Bộ Công an cảnh báo chiêu lừa "suất ngoại giao", "suất nội bộ" mua nhà ở xã hội

Chiều 2/7, tại họp báo thông tin tình hình, kết quả công tác công an 6 tháng đầu năm của Bộ Công an, Đại tá Phạm Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh kinh tế (A04), Bộ Công an đã thông tin về chuyên án đấu tranh với tình trạng trục lợi chính sách nhà ở xã hội.

Theo Đại tá Phạm Mạnh Hùng, thời gian qua, nhu cầu mua nhà ở xã hội của người dân rất lớn trong khi nguồn cung còn hạn chế. Cùng với đó, thị trường bất động sản, đặc biệt là phân khúc chung cư, có nhiều biến động, giá trị tăng cao.

Lợi dụng thực tế này, nhiều đối tượng đã thành lập công ty, tổ chức hoạt động môi giới, tư vấn mua bán nhà ở xã hội trái quy định. Các đối tượng thường tiếp cận người dân có nhu cầu mua nhà, giới thiệu có "suất ngoại giao", "suất nội bộ", nhận "lo hồ sơ", "giữ chỗ", "làm nhanh thủ tục", sau đó ký hợp đồng tư vấn dịch vụ hoặc nhận tiền đặt cọc để chiếm đoạt tài sản.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và lãnh đạo Bộ Công an về chấn chỉnh, tăng cường tính minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội, Cục An ninh kinh tế đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, nhận diện các nguy cơ phức tạp để tập trung đấu tranh, xử lý.

Kết quả bước đầu, Cục An ninh kinh tế đã xác lập chuyên án đấu tranh với các đường dây tội phạm lợi dụng chính sách nhà ở xã hội để trục lợi.

Trong đó, cơ quan chức năng đã làm rõ một đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn hứa hẹn có "suất ngoại giao", "suất nội bộ" tại các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Hà Nội.

Bộ công an làm rõ đường dây Lừa đảo chiếm đoạt tài sản do Lê Trung Tiến (quê Thanh Hoá) là tổng giám đốc Công ty CP Bất động sản Star Homes cầm đầu. Tiến và các đồng phạm đã thực hiện hành vi ký hợp đồng tư vấn dịch vụ với khách hàng, cam kết có thể lo được suất mua nhà để nhận tiền.

Bước đầu, cơ quan chức năng xác định các đối tượng đã chiếm đoạt hơn 40 tỷ đồng. Ngày 17/3, Cục An ninh kinh tế Bộ Công an đã khởi tố vụ án hình sự về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ngày 18/3, vụ án được chuyển đến Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội tiếp tục điều tra theo thẩm quyền.

Từ vụ án trên, cơ quan chức năng tiếp tục mở rộng điều tra và phát hiện thêm các đường dây có dấu hiệu đưa hối lộ, môi giới hối lộ, nhận hối lộ nhằm làm nhanh các giấy tờ xác nhận đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.

Theo Đại tá Phạm Mạnh Hùng, một số đối tượng môi giới đã lôi kéo người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội, gợi ý làm nhanh giấy xác nhận điều kiện mua nhà với chi phí từ 5 triệu đồng đến 30 triệu đồng cho mỗi trường hợp.

Các đối tượng sau đó móc nối, thỏa thuận với một số người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan Nhà nước để thực hiện hành vi đưa, nhận hối lộ nhằm đẩy nhanh việc xác nhận hồ sơ mua nhà ở xã hội.

Quá trình điều tra bước đầu xác định, từ tháng 10/2025 đến đầu năm 2026, các đối tượng môi giới bất động sản tự do đã nhận làm nhanh giấy xác nhận điều kiện mua nhà ở xã hội cho hơn 100 trường hợp. Đường dây này móc nối với các cán bộ Trung tâm hành chính công - Chi nhánh số 6 TP Hà Nội làm nhanh giấy xác nhận điều kiện mua nhà. Đường dây này có sự tham gia của nhóm môi giới, nhóm đưa hối lộ, môi giới hối lộ và nhóm nhận hối lộ.

