5 thách thức lớn cản bước chuyển đổi số quốc gia

Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 với chủ đề "Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia".

Sau 6 năm triển khai, chuyển đổi số quốc gia ghi nhận nhiều kết quả trong hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh.

Theo số liệu được công bố tại chương trình, tính đến tháng 9/2026, mạng 5G phủ sóng 91,99% dân số, cáp quang đã đến 100% xã, phường. Cả nước có 81.600 doanh nghiệp công nghệ số, doanh thu kinh tế số đạt gần 3,6 triệu tỷ đồng.

Năm 2026 cũng đánh dấu việc Luật Chuyển đổi số chính thức có hiệu lực. Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia được ban hành, tạo nền tảng thúc đẩy kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở xây dựng hạ tầng hay triển khai ứng dụng, mà phải được đánh giá bằng kết quả thực chất: năng suất cao hơn, chi phí thấp hơn, dịch vụ thuận tiện hơn và năng lực cạnh tranh được cải thiện.

5 thách thức lớn của chuyển đổi số

Bộ trưởng Vũ Hải Quân chỉ ra 5 thách thức cần tập trung tháo gỡ.

Thứ nhất là dữ liệu. Dù nhiều cơ sở dữ liệu đã được xây dựng, tiến độ triển khai tại một số lĩnh vực, bộ, ngành vẫn còn chậm.

Thứ hai là nền tảng số. Việc phát triển nền tảng chưa đồng đều, tiến độ còn chậm và đôi khi vẫn mang tính riêng lẻ theo từng bộ, ngành, gây khó khăn cho kết nối, liên thông.

Thứ ba là hạ tầng. Nhu cầu về hạ tầng tính toán hiệu năng cao phục vụ nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu ngày càng lớn. Trong khi đó, một số vùng lõm sóng vẫn chưa được xử lý triệt để.

Thứ tư là ứng dụng AI trong doanh nghiệp. Dù nhiều doanh nghiệp mong muốn đưa AI vào hoạt động, quá trình triển khai, đặc biệt tại doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn chưa đạt tiến độ kỳ vọng.

Thứ năm, cũng là thách thức quan trọng nhất, là nguồn nhân lực. Nhân lực chuyên trách chuyển đổi số tại các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt ở cấp xã, còn thiếu; năng lực chuyên môn sâu và công tác đào tạo cần tiếp tục được tăng cường.

Từ những điểm nghẽn trên, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết giải ngân cho chuyển đổi số còn rất chậm, thuộc nhóm chậm nhất trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chuyển từ xây dựng hệ thống sang tạo giá trị thực chất

Để tháo gỡ khó khăn, Bộ trưởng đề nghị tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực và đổi mới phương thức quản lý; phát triển đồng bộ hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu dùng chung; xây dựng Chính phủ số lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Cùng với đó, cần phát triển kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới, xây dựng xã hội số bao trùm, phát triển nhân lực số chất lượng cao và củng cố niềm tin số.

Tại chương trình, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng khai trương Ứng dụng hỗ trợ chuyển đổi số cấp xã. Nền tảng số hóa, chuẩn hóa thông tin từ gần 1.600 sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số của hàng trăm đơn vị cung cấp, được phân loại theo ba trụ cột: Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Người dùng có thể truy cập tại địa chỉ http://ungdungcdscapxa.dx.gov.vn để tìm kiếm giải pháp phục vụ quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Thông điệp được nhấn mạnh tại chương trình là mỗi khoản đầu tư cho chuyển đổi số phải tạo ra giá trị có thể đo đếm được, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.