Algeria thông qua luật tuyên bố chế độ thuộc địa Pháp là một tội ác

Các nghị sĩ Algeria - đứng trong phòng họp với những chiếc khăn quàng cổ mang màu sắc quốc kỳ đã hô vang "Algeria muôn năm" vào ngày 24/12. Họ vỗ tay tán thưởng việc thông qua dự luật, trong đó nêu rõ rằng Pháp phải chịu "trách nhiệm pháp lý về quá khứ chế độ thuộc địa của nước này ở Algeria và những thảm kịch mà việc này gây ra".

Pháp và Algeria đang vướng vào một cuộc khủng hoảng ngoại giao lớn. Các nhà phân tích cho rằng mặc dù động thái của Algeria chủ yếu mang tính biểu tượng nhưng nó vẫn có ý nghĩa chính trị quan trọng.

Chủ tịch Quốc hội Algeria - ông Ibrahim Boughali - nói với hãng thông tấn nhà nước APS rằng cuộc bỏ phiếu sẽ gửi "một thông điệp rõ ràng, cả trong và ngoài nước, rằng ký ức quốc gia của Algeria về chế độ thuộc địa Pháp không thể bị xóa bỏ, cũng không thể thương lượng".

Luật này liệt kê "các tội ác của chế độ thuộc địa Pháp" - bao gồm các vụ thử hạt nhân, giết người ngoài pháp luật, tra tấn thể xác và tâm lý và cướp bóc tài nguyên một cách có hệ thống. Văn bản này nêu rõ rằng việc bồi thường đầy đủ và công bằng cho tất cả các thiệt hại vật chất và tinh thần do chế độ thuộc địa Pháp gây ra là quyền bất khả xâm phạm của nhà nước và nhân dân Algeria".

Thời kỳ Pháp cai trị Algeria từ năm 1830 đến năm 1962 là một giai đoạn được đánh dấu bằng các vụ thảm sát và trục xuất quy mô lớn, cho đến cuộc chiến tranh giành độc lập đẫm máu từ năm 1954 đến năm 1962. Algeria cho rằng cuộc chiến đã khiến 1,5 triệu người thiệt mạng, trong khi các nhà sử học Pháp ước tính tổng số người chết là 500.000 - trong đó có 400.000 người Algeria.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước đây đã thừa nhận chế độ thuộc địa ở Algeria là một tội ác chống lại loài người nhưng chưa đưa ra lời xin lỗi chính thức.

Khi được hỏi về cuộc bỏ phiếu vào tuần trước, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp - ông Pascal Confavreux - cho biết ông sẽ không bình luận về các cuộc tranh luận chính trị đang diễn ra ở nước ngoài.

Hosni Kitouni - một nhà nghiên cứu lịch sử thuộc địa tại Đại học Exeter ở Anh - cho rằng về mặt pháp lý, luật này không có phạm vi quốc tế và do đó không có ràng buộc đối với Pháp. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng ý nghĩa chính trị và biểu tượng của nó rất quan trọng khi đánh dấu một sự đứt đoạn trong mối quan hệ với Pháp về mặt ký ức.