Ngoài ra, Cục An ninh kinh tế còn làm rõ thêm một đường dây "chạy" thủ tục xác nhận tạm trú, thường trú để hoàn thiện hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội.

Đến nay, cơ quan chức năng đã khởi tố 13 bị can về các tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ, Môi giới hối lộ, Nhận hối lộ và Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức. Vụ án đang tiếp tục được mở rộng điều tra để xử lý triệt để các đối tượng theo quy định.

Theo đánh giá của Cục An ninh kinh tế, đây là chuyên án có quy mô lớn, với nhiều đường dây tội phạm, nhiều nhóm đối tượng tham gia, tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Các hành vi vi phạm không chỉ xâm phạm quyền sở hữu tài sản của người dân mà còn ảnh hưởng đến chính sách an sinh xã hội, làm méo mó chủ trương hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp.

Qua điều tra, Cục An ninh kinh tế xác định một số sơ hở, bất cập là nguyên nhân, điều kiện để các đối tượng lợi dụng phạm tội.

Trong đó, việc công khai, minh bạch thông tin về trình tự, thủ tục mua nhà ở xã hội tại một số nơi chưa đầy đủ, khiến người dân khó tiếp cận thông tin chính thống. Từ đó, nhiều người phải tìm đến các dịch vụ trung gian, môi giới trái phép và bị các đối tượng lợi dụng.

Bên cạnh đó, quy trình xác minh, thẩm định đối tượng, điều kiện thu nhập và điều kiện cư trú ở một số khâu còn lỏng lẻo, thiếu kiểm tra, giám sát, tạo kẽ hở cho việc làm giả hồ sơ, hợp thức hóa điều kiện hoặc phát sinh tiêu cực trong quá trình xác nhận.

Một nguyên nhân khác là chênh lệch lớn giữa giá nhà ở xã hội và nhà ở thương mại khiến nhiều người sẵn sàng bỏ tiền thông qua môi giới để tìm cách có suất mua. Trong khi đó, tình trạng môi giới, đầu cơ, thu gom suất mua nhà ở xã hội vẫn diễn biến phức tạp, công tác quản lý, phát hiện và xử lý vi phạm ở một số nơi chưa kịp thời.

Đại tá Phạm Mạnh Hùng cho rằng, việc phát hiện, đấu tranh và xử lý các đường dây trên có ý nghĩa cảnh tỉnh, răn đe, góp phần bảo đảm công bằng, minh bạch trong thực hiện chính sách nhà ở xã hội, đồng thời củng cố niềm tin của người dân đối với chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Từ các vụ án đã được phát hiện, Cục An ninh kinh tế Bộ Công an khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo liên quan đến nhà ở xã hội.

Người dân không nên nộp tiền đặt cọc, ký hợp đồng tư vấn giữ chỗ hoặc chuyển tiền cho các cá nhân môi giới tự do với lời hứa làm hồ sơ, giữ suất hay bảo đảm mua được nhà ở xã hội. Các thông tin như "suất ngoại giao", "suất nội bộ", "suất chắc chắn", "chủ đầu tư ủy quyền phân phối" cần được kiểm chứng kỹ lưỡng, tránh bị các đối tượng mạo danh chủ đầu tư, cán bộ hoặc người có quan hệ với chủ đầu tư để lừa đảo.

Người có nhu cầu mua nhà ở xã hội cần tìm hiểu kỹ quy định về đối tượng, điều kiện được mua nhà; kiểm tra thông tin dự án qua Sở Xây dựng địa phương, website chính thức của chủ đầu tư hoặc liên hệ trực tiếp với chủ đầu tư. Việc đăng ký, nộp hồ sơ phải thực hiện đúng quy trình, không thông qua các dịch vụ môi giới không có chức năng, thẩm quyền.

Bộ Công an cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tiếp tay cho các hành vi làm giả giấy tờ, hợp thức hóa điều kiện thu nhập, cư trú hoặc các loại giấy xác nhận khác để hoàn thiện hồ sơ mua nhà ở xã hội.

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, môi giới trái phép hoặc nhận tiền để "chạy" hồ sơ, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.