Bài phát biểu gây chú ý của Thủ tướng Canada tại Davos

Phát biểu trước các nhà lãnh đạo chính trị, tài chính hàng đầu thế giới tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh thế giới hiện nay "không ở trong giai đoạn chuyển tiếp, mà đang chứng kiến một sự đứt gãy thực sự". Bài phát biểu được đưa ra giữa lúc quan hệ xuyên Đại Tây Dương đứng trước những căng thẳng chưa từng có trong nhiều thập kỷ xuất phát từ bất đồng giữa châu Âu và Mỹ về vấn đề Greenland.

Theo Thủ tướng Canada, hệ thống trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, vốn mang lại nhiều lợi ích cho các quốc gia tầm trung như Canada, đang bị xói mòn. Ông cho rằng trong giai đoạn trước, Mỹ đã góp phần cung cấp các "hàng hóa công" toàn cầu như tự do hàng hải, hệ thống tài chính ổn định, an ninh tập thể và các cơ chế giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đã thay đổi căn bản.

"Chúng ta đang bước vào một hệ thống mà các cường quốc ngày càng sử dụng hội nhập kinh tế như một công cụ để theo đuổi lợi ích riêng", ông Carney cảnh báo, đồng thời cho rằng các quốc gia tầm trung không thể tiếp tục hy vọng rằng "sự tuân thủ sẽ mang lại an toàn".

Thủ tướng Canada nhấn mạnh, trước thực tế mới, các quốc gia tầm trung buộc phải thích nghi, song không chỉ bằng cách "xây những bức tường cao hơn", mà cần hợp tác chặt chẽ hơn với nhau. "Nếu chúng ta không có mặt trên bàn đàm phán, thì chúng ta sẽ trở thành 'món ăn' trong cuộc chơi của các cường quốc", ông nói.

Bài phát biểu của ông Carney diễn ra trong bối cảnh hội nghị Davos bị phủ bóng bởi những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Trump liên quan đến Greenland. Ông Trump đã nhiều lần khẳng định mong muốn đưa vùng lãnh thổ tự trị này về sự kiểm soát của Mỹ, coi đây là khu vực chiến lược then chốt đối với an ninh của Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trước sự cạnh tranh của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.

Tuy nhiên, ý định của Tổng thống Trump đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ các nhà lãnh đạo châu Âu. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố châu Âu sẽ không khuất phục trước "những hành vi bắt nạt", trong khi Liên minh châu Âu cảnh báo sẽ có phản ứng cứng rắn nếu Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế liên quan đến vấn đề Greenland.

Khẳng định lập trường của Ottawa, Thủ tướng Mark Carney nhấn mạnh: "Canada sát cánh vững chắc với Greenland và Đan Mạch, hoàn toàn ủng hộ quyền tự quyết của người dân Greenland đối với tương lai của mình". Tuyên bố đã phần nào phản ánh rõ định hướng đối ngoại của Canada trong bối cảnh trật tự thế giới đang bước vào giai đoạn biến động sâu sắc và khó lường.