"Big 4" ngân hàng bơm thêm 1 triệu tỷ đồng vào nền kinh tế

Sáng 27/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị "Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng 2 con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp".

Đề xuất cho phép bán nợ xấu theo giá thị trường

Tại Hội nghị, ông Lê Ngọc Lâm - Tổng Giám đốc BIDV cho biết, ngay từ đầu năm 2026, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã ban hành đồng bộ nhiều Nghị quyết, Chỉ thị và Công điện quan trọng, định hướng rõ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%, đồng thời yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển thị trường vốn và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng.

Với lợi thế về quy mô, năng lực tài chính và mạng lưới rộng khắp, các ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục giữ vai trò chi phối trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Về tổng tài sản, đến cuối năm 2025, nhóm Big 4 đạt khoảng 11 triệu tỷ đồng, chiếm 46,5% giá trị tổng tài sản toàn ngành ngân hàng. Trong đó, BIDV là ngân hàng có tổng tài sản lớn nhất, đạt 3,27 triệu tỷ đồng (chiếm 13,9% tổng tài sản toàn ngành).

Về dư nợ tín dụng, tổng dư nợ của 4 ngân hàng này đạt khoảng 8 triệu tỷ đồng, chiếm 42,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. 

Trong năm 2026, với tốc độ tăng trưởng bình quân do Ngân hàng Nhà nước giao khoảng 11 - 12%, các ngân hàng thương mại Nhà nước dự kiến gia tăng giải ngân khoảng 1 triệu tỷ đồng, để phục vụ các nhu cầu vốn của nền kinh tế. Nguồn vốn tín dụng của các ngân hàng sẽ tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như: nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng và chuyển đổi số. Đây là các động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng.

Song song với vai trò cung ứng vốn, các ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục là lực lượng nòng cốt trong việc thực thi chính sách tiền tệ, chủ động điều tiết thanh khoản, ổn định thị trường ngoại hối, góp phần giữ vững mặt bằng lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh.

Để hệ thống ngân hàng phát huy hơn nữa vai trò dẫn dắt và hỗ trợ các động lực tăng trưởng, thay mặt các ngân hàng thương mại Nhà nước, Tổng Giám đốc BIDV nêu một loạt kiến nghị. Trong đó, tiếp tục nâng cao năng lực tài chính cho các ngân hàng thương mại Nhà nước theo hướng bền vững, linh hoạt và chủ động; cho phép giữ lại toàn bộ lợi nhuận để chi trả cổ tức bằng cổ phiếu nhằm nâng cao năng lực vốn.

Đề xuất Chính phủ cho phép bán nợ xấu theo giá thị trường (có thể thấp hơn giá gốc của khoản nợ) nhưng vẫn thực hiện đảm bảo đúng quy trình, thủ tục công khai, minh bạch để giải phóng nguồn lực hiện nay đang bị ách tắc do nợ xấu.

Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý, ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời phân bổ hạn mức tín dụng phù hợp để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao.

Bên cạnh đó, phát triển đồng bộ thị trường tài chính, đặc biệt là thị trường vốn và trái phiếu doanh nghiệp nhằm giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn cho hệ thống ngân hàng, qua đó nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.

Theo ông Lâm, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số là thách thức lớn nhưng hoàn toàn khả thi với sự quyết tâm của Chính phủ, sự hưởng ứng và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp cũng như hệ thống tài chính ngân hàng.

3 yếu tố chính để giảm lãi suất cho vay 

Về phía các ngân hàng tư nhân, phát biểu tại Hội nghị, ông Lưu Trung Thái, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MB) nhận định, trong ngắn hạn, việc đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số là một thách thức, nhưng để duy trì sự tăng trưởng đó trong dài hạn lại là một bài toán khó hơn rất nhiều.

Theo ông Thái, việc ổn định kinh tế vĩ mô bền vững là yêu cầu bắt buộc, trong đó cốt lõi là ổn định lãi suất. Nếu không duy trì được mặt bằng chi phí tài chính thấp, doanh nghiệp sẽ không có động lực để mở rộng đầu tư. Trong hệ sinh thái này, ngành ngân hàng đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh thường xuyên của khối doanh nghiệp tư nhân.

Để hiện thực hóa mục tiêu giảm lãi suất cho vay và giảm gánh nặng chi phí tài chính cho doanh nghiệp, chúng ta cần kiểm soát chặt chẽ 3 yếu tố chính.

Thứ nhất là chi phí quản lý của các ngân hàng. Hiện nay, tỷ lệ chi phí quản lý trên tổng doanh thu (CIR) của những ngân hàng quản trị tốt chỉ ở mức khoảng 25%, trong khi có những đơn vị lên tới 50%. Đây chính là dư địa để chúng ta tối ưu hóa hoạt động.

Thứ hai là chi phí vốn đầu vào, cụ thể là lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm. Yếu tố này phụ thuộc trực tiếp vào tính thanh khoản và khả năng luân chuyển vốn thông thoáng trong nền kinh tế. Khi dòng vốn được lưu thông thuận lợi, chi phí đầu vào của ngân hàng sẽ giảm xuống.

Thứ ba là kiểm soát chi phí rủi ro nợ xấu. Chi phí dự phòng rủi ro nợ xấu hiện chiếm khoảng 18% đến 20% trong cơ cấu chi phí của ngành ngân hàng. Tại các quốc gia quản trị tốt vấn đề này, họ tập trung vào hai khía cạnh: nâng cao năng lực quản trị rủi ro của ngân hàng và tăng cường ý thức tuân thủ kỷ luật tài chính của người đi vay. Nếu đảm bảo được sự cân bằng quyền lợi và trách nhiệm giữa bên vay và bên cho vay trong việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ, chi phí rủi ro sẽ giảm, từ đó có điều kiện kéo lãi suất cho vay xuống mức thấp hơn.

Về mô hình tăng trưởng dài hạn cho quốc gia, đại diện MB cho rằng cần xác định rõ những ngành kinh tế mũi nhọn mà Việt Nam có lợi thế cạnh tranh thực sự trên trường quốc tế. Năng lực cạnh tranh quốc gia phải bắt đầu từ việc lựa chọn đúng ngành để phát triển.

Trước hết, chúng ta phải khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên sẵn có như một lợi thế khởi đầu. Tiếp theo là chú trọng vào khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhưng cần xác định cụ thể đâu là công nghệ lõi và ngành công nghiệp lõi mà Việt Nam cần ưu tiên.

Từ đó, Chính phủ cần ban hành các cơ chế đặc thù để khuyến khích các doanh nghiệp dũng cảm đầu tư dài hạn, hình thành nên năng lực cốt lõi riêng biệt cho từng doanh nghiệp, qua đó nâng tầm sức mạnh kinh tế quốc gia.