Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth bị chất vấn gay gắt về cuộc chiến Iran

Ngày 30/4, sau phiên điều trần kéo dài gần 6 giờ tại Ủy ban Quân vụ Hạ viện một ngày trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tiếp tục trình bày trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện liên quan đến đề xuất ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027 của chính quyền Tổng thống Donald Trump, với quy mô kỷ lục lên tới 1.500 tỷ USD.

Cùng tham gia điều trần còn có Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine. Hai quan chức dự kiến tiếp tục nhấn mạnh nhu cầu tăng cường đầu tư vào thiết bị bay không người lái, hệ thống phòng thủ tên lửa và lực lượng hải quân.

Tranh cãi xoay quanh chi phí và chiến lược

Tại phiên điều trần, các nghị sĩ Dân chủ tập trung chất vấn về chi phí và định hướng lâu dài của cuộc chiến Iran bắt đầu từ ngày 28/2. Theo số liệu Lầu Năm Góc công bố, tổng chi phí chiến tranh hiện đã lên tới 25 tỷ USD, chủ yếu dành cho đạn dược, triển khai lực lượng và thay thế trang thiết bị.

Tuy nhiên, ông Hegseth từ chối trả lời cụ thể về thời gian kéo dài của chiến sự cũng như tổng chi phí có thể phát sinh trong tương lai. Điều này làm gia tăng lo ngại về gánh nặng ngân sách và hiệu quả chiến lược.

Các nghị sĩ cũng nêu vấn đề về sự suy giảm kho vũ khí quan trọng và mức độ sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ trong bối cảnh xung đột kéo dài.

Câu hỏi về chương trình hạt nhân của Iran

Một trong những nội dung gây tranh luận gay gắt là đánh giá của chính quyền Mỹ về chương trình hạt nhân Iran. Hạ nghị sĩ Adam Smith chỉ ra sự mâu thuẫn khi ông Hegseth vừa khẳng định các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị phá hủy trước đó, nhưng đồng thời lại coi đây là mối đe dọa cấp bách dẫn tới quyết định phát động chiến tranh.

Đáp lại, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho rằng dù các cơ sở đã bị tấn công, Iran vẫn chưa từ bỏ tham vọng hạt nhân và tiếp tục duy trì năng lực quân sự đáng kể, bao gồm hàng nghìn tên lửa.

Tuy nhiên, phía Dân chủ cho rằng cuộc chiến chưa tạo ra thay đổi căn bản so với trước khi xung đột nổ ra.

Lo ngại về thương vong và trách nhiệm

Các nghị sĩ cũng đặt câu hỏi về thương vong trong chiến tranh, bao gồm vụ không kích vào một trường tiểu học tại Iran khiến hơn 165 người thiệt mạng, trong đó có nhiều trẻ em. Ông Hegseth cho biết vụ việc vẫn đang được điều tra và chưa đưa ra kết luận chính thức.

Ngoài ra, vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái khiến binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Kuwait cũng được đưa ra chất vấn. Bộ trưởng Hegseth khẳng định quân đội đã áp dụng các biện pháp bảo vệ, song không trả lời trực tiếp về khả năng ngăn chặn sự cố.

Một số nghị sĩ Dân chủ tiếp tục chỉ trích việc chính quyền phát động chiến tranh mà không có sự phê chuẩn rõ ràng của Quốc hội, coi đây là "cuộc chiến lựa chọn" với chi phí lớn và thiếu cơ chế giám sát.

Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Cộng hòa nhìn chung ủng hộ chính sách của Tổng thống Trump, cho rằng chiến dịch quân sự nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân Iran là cần thiết, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì ưu thế quân sự.

Tuy nhiên, ngay cả trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng xuất hiện quan điểm mong muốn sớm kết thúc xung đột, đặc biệt khi cuộc chiến kéo dài có thể trở thành yếu tố bất lợi về chính trị.

Bên cạnh đó, căng thẳng với các đồng minh cũng nổi lên khi Tổng thống Donald Trump cân nhắc khả năng giảm hiện diện quân sự tại Đức, trong bối cảnh bất đồng với Thủ tướng nước này liên quan đến cuộc chiến Iran.

Phiên điều trần diễn ra khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ - Israel với Iran vẫn trong trạng thái mong manh. Nhiều nghị sĩ cho rằng cần làm rõ chiến lược dài hạn cũng như các tiêu chí chấm dứt xung đột.

Theo quy định của Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, Tổng thống Mỹ phải xin phép Quốc hội nếu muốn kéo dài chiến sự quá 60 ngày. Tuy nhiên, với việc đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội, khả năng thông qua các nghị quyết hạn chế quyền lực chiến tranh vẫn chưa rõ ràng.