50% số ca mắc vô sinh dưới 30 tuổi: Giới trẻ hãy bảo vệ sức khỏe để xây dựng hạnh phúc

Vô sinh, hiếm muộn ngày càng trẻ hóa

Nhịp sống hối hả ngày nay đang dẫn đến một thực trạng đáng báo động khi tỷ lệ vô sinh, hiếm muộn ngày càng trẻ hóa.

Theo thống kê mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2023, tỷ lệ vô sinh trên thế giới đang chiếm khoảng 1/6 dân số. Tại Việt Nam, 50% số ca mắc vô sinh nằm ở độ tuổi dưới 30, trong đó nguyên nhân từ nam giới chiếm 40%, nữ giới chiếm 40%, 10% do cả hai và 10% không rõ nguyên nhân.

Nhiều bạn trẻ chỉ bắt đầu quan tâm đến sức khỏe sinh sản khi chuẩn bị kết hôn hoặc gặp khó khăn trong việc có con. Việc thiếu hụt kiến thức và tâm lý chủ quan dẫn đến nhiều hệ lụy đáng tiếc, trong khi phần lớn các nguy cơ đều có thể phát hiện sớm thông qua kiểm tra định kỳ và xây dựng lối sống khoa học.

Nhằm giải đáp và nâng cao nhận thức về sức khỏe sinh sản cho giới trẻ, sáng 18/3, Đoàn Thanh niên VTV phối hợp cùng Bệnh viện Nam học & Hiếm muộn Hà Nội đã tổ chức chương trình tọa đàm "Sức khỏe người trẻ, hiểu đúng – sống khỏe" thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả, đặc biệt là các bạn thanh niên.

Tọa đàm có sự tham gia của hai chuyên gia giàu kinh nghiệm từ Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội: ThS.BSNT Phạm Minh Ngọc, Phó Giám đốc Trung tâm Y học Giới tính Hà Nội - chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong điều trị nam khoa, y học giới tính và tư vấn sức khỏe tình dục cặp đôi; ThS.BS Phạm Thị Mỹ, Chuyên gia hỗ trợ sinh sản - người trực tiếp thăm khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ và các cặp đôi hiếm muộn.

ThS.BS Phạm Thị Mỹ chia sẻ thực tế đáng lo ngại: "Có những trường hợp sinh năm 2005, tức mới khoảng 19–20 tuổi đã đi khám. Thậm chí, chúng tôi từng tiếp nhận bệnh nhân mới 18–19 tuổi. Tỷ lệ vô sinh – hiếm muộn đang có xu hướng gia tăng với mức tăng trung bình 5-10% mỗi năm và ngày càng trẻ hóa".

Lý giải cho thực trạng này, các chuyên gia chỉ ra hàng loạt nguyên nhân đến từ cả yếu tố sinh lý lẫn lối sống hiện đại.

Về mặt bệnh lý, nữ giới thường gặp các vấn đề như viêm nhiễm âm đạo, tử cung, dị dạng tử cung bẩm sinh, tắc vòi trứng, hội chứng buồng trứng đa nang hay nguy hiểm nhất là tình trạng suy giảm dự trữ buồng trứng sớm. Nam giới lại đối mặt với tình trạng rối loạn cương dương, tinh dịch đồ bất thường…

Tuy nhiên, "thủ phạm" giấu mặt tàn phá sức khỏe sinh sản nhiều nhất lại chính là lối sống thiếu lành mạnh.

ThS.BS Phạm Thị Mỹ nhấn mạnh, thói quen thức khuya chạy deadline, lướt mạng xã hội, chế độ ăn uống thức ăn nhanh, lạm dụng rượu bia, thuốc lá đang làm suy giảm chức năng sinh sản ở cả hai giới. Đặc biệt, xu hướng ăn kiêng quá mức để giữ dáng khiến cơ thể thiếu hụt dinh dưỡng trầm trọng, dẫn đến hệ lụy suy buồng trứng sớm ở nữ giới.

ThS.BSNT Phạm Minh Ngọc bổ sung thêm một nguyên nhân quan trọng khác là tâm lý và áp lực. Giới trẻ hiện nay mắc phải hội chứng FOMO (sợ bỏ lỡ), thường xuyên so sánh cuộc sống hôn nhân thực tế với những hình ảnh hoàn hảo trên mạng xã hội, dẫn đến sự tự ti, vỡ mộng và dễ ly hôn. Áp lực công việc khiến nhiều người rơi vào trạng thái "kiệt sức cảm xúc".

