Bốn cực tăng trưởng, bài toán tổ chức lại không gian du lịch Khánh Hòa

Việc định hình bốn khu vực du lịch trọng điểm gồm Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh và Ninh Chữ mở ra không gian phát triển mới cho du lịch Khánh Hòa. Khai thác hiệu quả lợi thế từng khu vực, hạn chế trùng lặp sản phẩm và tăng cường kết nối giữa các điểm đến vẫn là những vấn đề đặt ra trong quá trình tổ chức lại không gian du lịch của Khánh Hòa.

Mỗi khu vực một lợi thế phát triển

Theo Chương trình hành động số 39-CTr/TU ngày 10/10/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch, tỉnh Khánh Hòa định hướng hình thành các khu vực du lịch trọng điểm gồm Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh và Ninh Chữ. Định hướng này gắn với mục tiêu phát triển Khánh Hòa trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế, đồng thời mở rộng không gian phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh.

Bốn khu vực có những lợi thế khác nhau về tài nguyên, cảnh quan và điều kiện khai thác. Trong đó, Nha Trang là trung tâm du lịch biển đã hình thành thương hiệu, có hệ thống cơ sở lưu trú, dịch vụ, vui chơi giải trí và hạ tầng phục vụ khách tương đối đồng bộ. Đây cũng là khu vực có khả năng kết nối các hoạt động du lịch đô thị, nghỉ dưỡng, văn hóa, ẩm thực và hội nghị.

Vân Phong có lợi thế về cảnh quan vịnh, biển đảo và hệ sinh thái tự nhiên. Không gian này phù hợp với các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, sinh thái biển, trải nghiệm thiên nhiên. Tuy nhiên, quá trình phát triển cũng đặt ra yêu cầu bảo vệ cảnh quan và hệ sinh thái ven biển, nhất là tại những khu vực có giá trị tự nhiên đặc thù.

Cam Ranh có lợi thế về đường bờ biển, hệ thống cơ sở nghỉ dưỡng và khả năng kết nối hàng không thông qua Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh. Những điều kiện này tạo nền tảng cho các sản phẩm nghỉ dưỡng biển, du lịch chất lượng cao và dịch vụ phục vụ khách quốc tế.

Trong khi đó, Ninh Chữ có những giá trị riêng về cảnh quan ven biển, văn hóa Chăm, hệ sinh thái và sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. Các yếu tố này tạo điều kiện phát triển những trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, du lịch sinh thái, nông nghiệp và khám phá đời sống cộng đồng.

Sự khác biệt về tài nguyên và điều kiện phát triển là cơ sở để hình thành hệ thống sản phẩm đa dạng. Dù vậy, lợi thế tự nhiên không tự động chuyển thành sản phẩm có sức cạnh tranh. Khả năng khai thác còn phụ thuộc vào hạ tầng, chất lượng dịch vụ, nguồn nhân lực và mức độ tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng địa phương.

Kết nối để mở rộng hành trình du khách

Khi không gian du lịch được mở rộng, kết nối giữa các khu vực trở thành một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả khai thác. Thay vì chỉ tập trung vào một điểm đến, du khách có thêm cơ hội trải nghiệm nhiều không gian khác nhau trong cùng một chuyến đi.

Từ trung tâm Nha Trang, hành trình có thể mở rộng về phía Bắc đến Vân Phong, về phía Nam qua Cam Ranh và Ninh Chữ. Mỗi khu vực mang đến những trải nghiệm khác nhau, từ du lịch đô thị, nghỉ dưỡng biển đến khám phá thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Tuy nhiên, để hình thành các hành trình liên hoàn, khoảng cách địa lý không phải yếu tố duy nhất. Khả năng kết nối giao thông, thời gian di chuyển, chất lượng dịch vụ và sự phối hợp giữa các đơn vị lữ hành có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định lựa chọn của du khách.

Trong Chương trình hành động số 39-CTr/TU, tỉnh Khánh Hòa đặt mục tiêu phát triển đồng bộ hệ thống giao thông liên vùng, liên tỉnh, kết nối các khu du lịch trọng điểm với cảng hàng không, cảng biển, đường sắt và các tuyến giao thông huyết mạch. Cùng với đó là phát triển hạ tầng đường thủy, giao thông công cộng và các tuyến kết nối điểm đến.

Bên cạnh hạ tầng, liên kết giữa doanh nghiệp du lịch, cơ sở lưu trú và đơn vị vận chuyển cũng là một mắt xích đáng chú ý. Việc xây dựng các chương trình tham quan nhiều ngày, kết hợp nghỉ dưỡng với trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và sinh thái có thể mở rộng lựa chọn cho khách. Đây cũng là cơ sở để tăng khả năng lưu chuyển khách giữa các khu vực, thay vì tập trung chủ yếu tại những trung tâm du lịch đã phát triển.

