Áp lực gia tăng trên thị trường việc làm tại Trung Quốc

Thách thức tìm việc cho người trẻ

Trong nhiều năm qua, già hóa dân số luôn được xem là một trong những thách thức lớn đối với nền kinh tế Trung Quốc, tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt lao động trẻ trong dài hạn. Tuy nhiên, theo một bài báo, Trung Quốc đã từng lo sợ không có đủ nguồn lao động, nhưng bây giờ, họ lại lo không có đủ công việc cho những người lao động. Nguyên nhân là do Trung Quốc đang trải qua một giai đoạn nguồn cung lao động trẻ tăng tạm thời từ đợt bùng nổ số ca sinh giai đoạn 2003 - 2016. Lực lượng cử nhân đông đảo này lại bước vào thị trường đúng thời điểm nhân sự khối văn phòng đối mặt với áp lực cắt giảm từ trí tuệ nhân tạo và tự động hóa.

Một biểu hiện cho áp lực này đã được ghi nhận trong tháng 8 vừa qua, khi tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên thành thị Trung Quốc (độ tuổi 16 - 24, không tính học sinh, sinh viên) tăng lên mức 18,9% - mức cao nhất kể từ khi Bắc Kinh thay đổi phương pháp tính vào năm 2023. Nhóm tuổi 25 - 29 tuổi cũng ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp 7,5%. Thực tế cho thấy giới trẻ Trung Quốc đang phải đối mặt với áp lực từ nền kinh tế chậm lại và nỗi lo ngại sự phát triển của AI làm giảm nhu cầu đối với nhiều vị trí khởi điểm, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.

Tín hiệu từ thị trường tuyển dụng Trung Quốc

Để giảm bớt áp lực của thị trường việc làm, các thành phố lớn tại Trung Quốc đang đẩy mạnh các hội chợ tuyển dụng mùa thu, với những hoạt động kết nối cung - cầu nhằm đưa người lao động tới gần hơn với các cơ hội việc làm mới.

Tại Bắc Kinh, hơn 400 doanh nghiệp đã tham gia hội chợ việc làm mùa thu với khoảng 20.000 vị trí tuyển dụng, tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ thông tin thế hệ mới, trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học. Bên cạnh tuyển dụng trực tiếp, ban tổ chức còn dành riêng một khu trải nghiệm nghề nghiệp để giới thiệu những công việc mới đang xuất hiện cùng với sự thay đổi của nền kinh tế.

Ông Du Yang - Giám đốc Trung tâm Giới thiệu việc làm nghề nghiệp Bắc Kinh cho biết: "Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, đặc biệt là AI, nhiều nghề nghiệp mới đã xuất hiện, chẳng hạn như chuyên viên huấn luyện AI tạo sinh hay nhân viên thu thập dữ liệu. Nhiều người tìm việc chưa hiểu rõ về những nghề này, vì vậy chúng tôi đưa các công việc mới tới hội chợ để giúp họ hiểu rõ hơn về triển vọng và thực tế của công việc".

Tại khu vực trải nghiệm nghề nghiệp, người lao động có thể trực tiếp tìm hiểu yêu cầu tuyển dụng, chương trình đào tạo và lộ trình phát triển của các ngành nghề mới trước khi quyết định ứng tuyển.

Anh Yuan Yicheng - người tìm việc chia sẻ: "Chúng tôi thường thấy công việc sản xuất phim hoạt hình ngắn bằng AI được nhắc tới trên các ứng dụng video, nên rất muốn tìm hiểu quy trình làm việc, các công cụ được sử dụng cũng như tiêu chuẩn hiện nay của ngành. Việc đến đây giúp tôi hiểu rõ hơn nhu cầu của thị trường lao động trong tương lai".

Tại Nam Kinh, một hội chợ việc làm quy mô lớn quy tụ hơn 8.000 doanh nghiệp tham gia trực tiếp và trực tuyến, dự kiến cung cấp trên 110.000 vị trí tuyển dụng cho sinh viên tốt nghiệp và lao động trình độ cao. Theo ban tổ chức, nhu cầu tuyển dụng tập trung đáng kể ở các lĩnh vực cơ khí, kỹ thuật điện, tự động hóa, sản xuất thông minh và robot.

Anh Zhu Haoran - nghiên cứu sinh ngành Kỹ thuật điều khiển nêu ý kiến: "Tôi là nghiên cứu sinh ngành kỹ thuật điều khiển và đang tìm kiếm một công việc liên quan đến robot. Ở đây có khá nhiều vị trí như vậy".

Không chỉ số lượng vị trí tuyển dụng tăng lên, mức đãi ngộ dành cho các ngành kỹ thuật cũng được duy trì ở mức tương đối cao. Tại hội chợ Nam Kinh, mức lương bình quân hàng năm được công bố vào khoảng 164.000 NDT, tương đương hơn 24.000 USD.

