng lượng tái tạo vào vận hành với tổng công suất xấp xỉ 200 MW, với sản lượng điện phát lên lưới hàng năm khoảng 550 triệu kWh mỗi năm".

Còn với nhà máy thuỷ điện, ngay sau khi được bổ sung thêm hai tổ máy vào vận hành thương mại kể từ đầu tháng 5, đã giúp nâng công suất phát điện của nhà máy lên 2.400 MW. Với việc thực hiện nghiêm quy trình vận hành hồ chứa, hiện hồ chứa đang được giữ nước ở mức cao, đáp ứng cho nhu cầu huy động điện cao điểm.

Ông Phạm Văn Vương - Giám đốc Công ty Thủy điện Hòa Bình chia sẻ: "Công tác sửa chữa của tất cả các tổ máy của thuỷ điện Hoà Bình đã được hoàn thành trong tháng 4. Và đặc biệt từ đầu tháng 5 khi 2 tổ máy của Thuỷ điện Hoà Bình mở rộng đã chính thức được đưa vào vận hành thương mại. Đến thời điểm này, chúng tôi đã có 10 tổ máy, cùng với mực nước ở hồ thuỷ điện Hoà Bình khá cao. Có thể nói, Thuỷ điện Hoà Bình đã sẵn sàng cho việc phát điện với công suất lớn và cũng đủ sản lượng dự trữ nhất định, để phục vụ cho việc cung ứng điện trong mùa khô năm nay".

Ông Nguyễn Quốc Trung - Phó Tổng Giám đốc Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia đưa ra ý kiến: "Chúng tôi đã có nhận định và báo cáo Bộ Công Thương về tình hình huy động điện mùa khô năm 2026 sẽ phải đối diện với những khó khăn, thách thức rất lớn. Hiện nay trong hệ thống điện của chúng ta, nguồn điện than đang chiếm đa số khoảng 53%, nguồn điện khí chiếm từ 18 đến 20%. Chúng tôi cũng nhìn nhận thấy hệ thống điện của chúng ta có sự hỗ trợ lớn từ nguồn năng lượng tái tạo, riêng về công suất đặt của năng lượng tái tạo hiện nay có thể lên đến 27%".

Theo dự báo, từ nay đến tháng 7 có khả năng xuất hiện nhiều đợt nắng nóng và điều này cũng dẫn tới tiêu thụ điện có thể tiếp tục duy trì ở mức cao. Việc tiêu thụ điện vượt mốc 1,1 tỷ kWh thời gian qua cho thấy nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng tăng cao, tạo áp lực rất lớn lên hệ thống điện quốc gia. Vì thế, bên cạnh đảm bảo nguồn cung, người dân, doanh nghiệp cần sử dụng điện tiết kiệm, đặc biệt trong các giờ cao điểm, để đảm bảo vận hành an toàn của hệ thống điện và tối ưu chi phí cho người sử dụng điện.