Bảo vệ chủ quyền số từ những hàng rào pháp lý

Trước loạt ma trận thông tin, Việt Nam đã và đang thiết lập các tuyến phòng thủ bằng pháp lý với trọng tâm là Luật An ninh mạng 2025, Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và các quy định pháp luật khác. Bộ Công an hiện cũng đang đẩy mạnh xây dựng các Nghị định thi hành Luật, nhằm tạo nên tấm lá chắn vững chắc nhằm chặn đứng các hành vi xâm phạm chủ quyền trên không gian số.

Dự thảo "Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân" do Bộ Công an chủ trì xây dựng đã đề xuất các chế tài xử lý rất nghiêm khắc.

Cụ thể, hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân bị phạt tối đa gấp 10 lần khoản thu vi phạm; các vi phạm dữ liệu khác lên tới 3 tỷ đồng. Về an ninh mạng, tổ chức phát tán virus, phần mềm gây hại hoặc thiếu phương án dự phòng và khắc phục khi xảy ra sự cố an ninh mạng có thể bị phạt tối đa 100 triệu đồng. Những quy định chi tiết này sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, kèm chế tài tương xứng đủ sức răn đe.

PGS. TS Mai Quang Hiện - Nguyên quyền Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh quốc gia, Học viên An ninh nhân dân, Bộ Công an đánh giá: "Nghị định quy định về xử phạt những vi phạm về an ninh mạng và dữ liệu cá nhân hết sức cần thiết và cần phải làm ngay và làm rất là quyết liệt. Nó được bổ sung khá nhiều để chúng ta phòng ngừa, ứng phó. Có những hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì chúng ta xử lý vi phạm hành chính theo nghị định này. Và hình phạt cũng rất nặng lên tới 100 triệu đồng và yêu cầu khắc phục hậu quả".

"Việc xử phạt dựa trên doanh thu hằng năm của doanh nghiệp, với mức phạt đủ lớn, cũng là một trong những biện pháp nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, buộc họ tăng cường đầu tư vào hệ thống bảo mật, hạn chế lỗ hổng để hacker lợi dụng, đánh cắp thông tin, dữ liệu", ông Ngô Minh Hiếu - Giám đốc Dự án Chống lừa đảo cho hay.

Ban hành Nghị định xử phạt phù hợp với các luật mới sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của các cá nhân, tổ chức, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trên không gian mạng. Đây là cơ sở để xây dựng môi trường số an toàn, minh bạch, giúp củng cố niềm tin và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Trung tướng GS.TS. Nguyễn Xuân Yêm - Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống đánh giá: "An ninh của Việt Nam là an ninh toàn dân toàn diện, An ninh mạng cũng là an ninh toàn dân và toàn diện. Trong một thời gian rất ngắn chúng ta đã kịp thời điều chỉnh và xây dựng một bộ khung pháp lý, cho tới thời điểm này về cơ bản đã đáp ứng yêu cầu về cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Vấn đề quan trọng tới đây là chúng ta sẽ phải thực thi các văn bản pháp luật này như thế nào".

Với mỗi người dùng và doanh nghiệp thận trọng khi chia sẻ thông tin nhạy cảm hay thường xuyên rà soát hệ thống phòng thủ là những hành động thiết lúc này. Khi ý thức tự bảo vệ trở thành thói quen, chúng ta không chỉ xây dựng được một không gian mạng an toàn mà còn góp phần giữ vững chủ quyền quốc gia trên biên giới số.