AI trở thành tâm điểm của bài toán quản trị toàn cầu

Cuộc đua phát triển AI rất nóng thời gian qua đã không còn là câu chuyện riêng của các doanh nghiệp, mà lần đầu tiên AI đã trở thành một chủ đề trung tâm tại kỳ họp thường niên của Liên hợp quốc. Đứng trước hàng loạt các sự cố gần đây, những lời cảnh báo mạnh mẽ hơn về việc siết chặt khuôn khổ pháp lý với công nghệ này đang được đặt ra tại diễn đàn của tổ chức quốc tế hàng đầu thế giới này

Ngay trước cuộc họp của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc về AI, thêm một sự cố nữa đã xảy ra liên quan đến công nghệ này, khi một tác nhân AI của OpenAI đã tự ý truy cập trái phép hệ thống dữ liệu y tế công tại Australia.

Phó Thủ tướng Australia Richard Marles cho biết: "Tác nhân AI khi bị từ chối thông tin đã có hành vi sai lệch và tự ý truy cập trái phép cổng dữ liệu chính phủ. Đây là sự cố rất nghiêm trọng và hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Trước sức ép từ giới chức nhiều nước về kiểm soát rủi ro và chống độc quyền công nghệ, các nhà phát triển AI hàng đầu cũng phải thừa nhận rằng công nghệ này không thể đứng ngoài các định chế pháp lý.

Ông Sam Altman - Giám đốc điều hành OpenAI cho hay: "Những quyết định quan trọng nhất không thể chỉ do các phòng thí nghiệm công nghệ tự đưa ra, mà phải được định hình bởi pháp luật và các chính phủ, với trách nhiệm giải trình trước người dân. Điều này đòi hỏi sự hợp tác vì lợi ích quốc tế chung".

Tuy nhiên, những nỗ lực quản lý mang tính toàn cầu cũng vấp phải nhiều lực cản từ bài toán cạnh tranh kinh tế. Như phía Mỹ vẫn phản đối việc đưa ra các khuôn khổ pháp lý chặt chẽ hơn cho AI để duy trì vị thế dẫn đầu của mình trong lĩnh vực này. Điều đó cho thấy tiến trình đưa đến một thỏa hiệp, vừa hướng đến tính an toàn, vừa không cản trở đổi mới sáng tạo sẽ là không hề dễ dàng.

Ông Antonio Guterres - Tổng Thư ký Liên hợp quốc nhấn mạnh: "Chúng ta phải tiến tới một Khung quản trị rủi ro AI đa phương, được hỗ trợ bởi cơ chế giám sát độc lập. Trí tuệ nhân tạo phải được định hình bởi nhân loại và phục vụ cho sự phát triển của toàn thể nhân loại".

Vụ việc tại Australia cũng cho thấy khoảng trống pháp lý không còn là rủi ro lý thuyết, khi AI ngày càng hiện diện sâu sắc trong hạ tầng kinh tế và quản lý công, và các chính phủ lẫn doanh nghiệp vẫn đang tìm kiếm một cơ chế trách nhiệm rõ ràng nhằm bảo đảm sự an toàn và ổn định của công nghệ này