Ẩn danh trên mạng không đồng nghĩa được miễn trách nhiệm

“Nghe đồn là…”, “Nghe nói thế này…”, “Không biết thực hư ra sao nhưng thấy người ta bảo là…” hay “Biết tin gì chưa?” là những câu mở đầu quen thuộc trong các cuộc trò chuyện. Tưởng như chỉ là chuyện phiếm để kết nối bạn bè, nhưng những thông tin chưa được kiểm chứng khi bị truyền đi, thậm chí thổi phồng, có thể gây ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm và quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.

Tại Hà Tĩnh, một phụ nữ nghe những lời bàn tán tại chợ rồi kể lại cho người khác. Hành vi này sau đó bị xác định là đưa thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác. Người phụ nữ bị phạt 3,5 triệu đồng và buộc phải công khai xin lỗi.

Vụ việc xảy ra tại chợ Lù, xã Tùng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Theo thông tin từ cơ quan công an, người phụ nữ nghe những lời bàn tán về đời tư của một phụ nữ khác nhưng không kiểm chứng mà tiếp tục kể lại. Nội dung thông tin được xác định là sai sự thật và ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm của người bị nhắc đến.

Trung tá Nguyễn Văn Thanh, Trưởng Công an xã Tùng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, cho biết bà Minh đã thông tin về việc chị H. có quan hệ bất chính với một cán bộ tại địa bàn. Hành vi này ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm của chị H. và tình hình an ninh, trật tự tại địa phương. Ngoài xử phạt tiền, Công an xã yêu cầu bà Minh công khai xin lỗi chị H.

Vậy đâu là ranh giới giữa một lời bàn tán thông thường và hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt khi thông tin được đưa lên mạng xã hội?

Thượng úy Nguyễn Danh Tuấn Kiên, Cục An ninh mạng, Bộ Công an, những người có chủ đích hay không có chủ địch khi việc đăng tải thông tin giả mạo, sai sự thật gây ảnh hưởng tiêu cực, gây hoang mang dư luận, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì có thể bị xác định là hành vi vi phạm.

Để xác định một hành vi có vi phạm pháp luật hay không, cơ quan chức năng sẽ xem xét nhiều yếu tố, trong đó có nguồn gốc thông tin, người đăng tải, mục đích đăng tải và mức độ ảnh hưởng của thông tin đối với xã hội.

Không ít người cho rằng sử dụng tài khoản ẩn danh có thể tránh được trách nhiệm. Tuy nhiên, một vụ việc tại Ninh Bình cho thấy điều ngược lại.

Trong một nhóm Facebook, một tài khoản ẩn danh đăng tải thông tin sai sự thật về đời tư, xúc phạm danh dự, nhân phẩm một phụ nữ. Công an phường Tam Điệp sau đó xác minh được người đăng tải và xử phạt 12,5 triệu đồng.

Theo Thượng úy Nguyễn Danh Tuấn Kiên, tính năng ẩn danh trên các nền tảng mạng xã hội chỉ khiến người dùng khó nhận diện nhau, không đồng nghĩa với việc người thực hiện hành vi vi phạm được miễn trách nhiệm. Các hành vi vi phạm vẫn có thể được xác minh và xử lý theo quy định pháp luật.

Như vậy, không phải cứ trò chuyện, bàn tán hay nghe và kể lại một thông tin là bị xử phạt. Tuy nhiên, khi lời nói dựa trên tin đồn, thông tin chưa được kiểm chứng gây xúc phạm, ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, người thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý, tùy tính chất và mức độ của hành vi.

Hai vụ việc tại Hà Tĩnh và Ninh Bình cũng cho thấy dù truyền miệng hay đăng tải trên mạng xã hội dưới tài khoản ẩn danh, mỗi người đều phải chịu trách nhiệm đối với hành vi và thông tin do mình lan truyền.