Báo động lỗ hổng kiểm dịch tại chợ đầu mối gia súc, gia cầm

Thực trạng lợn có dấu hiệu ốm, chết, không qua kiểm dịch nhưng vẫn ngang nhiên tuồn ra thị trường đang là vấn đề nhức nhối, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng. Theo ghi nhận thực tế tại chợ đầu mối gia súc, gia cầm lớn nhất miền bắc nằm trên địa bàn xã Bình An, tỉnh Ninh Bình, công tác kiểm soát dịch bệnh tại đây dường như đang bị bỏ ngỏ hoàn toàn. 

Ngay từ sáng sớm, khi khu chợ bắt đầu tấp nập với hàng loạt xe tải biển số từ nhiều tỉnh thành và cả xe kéo tự chế của người dân địa phương, những con lợn ốm, chết đã được tập kết tại một khu vực riêng biệt bên ngoài chuồng để chờ tiêu thụ. Những đối tượng mua loại lợn này thường là khách quen với mức giá rẻ hơn nhiều so với lợn khỏe mạnh, chỉ khoảng 44.000 đến 45.000 đồng/kg, trong khi lợn đạt tiêu chuẩn có giá lên tới gần 70.000 đồng/kg.

Đáng lo ngại hơn, những con lợn không đảm bảo chất lượng, có đặc điểm dễ nhận dạng như trọng lượng dưới 80kg, yếu, bề ngoài da xuất hiện nhiều nốt đỏ và bỏ ăn, vẫn có thể vận chuyển ra khỏi cổng chợ một cách dễ dàng. Theo cam kết của người bán và ghi nhận thực tế, người mua chỉ cần dừng lại đóng phí ra khỏi chợ là 15.000 đồng cho mỗi con lợn mà không cần qua bất cứ quy trình kiểm tra y tế nào. 

Thậm chí, nhân viên thu phí tại đây cũng thừa nhận nhiệm vụ chính chỉ là thu tiền đầu ra, không thực hiện các chức năng kiểm soát chuyên môn. Điều này đã tạo điều kiện cho lợn bệnh, lợn không rõ nguồn gốc nhanh chóng rời chợ và đi sâu vào nội địa hoặc sang các tỉnh lân cận.

Sự lỏng lẻo trong quản lý càng trở nên nghiêm trọng khi khu vực chốt kiểm dịch của chợ thường xuyên trong tình trạng đóng cửa, không có bóng dáng cán bộ hay nhân viên thú y trực chiến. Khi phóng viên đặt vấn đề về việc cấp giấy kiểm dịch để vận chuyển lợn ra ngoài tỉnh, câu trả lời nhận được từ nhân viên tại chợ là hiện không có ai chịu trách nhiệm viết giấy tờ này. 

Tại đây, lợn từ các trại ở tỉnh khác đưa đến hay lợn của hộ chăn nuôi quanh vùng đều được giao dịch tự do; chỉ một số ít có giấy kiểm dịch kèm theo, còn lại đa số đều bị bỏ lọt. Việc thiếu vắng hoàn toàn vai trò của lực lượng thú y chuyên trách tại một chợ đầu mối quy mô lớn như tại xã Bình An đang tạo ra một lỗ hổng kiểm dịch nguy hiểm, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt và chấn chỉnh kịp thời từ các cơ quan chức năng địa phương để bảo vệ an toàn thực phẩm cho cộng đồng.

Ninh Bình: Thiếu cán bộ làm công tác kiểm dịch

Chợ đầu mối gia súc, gia cầm Hà Nam đóng trên địa bàn xã Bình An, tỉnh Ninh Bình đã đi vào hoạt động suốt 12 năm qua dưới sự quản lý của các đơn vị chức năng và chính quyền địa phương. Tuy nhiên, theo ghi nhận thực tế, công tác kiểm dịch tại đây hiện đang bộc lộ nhiều hạn chế nghiêm trọng. 

Ngay tại lối ra vào chợ, phòng kiểm dịch đã trong tình trạng khóa cửa suốt nhiều tháng nay. Dù nội quy của chợ quy định rõ chỉ được phép kinh doanh gia súc, gia cầm có nguồn gốc rõ ràng, nhưng đại diện Ban quản lý chợ thừa nhận phòng kiểm dịch đã ngừng hoạt động khoảng hai tháng do không có cán bộ chuyên môn. Việc thiếu hụt nhân sự chuyên trách khiến các hộ chăn nuôi xung quanh đưa lợn vào chợ mà không có giấy kiểm dịch, trong khi Ban quản lý chỉ có thể thông báo cho bà con mà không có nghiệp vụ để kiểm soát nguy cơ dịch bệnh.

Về phía chính quyền xã Bình An, đơn vị quản lý nhà nước trực tiếp đối với hoạt động của chợ cũng cho biết lần kiểm tra gần đây nhất đã từ cuối tháng 12 năm ngoái, thời điểm đang có dịch tả lợn châu Phi tại địa phương. Khó khăn lớn nhất hiện nay là sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, lực lượng nhân sự tại địa phương cũng như các phòng ban phụ trách nông nghiệp đều trong tình trạng thiếu người trầm trọng. 

Dù đã thành lập Trung tâm sự nghiệp công liên quan đến mảng này nhưng đến nay vẫn chưa thể kiện toàn bộ máy. Đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định đây là tình trạng chung của nhiều địa phương hiện nay khi cả nước có hơn 24.000 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, gây áp lực cực lớn lên công tác kiểm soát giết mổ và kiểm dịch nếu không sớm xây dựng các khu tập trung.

Thực trạng mỗi ngày có hàng nghìn con lợn được mua bán, vận chuyển xuyên tỉnh từ chợ đầu mối mà không qua kiểm dịch, không rõ nguồn gốc và thiếu hóa đơn chứng từ đang gây bất an lớn cho sức khỏe người dân. 

Trước tình hình này, UBND tỉnh Ninh Bình đã có công điện khẩn gửi các sở, ngành và UBND các cấp yêu cầu tăng cường kiểm soát, xử lý nghiêm hoạt động giết mổ động vật không đúng quy định. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm trước lãnh đạo tỉnh nếu để xảy ra tình trạng giết mổ trái phép, không phép kéo dài trên địa bàn. 

Lực lượng Công an tỉnh cũng được yêu cầu chủ động đấu tranh với các hành vi vi phạm trong vận chuyển, kiểm dịch động vật. Ngay sau những phản ánh kịp thời, UBND xã Bình Giang đã có động thái quyết liệt khi yêu cầu dừng hoạt động cơ sở giết mổ vi phạm trên địa bàn để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.