ASML có thể là công ty nghìn tỷ USD đầu tiên của châu Âu

Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo không chỉ thúc đẩy các hãng sản xuất chip mà còn tạo cú hích cho các doanh nghiệp cung cấp thiết bị bán dẫn. ASML của Hà Lan đang được đánh giá là ứng viên sáng giá trở thành công ty đầu tiên của châu Âu đạt giá trị vốn hóa 1.000 tỷ USD.

Sau khi công bố kết quả kinh doanh quý II vượt kỳ vọng, cổ phiếu ASML đã tăng hơn 60% từ đầu năm, đưa giá trị vốn hóa của hãng lên gần 700 tỷ USD. ASML hiện là công ty duy nhất trên thế giới sản xuất máy quang khắc EUV - thiết bị không thể thiếu để chế tạo các dòng chip tiên tiến phục vụ trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo triển vọng của hãng còn phụ thuộc vào việc nhu cầu đầu tư AI có tiếp tục tăng hay không cũng như những rủi ro từ căng thẳng thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Giới đầu tư thường ví mô hình kinh doanh của ASML giống như việc "bán cuốc xẻng trong cơn sốt vàng". Hãng hiện là nhà cung cấp độc quyền các hệ thống quang khắc cực tím (EUV) – thiết bị bắt buộc phải có để in các vi mạch siêu nhỏ trên những dòng chip logic và bộ nhớ tiên tiến nhất. Với lợi thế độc quyền vững chắc, cổ phiếu ASML đã vượt qua và đang bỏ xa hàng loạt "ông lớn" châu Âu khác như Roche, LVMH, Novo Nordisk, AstraZeneca và SAP.

Thậm chí nếu đà tăng trưởng AI chậm lại, ASML vẫn có động lực riêng. Các chuyên gia từ công ty tư vấn tài chính Summit Insights Group chỉ ra rằng các nhà sản xuất chip nhớ AI như SK Hynix, Samsung và Micron đang trong chu kỳ nâng cấp giúp công ty sinh lời cao: họ đang chuyển đổi từ hệ thống sản xuất cũ cũng của ASML sang các hệ thống EUV mới đắt tiền hơn.

Ngoài ra, việc tỷ phú Elon Musk lên kế hoạch xây dựng nhà máy Terafab mới tại bang Texas (Mỹ) để cung cấp linh kiện cho SpaceX và Tesla cũng hứa hẹn mang lại nguồn doanh thu mới cho ASML.

Tuy nhiên, để hợp lý hóa mức định giá cao và tiến tới cột mốc 1.000 tỷ USD, ASML phải vượt qua nhiều thách thức.

Rào cản lớn nhất là sự hoài nghi về việc các "gã khổng lồ" điện toán đám mây (như Google, Amazon) sẽ tiếp tục rót tiền mạnh tay vào các trung tâm dữ liệu trong bao lâu. Cùng với đó, thị trường cũng đặt câu hỏi về khả năng ASML lẫn các nhà cung cấp và khách hàng của họ hiện thực hóa các kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất.

Về mặt chính sách, giới lập pháp Mỹ đang đề xuất Đạo luật MATCH – một đạo luật có thể siết chặt hoạt động bán hàng và bảo trì thiết bị của ASML tại Trung Quốc, thị trường dự kiến chiếm 20% doanh thu của hãng vào năm 2026.

Nhìn chung, dù đánh giá cao tiềm năng trở thành công ty nghìn tỷ USD đầu tiên của châu Âu, giới chuyên gia vẫn thận trọng lưu ý rằng hành trình này sẽ không hề bằng phẳng, đặc biệt là trước những biến động mạnh của nhóm cổ phiếu AI trong vài tuần qua.