Bệnh viện trường đại học tự chủ: người dân hưởng lợi từ chính sách nhà nước

Vì sao bệnh viện phải tự chủ?

Từ năm 2011, doanh nghiệp Nhà nước hay Bệnh viện hoạt động theo mô hình tự chủ đã được Bộ Chính trị quan tâm, nhắc tới. Thông báo số 37 -TB/TW kết luận của Bộ Chính trị vào năm 2011 về Đề án "Đổi mới cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, đẩy mạnh xã hôi hóa một số loại hình dịch vụ sự nghiệp" từng nêu rõ: "Nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, tăng cường đầu tư hằng năm cho xây dựng cơ sở vật chất các hoạt động sự nghiệp công cơ bản, đồng thời có chính sách khuyến khích thu hút các thành phần kinh tế đầu tư phát triển dịch vụ sự nghiệp công dưới sự giám sát của Nhà nước. Thực hiện thí điểm góp vốn cổ phần để thành lập mới đối với một số đơn vị sự nghiệp công lập, các đơn vị thuộc các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước khi tiến hành cổ phần hóa nhưng không thực hiện cổ phần hóa các đơn vị sự nghiệp công lập độc lập hiện có".

Khuyến khích mô hình hoạt động tự chủ, đặc biệt là Bệnh viện thuộc các trường đại học, tháng 12/2014, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 93/NQ-CP về một số cơ chế, chính sách phát triển y tế. Điểm nhấn đáng chú ý, đó là: "Cơ sởkhám bệnh, chữa bệnh, trường đại học y dược công gọi chung là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công được hợp tác, đầu tư để thực hiện dự án theo những phương thức sau: Vay vốn để đầu tư xây dựng, thành lập mới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong khuôn viên đất hiện có và được quyết định tổ chức bộ máy, phương thức quản lý phù hợp; Liên doanh, liên kết (góp vốn bằng: tiền; cơ sở vật chất; năng lực, chất lượng, uy tín của đơn vị) với các nhà đầu tư để đầu tư xây dựng, thành lập mới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoạt động theo mô hình doanh nghiệp". Với chính sách và cơ chế thuận lợi của Nghị quyết, nhiều Bệnh viện trực thuộc các trường đại học đã ra đời phát huy hiệu quả tính tự chủ, độc lập và mỗi năm tiết kiệm được hàng ngàn tỉ đồng cho Ngân sách Nhà nước.

Theo ý kiến của các chuyên gia, y tế là một ngành nghề đặc thù, thậm chí là chuyên biệt mang ý nghĩa cứu người. Các trường đại học là nơi tập trung nguồn nhân lực chất lượng cao có thể sáng tạo ra các quy trình, phương pháp chữa bệnh mới, tạo nguồn thu lớn, tái đầu tư cho đào tạo, nghiên cứu và hỗ trợ người nghèo, góp phần thắng lợi mục tiêu chiến lược của Đảng và Nhà nước về "Công bằng y tế". Vì thế, việc huy động các nguồn lực xã hội xây dựng Bệnh viện Đại học hoạt động theo mô hình tự chủ là việc làm hết sức cần thiết, cấp bách để nâng cao hiệu quả phục vụ người dân bằng dịch vụ y tế chất lượng cao, bền vững. Cùng đó, sẽ góp phần giảm gánh nặng ngân sách Nhà nước, ngăn ngừa tiêu cực như những vụ việc đáng tiếc vừa qua.

Cũng theo ý kiến chuyên gia, chỉ khi đơn vị tự chủ "đổ mồ hôi, sôi nước mắt" làm ra kinh tế, có sự giám sát từ nhiều phía, thì hoạt động chi tiêu, đầu tư mới hợp lý, đảm bảo theo đúng quy định. Ông Bùi Sỹ Lợi – Nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết: "Bệnh viện tự chủ là xu hướng đã được Đảng, Nhà nước chỉ đạo và thực hiện bằng Nghị quyết. Đây là chủ trương đúng đắn, phù hợp với xu hướng thế giới. Mục tiêu của chủ trương này là giảm gánh nặng ngân sách, nâng cao công tác khám, chữa bệnh".

Bệnh viện tự chủ trực thuộc trường đại học phát huy thế mạnh

Cũng theo ông Bùi Sỹ Lợi: "Hiện ở Việt Nam có nhiều Bệnh viện khá thành công với mô hình tự chủ, như Đại học Y dược TP. HCM, Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội… Việc phát triển mô hình Bệnh viện tự chủ sẽ tạo ra sự cạnh tranh về chất lượng dịch vụ giữa bệnh viện công và bệnh viện tư. Điều này, rõ ràng là có lợi cho người bệnh, khi được hưởng những dịch vụ tối ưu, chất lượng cao nhất. Nhờ đó, hiện mỗi năm các Bệnh viện này đã đem lại doanh thu cả ngàn tỷ đồng, giảm gánh nặng về lĩnh vực y tế cho Ngân sách Nhà nước".

Một ví dụ cụ thể, từ năm 2011, Đại học Quốc gia Hà Nội đã triển khai mô hình bệnh viện đào tạo, tự chủ toàn bộ chi thường xuyên và đầu tư phát triển. Sau khoảng 15 năm hoạt động, đến thời điểm này, Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội đã cơ bản hoàn thiện giai đoạn I tại nội thành, đảm bảo duy trì công ăn, việc làm cho hơn 250 cán bộ, giảng viên và người lao động. Bệnh viện đang chuẩn đầu tư giai đoạn II, tại Hòa Lạc theo quy hoạch của Nhà nước và TP Hà Nội.

Mô hình Bệnh viện đại học cũng được tổ chức thành công ở phần lớn các nước tiến tiến trên thế giới, một đại học có thể sở hữu nhiều bệnh viện. Điển hình như Đại học Johns Hopkins University sở hữu đông thời 04 bệnh viện, bao gồm: Johns Hopkins Hospital, Johns Hopkins Bayview Medical Center, Howard County General Hospital, Suburban Hospital. Đại học Mississippi cũng sở hữu 04 bệnh viện, bao gồm: University Hospital, Children's Hospital, Women & Infants Hospital & Critical Care Hospital. Tại Trung Quốc, Đại học giao thông vận tải sở hữu hơn 10 bệnh viện.

Có thể thấy rằng, mô hình Bệnh viện tự chủ hoàn toàn hiện đang phát huy rất nhiều hiệu quả, ngoài tiết kiệm Ngân sách cho Nhà nước, còn góp phần giảm thiểu các rủi ro, tiêu cực... Và quan trọng nhất, đó là người dân được hưởng lợi từ chính chủ trương mà Đảng và chính sách đúng đắn đã ban hành.