Biến đất nông nghiệp thành bãi rác xây dựng, nhóm đối tượng bị khởi tố

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội vừa khởi tố vụ án hình sự liên quan đến hành vi đổ, san lấp chất thải rắn xây dựng trái phép quy mô lớn trên địa bàn xã Bát Tràng. Vụ việc được xác định có tổ chức, thủ đoạn tinh vi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và trật tự quản lý đất đai.

Theo điều tra ban đầu, với lý do san lấp mặt bằng, một nhóm đối tượng đã biến hàng nghìn mét vuông đất nông nghiệp tại khu vực đường Lý Thánh Tông, xã Bát Tràng, thành bãi tiếp nhận chất thải xây dựng trái phép. Chỉ trong thời gian ngắn, hơn 7.800 tấn chất thải rắn xây dựng thông thường đã bị đổ lấp trái quy định nhằm trục lợi.

Lợi dụng đêm tối, các xe tải chở đầy trạc thải được vận chuyển đến khu đất nông nghiệp này. Mỗi chuyến xe, đơn vị vận chuyển hoặc chủ nguồn thải phải chi trả từ 100.000 đến 150.000 đồng. Ban ngày, xe cẩu tiến hành san gạt trạc thải phủ kín toàn bộ khu đất, đến nay độ cao san lấp đã khoảng 2,5 mét.

Chỉ trong vài năm, khu đất nông nghiệp đã bị san lấp bởi hàng nghìn mét khối chất thải rắn xây dựng. Sau khi đổ gạch vỡ, trạc thải xuống khu đất, các đối tượng còn phủ lên một lớp đất nhằm che mắt cơ quan chức năng. Được biết, đây là lần đầu tiên tại Hà Nội, một vụ việc đổ chất thải rắn xây dựng trái phép bị xử lý bằng biện pháp khởi tố hình sự.

Tiến hành kiểm tra, cơ quan điều tra xác định từ năm 2023 đến nay, Nguyễn Văn Họa đã thuê hơn 2.000m² đất nông nghiệp để tổ chức tiếp nhận, san lấp trái phép trạc thải xây dựng nhằm trục lợi, dù không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.

Làm việc với cơ quan chức năng, Nguyễn Văn Họa thừa nhận việc cho các đơn vị vào đổ thải trên đất nông nghiệp là sai quy định, đồng thời cho biết hành vi này giúp giảm chi phí xử lý chất thải. Số tiền các bên chi trả để đổ thải ước tính khoảng 200 triệu đồng.

Cơ quan điều tra cũng làm rõ, có ba doanh nghiệp dù biết khu đất không có chức năng tiếp nhận chất thải nhưng vẫn tổ chức vận chuyển, đổ thải trái phép, gồm: Công ty CP Môi trường đô thị và phát triển Hà Nội; Công ty CP Môi trường và dịch vụ đô thị Hà Nội; Công ty CP Môi trường ECON Hà Nội.

Đại diện Công ty CP Môi trường ECON Hà Nội khai nhận việc đổ thải tại bãi của Nguyễn Văn Họa là trái quy định pháp luật, tuy nhiên do các bãi thải hợp pháp quá tải, không có nơi xử lý nên đã chỉ đạo lái xe đưa trạc thải về khu đất này.

Kết quả phân tích mẫu xác định đây là chất thải rắn thông thường. Tuy nhiên, việc không được thu gom, xử lý đúng quy định đã gây ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nhiều hệ lụy lâu dài.

Theo Đại úy Cù Huy Hoàng, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường, Công an thành phố Hà Nội, dù quy định pháp luật đã rõ ràng nhưng các đối tượng vẫn hoạt động có tổ chức, tính toán kỹ lưỡng khi lựa chọn khu đất nông nghiệp nằm khuất phía trong, bên ngoài là vườn cây để che giấu hành vi vi phạm.

Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án, xử lý nghiêm các đối tượng liên quan theo quy định của pháp luật.

