Áp xe phổi do biến chứng rò đường tiêu hóa

Người bệnh L.V.L., 54 tuổi, ở Hà Tĩnh, nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt cao 39,5 độ C, mệt mỏi, ho khạc đờm màu nâu, mùi hôi và khó thở nhẹ.

Khoảng 5 tháng trước, người bệnh phẫu thuật điều trị u đại tràng. Sau đó, người bệnh xuất hiện nhiễm trùng miệng nối và được làm hậu môn nhân tạo khoảng 2 tháng trước.

Một tháng trước khi nhập viện, người bệnh bắt đầu sốt cao, gai rét, ho khan rồi chuyển sang ho có đờm, kèm đau tức ngực và khó thở nhẹ. Người bệnh được điều trị tại bệnh viện tuyến dưới với chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, áp xe phổi và viêm phổi. Sau 3 ngày điều trị, tình trạng không cải thiện, sốt vẫn dao động 39,5-40,5 độ C nên được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Kết quả thăm khám, xét nghiệm và chụp CT lồng ngực cho thấy người bệnh nhiễm trùng nặng. Phổi phải có tổn thương đông đặc, bên trong có hình phế quản khí, kích thước khoảng 15x10 cm. Hình ảnh cũng cho thấy ổ áp xe phổi thông xuống vùng dưới hoành, kèm viêm phổi. Bạch cầu tăng 15,3 G/L, CRP tăng cao 397,2 mg/L.

Nhận định đây không phải trường hợp áp xe phổi đơn thuần, các bác sĩ hội chẩn liên chuyên khoa Ngoại tiêu hóa, Ngoại lồng ngực và Ngoại Tiết niệu - Nam học, quyết định phẫu thuật để xử lý đồng thời tổn thương tại lồng ngực và ổ bụng.

Khi mở ngực phải, ekip phát hiện ổ áp xe lớn, gần chiếm phần lớn thùy dưới phổi phải, chứa nhiều dịch mủ và thông với phế quản. Màng phổi dính chắc, cơ hoành thủng nhiều vị trí, tổ chức cơ hoành viêm và hoại tử.

Các bác sĩ làm sạch khoang màng phổi, xử lý và dẫn lưu ổ áp xe phổi. Tiếp tục thăm dò ổ bụng, ekip Ngoại tiêu hóa phát hiện đường rò tại vùng đại tràng phải lên khu vực dưới hoành phải, tạo ổ áp xe dưới hoành. Đây được xác định là nguồn nhiễm trùng gây tổn thương cơ hoành và lan lên lồng ngực. Người bệnh đồng thời có tổn thương rò tại miệng nối đại tràng trái.

Ekip làm sạch các ổ nhiễm trùng, xử lý ổ áp xe dưới hoành, giải phóng vùng gan và cơ hoành, khâu phục hồi cơ hoành từ phía ổ bụng, xử lý tổn thương đường tiêu hóa và làm hậu môn nhân tạo theo chỉ định.

Sau khoảng 5 giờ phẫu thuật, người bệnh được theo dõi và điều trị tích cực. Một ngày sau mổ, người bệnh tỉnh táo, tiếp xúc tốt, sốt giảm rõ rệt và sau đó hết sốt. Hiện sức khỏe đang hồi phục.

Theo các bác sĩ, ở người bệnh từng phẫu thuật đường tiêu hóa, nếu xuất hiện rò và nhiễm trùng, cần đánh giá toàn diện để xác định nguồn nhiễm. Chỉ điều trị ổ áp xe tại phổi mà không kiểm soát nguồn nhiễm từ ổ bụng có thể khiến nhiễm trùng kéo dài và diễn tiến nặng.

Khi tổn thương liên quan nhiều cơ quan, việc phối hợp giữa các chuyên khoa giúp xác định nguồn nhiễm, xử lý đồng thời các tổn thương và kiểm soát nhiễm trùng hiệu quả hơn.