"Có nhiều bạn trẻ đến với bác sĩ chia sẻ bạn làm 4 công việc một lúc. Khi về nhà lúc 9-10h đêm, họ chỉ muốn ngủ chứ không còn năng lượng để kết nối với đối tác", bác sĩ Ngọc chia sẻ.

Ngoài ra, áp lực từ gia đình khiến việc quan hệ tình dục mất đi sự thăng hoa, trở thành một "nghĩa vụ" căng thẳng, gây ra tình trạng bất lực ở nam giới. Các rối loạn như hội chứng co thắt âm đạo ở nữ (khiến việc thâm nhập là không thể), hay việc thiếu kinh nghiệm chăn gối dù có học vấn cao cũng là những rào cản lớn ngăn cản việc có thai tự nhiên.

Khám tiền hôn nhân và bảo tồn trứng - "Lá chắn" bảo vệ tổ ấm tương lai

Một trong những thông điệp cốt lõi được chương trình nhấn mạnh là tầm quan trọng của việc khám sức khỏe tiền hôn nhân. Đây không chỉ là bước chuẩn bị cho việc sinh con mà còn là biện pháp bảo vệ bản thân và đối tác.

Khám tiền hôn nhân giúp phát hiện các bệnh lý toàn thân, sàng lọc di truyền (như mang gen tan máu bẩm sinh Thalassemia để tránh sinh ra em bé dị tật), và đánh giá dự trữ sinh sản như chỉ số AMH ở nữ hay xét nghiệm tinh dịch đồ ở nam.

Đặc biệt, khám tiền hôn nhân giúp kiểm soát và phát hiện các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs).

Bác sĩ Ngọc cảnh báo 3 nhóm bệnh lây truyền cực kỳ nguy hiểm và phổ biến ở người trẻ hiện nay là bệnh lậu, giang mai và HPV. Nhiều bạn trẻ lầm tưởng quan hệ không an toàn 1-2 lần không sao, nhưng bác sĩ Ngọc khẳng định nguy cơ lây nhiễm trong một lần là rất lớn (Lậu 40%, HPV 80%), đặc biệt nữ giới dễ lây hơn do cấu tạo niêm mạc tiếp xúc rộng.

Trong bối cảnh tuổi kết hôn ngày càng lùi xa, xu hướng trữ đông trứng và bảo tồn sinh sản đang trở thành "cứu cánh" cho giới trẻ. Hơn 80% phụ nữ trữ trứng không phải vì họ không muốn sinh con, mà vì chưa tìm được đối tác phù hợp hoặc muốn tập trung phát triển sự nghiệp trong "độ tuổi vàng" (25-35 tuổi).

Từ tháng 10/2025, nghị định tại Việt Nam cho phép phụ nữ có quyền trữ trứng theo nhu cầu cá nhân mà không cần chứng minh nguyên nhân y tế. Độ tuổi tối ưu nhất để thực hiện là dưới 35 tuổi (hoàn hảo nhất là khoảng 25 tuổi), khi chất lượng trứng còn tốt nhất. Trứng được trữ đông có thể bảo quản an toàn hơn 10 năm.

Với nam giới, việc trữ đông tinh trùng rất cần thiết, đặc biệt với những người mắc quai bị có biến chứng sưng đau tinh hoàn hoặc chuẩn bị phải bước vào quá trình hóa trị, xạ trị điều trị ung thư.

Hiện nay, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cũng đang xây dựng các gói hỗ trợ để giới trẻ dễ dàng tiếp cận phương pháp này hơn.

Chương trình tọa đàm đã mở ra rất nhiều kiến thức thiết thực cho thế hệ trẻ. Lời khuyên chung của các bác sĩ là: Đừng chờ đến khi gặp vấn đề hoặc chuẩn bị kết hôn mới đi khám. Dù áp lực công việc có bận rộn đến đâu, người trẻ vẫn cần ngủ đủ giấc (trên 6 tiếng/ngày), sinh hoạt điều độ và đặc biệt là chủ động tầm soát, khám sức khỏe định kỳ. Việc chuẩn bị nền tảng sức khỏe hôm nay chính là xây dựng một tương lai vững chắc, hạnh phúc cho gia đình ngày mai.

Khán giả có bất kỳ thắc mắc nào chưa được giải đáp hoặc có nhu cầu thăm khám, có thể liên hệ trực tiếp Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội qua tổng đài 024 3634 3636 hoặc hotline 24/7: 090 222 1268.