Bộ GD&ĐT đề xuất nhiều điểm mới với tài liệu giáo dục địa phương

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa và thẩm định tài liệu giáo dục địa phương trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến góp ý rộng rãi. Văn bản này được xây dựng nhằm thay thế Thông tư số 33/2020/TT-BGDĐT, đồng thời cập nhật theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Nhà giáo vừa có hiệu lực.

Theo Bộ GD&ĐT, dự thảo Thông tư mới hướng tới hoàn thiện hành lang pháp lí, nâng cao chất lượng tài liệu giáo dục địa phương và bảo đảm sự thống nhất trong quá trình triển khai Chương trình giáo dục phổ thông.

Lần đầu quy định khung nội dung giáo dục địa phương

Một điểm mới nổi bật của dự thảo là lần đầu tiên đưa ra khái niệm và quy định cụ thể về Khung nội dung giáo dục địa phương. Nếu Thông tư 33/2020 trước đây chủ yếu tập trung vào khâu thẩm định, thì dự thảo lần này bao quát xuyên suốt từ tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa đến thẩm định tài liệu.

Khung nội dung được xác định là căn cứ định hướng tổng thể cho từng cấp học, lớp học; bảo đảm tính chỉnh thể, phát triển liên tục, tránh trùng lặp giữa các lớp và bảo đảm sự thống nhất với các cấp học khác.

Dự thảo cũng quy định rõ các mạch nội dung cốt lõi của tài liệu giáo dục địa phương, bao gồm: lịch sử, văn hóa, địa lí, môi trường, kinh tế – xã hội, nghề truyền thống và các vấn đề phát triển bền vững của địa phương.

Về yêu cầu nội dung, tài liệu phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, nhân văn, có nguồn gốc rõ ràng; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh, không gây quá tải, không mang định kiến và tuân thủ các quy định pháp luật.

Tăng yêu cầu về tính sư phạm và khả thi

Dự thảo nhấn mạnh tài liệu giáo dục địa phương cần tạo điều kiện để giáo viên vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học, lấy hoạt động học của học sinh làm trung tâm, phù hợp điều kiện thực tế tại cơ sở giáo dục.

Nội dung tài liệu cũng phải chú trọng các hoạt động thực hành, vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thực tiễn của địa phương, khuyến khích học sinh chủ động, sáng tạo và phát huy năng lực cá nhân.

Đáng chú ý, dự thảo quy định bắt buộc phải tổ chức dạy học thực nghiệm đối với bản thảo tài liệu trước khi trình thẩm định. Kết quả thực nghiệm phải được đánh giá bằng văn bản. Đồng thời, dự thảo khuyến khích thu thập ý kiến phản hồi từ học sinh — đối tượng trực tiếp sử dụng tài liệu. Đây được xem là điểm mới nhằm nâng cao tính sư phạm, tính khả thi và mức độ phù hợp của tài liệu khi triển khai thực tế.

Siết chặt tiêu chuẩn Hội đồng thẩm định

Dự thảo Thông tư cũng quy định rõ cơ cấu và tiêu chuẩn thành viên Hội đồng thẩm định. Theo đó, phải bảo đảm ít nhất 1/3 tổng số thành viên là giáo viên đang trực tiếp giảng dạy ở cấp học tương ứng với tài liệu được thẩm định. Quy định này nhằm tăng tiếng nói từ thực tiễn dạy học trong quá trình đánh giá tài liệu.

Sau khi được phê duyệt, tài liệu giáo dục địa phương phải được công khai trên Cổng thông tin điện tử của địa phương và gửi về Bộ GD&ĐT để theo dõi, quản lí.

Bên cạnh tài liệu in, dự thảo cũng khuyến khích xây dựng học liệu dạng số, tài liệu điện tử, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.

Với những điểm mới trên, dự thảo Thông tư được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng, tính thực tiễn và sự thống nhất của tài liệu giáo dục địa phương trong các nhà trường.