AI làm gia tăng khoảng cách phát triển

Theo Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu được dự báo đạt 4.800 tỷ USD vào năm 2033. Tuy nhiên, Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển cảnh báo lợi ích từ AI có nguy cơ tập trung vào một nhóm nhỏ quốc gia và doanh nghiệp, trong khi nhiều nước đang phát triển có thể bị bỏ lại phía sau.

Hiện khoảng 100 doanh nghiệp kiểm soát phần lớn hoạt động nghiên cứu, bằng sáng chế và năng lực tính toán AI. Chưa đến 1/3 các nước đang phát triển có chiến lược AI cấp quốc gia, trong khi tại các nước kém phát triển nhất, tỷ lệ này chỉ là 12%. Khoảng 65% dân số tại nhóm nước này chưa được tiếp cận Internet, hạn chế khả năng khai thác AI.

Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển cũng cảnh báo tự động hóa do AI có thể tác động tới 40% việc làm trên toàn thế giới, đe dọa lợi thế về lao động chi phí thấp của nhiều nền kinh tế đang phát triển.

Khoảng cách còn thể hiện trong quản trị công nghệ. Hiện 118 quốc gia, chủ yếu thuộc Nam bán cầu, không tham gia các diễn đàn quản trị AI lớn. Do đó, các quy tắc về an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình có nguy cơ được xây dựng mà thiếu tiếng nói của nhiều quốc gia chịu tác động trực tiếp.

Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển cảnh báo nếu không thu hẹp khoảng cách về hạ tầng số, năng lực công nghệ và quản trị, AI có thể không giúp giảm bất bình đẳng mà ngược lại, làm sâu sắc thêm khoảng cách phát triển giữa các quốc gia.