Theo giới chức Trung Quốc, các chương trình kết nối việc làm sẽ tiếp tục được mở rộng trong thời gian tới.

Bà Yang Hong - Phó Giám đốc Ban Dịch vụ việc làm cho sinh viên tốt nghiệp, Bộ Nhân lực và An sinh xã hội Trung Quốc nhận định: "Chúng tôi sẽ tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tầm thấp, cũng như các ngành chế tạo tiên tiến và dịch vụ hiện đại. Các hội chợ việc làm chuyên ngành sẽ được tổ chức để đáp ứng nhu cầu nhân lực của những lĩnh vực then chốt".

Những tín hiệu từ các hội chợ việc làm cho thấy nhu cầu tuyển dụng vẫn hiện diện ở nhiều lĩnh vực mới của nền kinh tế Trung Quốc. Tuy nhiên, sự thay đổi trong cơ cấu ngành nghề và yêu cầu kỹ năng cũng đang đặt ra thách thức thích ứng đối với không ít người lao động, thúc đẩy họ cần trang bị những kỹ năng chuyên sâu phù hợp với chu kỳ công nghệ mới.

Người lao động Trung Quốc nỗ lực thích ứng thay đổi

Trong khi nhu cầu tuyển dụng đang dịch chuyển sang những lĩnh vực và kỹ năng mới, nhiều người lao động Trung Quốc cũng chủ động tìm kiếm những hướng đi khác nhau để mở rộng cơ hội cho bản thân.

Tại các trung tâm công nghệ như Hàng Châu hay Thâm Quyến, ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn mô hình khởi nghiệp "công ty một người". Bằng việc tận dụng trí tuệ nhân tạo để thay thế nhân sự từ khâu lập trình, chăm sóc khách hàng cho đến tiếp thị sản phẩm, họ tìm kiếm sự chủ động trong một thị trường việc làm nhiều biến động. Thống kê cho thấy, trong năm ngoái, hơn 7 triệu doanh nghiệp một người đã được thành lập, tăng khoảng 42% so với một năm trước đó.

Tuy nhiên, dù được chính quyền địa phương hỗ trợ không gian làm việc và ưu đãi chi phí điện toán AI, con đường này không hề dễ dàng. Khảo sát từ các vườn ươm khởi nghiệp cho thấy hơn một nửa số doanh nghiệp một người có doanh thu dưới 1.000 USD mỗi tháng do phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt.

Nhiều người lao động tại Thượng Hải lại tìm đến các giải pháp thực tế và an toàn hơn: học thêm kỹ năng nghề tay trái để phòng ngừa rủi ro. Mùa thu năm nay, các lớp học kỹ năng ban ngày đã mở rộng tới hơn 130 địa điểm trên toàn thành phố. Phần lớn học viên tham gia là người trẻ và người trong độ tuổi lao động, từ nhân viên làm việc theo ca, lao động tự do cho tới những người đang muốn chuyển hướng nghề nghiệp.

Anh Zhang Bojie - học viên cho biết: "Đây là lần đầu tiên tôi thử sức với nghề làm bánh, tôi muốn xem khả năng của mình đến đâu. Dù sao thì trong bối cảnh hiện nay, việc trang bị thêm cho mình một kỹ năng tay nghề cũng không bao giờ thừa".

Bên cạnh các lớp học mang tính trải nghiệm, những khóa đào tạo hướng tới các kỳ thi chứng chỉ nghề sơ cấp như làm bánh hay pha chế đồ uống đang nhận được nhiều sự quan tâm. Với chi phí bổ sung không quá lớn, học viên có thể tiếp cận chương trình đào tạo bài bản hơn và chuẩn bị cho các kỳ đánh giá nghề nghiệp chính thức. Theo các đơn vị đào tạo, việc sở hữu chứng chỉ nghề được nhiều học viên xem là một cách để mở rộng lựa chọn việc làm trong tương lai.

Ông Xu Hao - Phó Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật quần chúng Thượng Hải nêu ý kiến: "80% học viên của chúng tôi là người trẻ và người trong độ tuổi lao động. Chúng tôi sẽ tiếp tục điều chỉnh giáo trình để bám sát nhu cầu của họ. Trường sẽ mở rộng thêm các khóa đào tạo gắn liền với du lịch, khách sạn, bán lẻ và kỹ năng nghề ứng dụng".

Từ khởi nghiệp cá nhân, cho tới học thêm một nghề mới, người lao động Trung Quốc đang tiếp tục thử nghiệm nhiều lựa chọn khác nhau trong quá trình tìm kiếm sự ổn định giữa một thị trường việc làm đang không ngừng thay đổi.