Khó quản lý chất thải rắn xây dựng tại Hà Nội

Vụ việc đổ, san lấp trái phép chất thải rắn xây dựng tại xã Bát Tràng chỉ là một trong nhiều điểm nóng vi phạm trên địa bàn thành phố Hà Nội thời gian qua. Thực tế này đặt ra bài toán lớn đối với công tác quản lý chất thải rắn xây dựng trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh, lượng phế thải phát sinh ngày một gia tăng, trong khi hạ tầng xử lý và cơ chế kiểm soát chưa theo kịp.

Ghi nhận tại một điểm tập kết chất thải rắn xây dựng trên địa bàn phường Vĩnh Tuy, phóng viên theo chân xe tải vừa đổ phế thải tại một khu chung cư trong phường. Tại đây, các loại phế thải sau khi phá dỡ nhà cửa tiếp tục được bốc xếp lên xe để vận chuyển đi nơi khác.

Theo người làm dịch vụ vận chuyển, mỗi xe phế thải có giá từ 500.000 đến 600.000 đồng và được vận chuyển trọn gói. Đáng chú ý, thay vì được thu gom, xử lý theo đúng quy định, lượng phế thải tại điểm tập kết này lại được vận chuyển vào ban đêm và đổ tại một dự án trên địa bàn tỉnh Hưng Yên.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại phường Đông Ngạc. Phế thải phát sinh từ các công trình phá dỡ nhà cửa được vận chuyển và đổ trái phép tại một khu đất nông nghiệp trên địa bàn.

Sau khi nhận được phản ánh, UBND phường Đông Ngạc đã yêu cầu chủ khu đất dọn dẹp toàn bộ phế thải, hoàn trả lại mặt bằng như hiện trạng ban đầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tình trạng đổ thải trái phép vẫn diễn ra ở nhiều xã, phường khác trên địa bàn thành phố, khiến nhiều khu vực trở thành điểm đến của chất thải rắn xây dựng.

Theo ông Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Ngạc, nhu cầu xử lý phế thải xây dựng của người dân hiện nay rất lớn, trong khi các điểm tập kết trên địa bàn thành phố còn thiếu. Các cơ sở xử lý tập trung của thành phố cũng chưa đáp ứng được nhu cầu, dẫn đến việc phế thải phải tập kết tạm thời trước khi vận chuyển đi nơi khác.

Thống kê cho thấy, mỗi ngày thành phố Hà Nội phát sinh khoảng 2.100 tấn chất thải rắn xây dựng. Tuy nhiên, hiện thành phố chỉ có hai điểm xử lý chất thải rắn xây dựng đang hoạt động, gồm bãi chôn lấp Nguyên Khê, xã Thư Lâm với quy mô 4,8 ha, hiện đã gần đầy; và khu tái chế tại nút giao Pháp Vân – Cầu Giẽ, quy mô 6,5 ha, xử lý bằng công nghệ nghiền. Tổng công suất xử lý thực tế của hai cơ sở này mới chỉ đáp ứng khoảng hai phần ba nhu cầu hiện tại.

Theo ông Nguyễn Văn Quý, Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố cần rà soát lại quy hoạch, đẩy mạnh phát triển các cơ sở xử lý chất thải rắn xây dựng ở cấp thành phố và cấp xã, đồng thời nghiên cứu các mô hình xử lý tại chỗ đối với các dự án lớn có lượng phát sinh phế thải cao. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác tuyên truyền, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh chỉnh trang, phát triển đô thị với tốc độ nhanh, việc bố trí các cơ sở xử lý chất thải xây dựng được xác định là yêu cầu cấp bách. Nếu không sớm tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong quản lý và xử lý, tình trạng khu vực xây dựng mới khang trang trong khi các khu đất bị đổ trộm phế thải trở nên nhếch nhác, ô nhiễm sẽ tiếp tục diễn ra.