Bài toán nhân lực sân khấu truyền thống: Gia Lai vào cuộc với chính sách mới

Gia Lai chính thức ban hành chính sách hỗ trợ bảo tồn và phát huy nghệ thuật tuồng (hát bội Bình Định) và bài chòi - hai loại hình di sản đang đối mặt tình trạng thiếu hụt nghệ sĩ trẻ, nguy cơ gián đoạn truyền nghề.

Ngày 24-4, tại kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII đã thông qua nghị quyết về cơ chế hỗ trợ đào tạo, biểu diễn và đầu tư trang thiết bị cho các đoàn nghệ thuật truyền thống. Động thái này diễn ra trong bối cảnh sân khấu tuồng, bài chòi suy giảm lực lượng kế cận, nhiều đơn vị phải “gồng mình” duy trì hoạt động.

Nghệ thuật tuồng Bình Định và Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ Việt Nam vốn là những di sản có giá trị đặc sắc, nhưng tại Gia Lai hiện chỉ duy trì 10 đoàn hoạt động (8 ngoài công lập, 2 công lập). Khảo sát cho thấy đội ngũ nghệ nhân chủ yếu đã lớn tuổi, trong khi lớp trẻ ít mặn mà theo nghề do thu nhập thấp, cơ hội phát triển hạn chế.

Trước thực trạng này, nghị quyết mới tập trung “giữ người, hút người, nuôi nghề”. Cụ thể, nghệ sĩ nghỉ hưu tham gia luyện tập, biểu diễn, truyền dạy được hỗ trợ từ 180.000 - 800.000 đồng mỗi buổi tùy nội dung. Nghệ sĩ đương nhiệm được hỗ trợ một lần 50 triệu đồng khi được cử đi đào tạo trình độ đại học trở lên.

Với khối ngoài công lập - lực lượng nòng cốt trong bảo tồn cộng đồng, mỗi đoàn được hỗ trợ tối đa 100 triệu đồng để mua sắm trang phục, nhạc cụ, thiết bị, đồng thời được hỗ trợ 2 triệu đồng mỗi buổi biểu diễn, tối đa 30 triệu đồng/năm.

Đáng chú ý, chính sách dành cho học viên theo học tuồng, bài chòi và nhạc cụ truyền thống lên tới 5 triệu đồng/người/tháng, nhằm trực tiếp giải bài toán thiếu hụt nhân lực kế cận, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay.

Gia Lai mạnh tay hỗ trợ cho thấy nỗ lực chuyển từ “bảo tồn hình thức” sang “bảo tồn có sinh kế”. Tuy nhiên, hiệu quả dài hạn vẫn phụ thuộc vào khả năng đưa nghệ thuật truyền thống tiếp cận công chúng trẻ và thị trường biểu diễn - yếu tố quyết định để giữ chân người học và người làm nghề.