Tránh trùng lặp trong phát triển sản phẩm

Một vấn đề cần được quan tâm khi hình thành bốn cực tăng trưởng là tính đặc trưng của sản phẩm du lịch. Với lợi thế cùng nằm trong không gian du lịch biển, các khu vực có thể gặp tình trạng tương đồng về sản phẩm nếu cùng tập trung vào nghỉ dưỡng, tắm biển và dịch vụ lưu trú.

Sự trùng lặp không chỉ làm giảm khả năng nhận diện điểm đến mà còn có thể dẫn đến cạnh tranh về giá, nguồn khách và hoạt động đầu tư. Trong khi đó, những giá trị riêng về cảnh quan, văn hóa, sinh thái và đời sống địa phương chưa được khai thác đồng đều.

Định hướng phát triển sản phẩm trong chương trình hành động của tỉnh Khánh Hòa đề cập đến nhiều nhóm loại hình, gồm du lịch biển đảo, nghỉ dưỡng cao cấp, sinh thái, văn hóa, di sản, nông nghiệp, thể thao biển, chăm sóc sức khỏe và du lịch cộng đồng. Việc phát triển các nhóm sản phẩm này gắn với lợi thế từng khu vực được xem là một nội dung quan trọng trong quá trình tổ chức không gian du lịch.

Bên cạnh đó, chất lượng dịch vụ và khả năng tạo trải nghiệm cũng ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của mỗi điểm đến. Cùng là sản phẩm nghỉ dưỡng biển nhưng sự khác biệt về cảnh quan, dịch vụ, hoạt động trải nghiệm và khả năng tiếp cận các giá trị văn hóa địa phương có thể tạo ra những lựa chọn khác nhau cho từng nhóm khách.

Thực tế tăng trưởng du lịch của Khánh Hòa cho thấy quy mô thị trường đang mở rộng. Trong 10 tháng năm 2026, tỉnh đón hơn 22,5 triệu lượt khách, tăng 50,8% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt hơn 7,8 triệu lượt, tăng gần 66,6%. Tổng doanh thu du lịch đạt 72.239,7 tỷ đồng, tăng 20,9%.

Tốc độ tăng trưởng về lượng khách cao hơn tốc độ tăng doanh thu cho thấy bên cạnh khả năng thu hút khách, việc nâng cao giá trị khai thác từ mỗi chuyến đi vẫn là vấn đề đáng quan tâm. Thời gian lưu trú, mức chi tiêu, cơ cấu dịch vụ và khả năng giữ khách tại nhiều điểm đến sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của hoạt động du lịch.

Tổ chức không gian gắn với phát triển bền vững

Cùng với phát triển sản phẩm và kết nối hạ tầng, tổ chức không gian du lịch còn liên quan trực tiếp đến công tác quy hoạch, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Các khu vực ven biển, vịnh và hệ sinh thái tự nhiên vừa là nguồn lực phát triển, vừa là yếu tố cần được bảo vệ trong quá trình khai thác.

Chương trình hành động của tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh yêu cầu phát triển du lịch xanh, thông minh, nâng cao chất lượng điểm đến và kiểm soát hoạt động đầu tư theo quy hoạch. Trong đó, việc bảo tồn cảnh quan, đa dạng sinh học, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát huy giá trị văn hóa bản địa được đặt trong mối quan hệ với phát triển du lịch dài hạn.

Chuyển đổi số cũng là một nội dung được đề cập, với định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu du lịch thống nhất, kết nối thông tin về điểm đến, dịch vụ và hoạt động quản lý. Đây là cơ sở hỗ trợ công tác điều hành, quảng bá và cung cấp thông tin cho du khách.

Việc hình thành bốn khu vực du lịch trọng điểm Vân Phong, Nha Trang, Cam Ranh và Ninh Chữ đánh dấu bước mở rộng không gian phát triển của du lịch Khánh Hòa. Tuy nhiên, hiệu quả của định hướng này không chỉ được đo bằng số lượng dự án hay lượng khách tăng thêm, mà còn thể hiện ở khả năng khai thác đặc trưng từng khu vực, kết nối các điểm đến và nâng cao giá trị dịch vụ.

Bài toán đặt ra là làm thế nào để các khu vực cùng tham gia vào một không gian du lịch có tính liên kết, trong đó mỗi điểm đến có sức hút riêng nhưng vẫn bổ trợ cho nhau. Đây sẽ là yếu tố quan trọng đối với quá trình chuyển từ tăng trưởng về quy mô sang nâng cao chất lượng và hiệu quả kinh tế du lịch Khánh Hòa.