Brazil - Thị trường chủ lực mới của cá rô phi Việt Nam

Brazil tăng các biện pháp quản lý nhập khẩu cá rô phi

Trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang Brazil đã đạt khoảng 26 triệu USD, chiếm khoảng 54% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của cả nước. Trước đó, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đã tăng mạnh từ mốc gần 150.000 USD năm 2024 lên khoảng 11 triệu USD năm 2025, nghĩa là gấp khoảng 73 lần chỉ sau một năm.

Thị trường mở rộng là một tín hiệu rất tích cực, nhưng đi cùng với đó luôn là những yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ. Khi một quốc gia tăng nhập khẩu rất nhanh, họ thường quan tâm nhiều hơn đến vấn đề dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn an toàn để bảo hộ sản xuất trong nước, nhất là khi Brazil lại là quốc gia sản xuất cá rô phi lớn nhất trên thế giới.

Mới đây nhất, Brazil đã đưa ra Dự luật quy định cấm nhập khẩu cá rô phi, áp dụng đối với cá rô phi sống, cá giống và các sản phẩm cá rô phi đông lạnh, phi lê hoặc đã qua chế biến cho tiêu dùng của người và vật nuôi.

Bà Phạm Hồng Trang - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Brazil cho biết: "Trước đó, khi Brazil mở cửa trở lại đối với cá rô phi của Việt Nam, một số bang và hiệp hội ngành nuôi trồng thủy sản của Brazil đã bày tỏ quan ngại về nguy cơ dịch bệnh và những tác động đối với ngành sản xuất trong nước. Trên cơ sở đó, một số bang đã nghiên cứu hoặc áp dụng một số biện pháp kỹ thuật và quản lý ở các địa phương đối với cá rô phi nhập khẩu từ Việt Nam. Thương vụ Việt Nam tại Brazil hiện đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan trong nước, các cơ quan chức năng của Brazil cũng như Hiệp hội các nhà nhập khẩu thủy sản của Brazil để theo dõi sát diễn biến sự việc. Quan điểm của chúng tôi là mọi biện pháp quản lý thương mại cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học, minh bạch, khách quan và phù hợp với các quy định của WTO".

Trước những yêu cầu khắt khe của thị trường này, bà Bà Phạm Hồng Trang - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Brazil cũng đưa ra khuyến cáo với các doanh nghiệp xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam: "Trước hết, tôi xin nhấn mạnh rằng dự luật vẫn đang trong quá trình xem xét và chưa làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam cũng cần chủ động đối phó. Thứ nhất, cần làm việc chặt chẽ hơn với các nhà nhập khẩu cũng như các đơn vị phân phối tại Brazil. Đây là những đơn vị hiểu rất rõ thị trường và có tiếng nói ủng hộ tới các cơ quan quản lý cũng như các hiệp hội ngành hàng tại Brazil. Thứ hai, các doanh nghiệp xuất khẩu nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật liên quan đến các vấn đề dịch bệnh, kiểm soát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc cũng như an toàn thực phẩm. Thứ ba, về lâu dài, doanh nghiệp Việt Nam cũng nên chú trọng vào việc đa dạng hóa thị trường. Chúng tôi cũng hy vọng rằng, các doanh nghiệp sẽ chủ động trao đổi với Thương vụ Việt Nam tại Brazil ngay khi gặp khó khăn để có thể hỗ trợ, điều hành, xử lý sự việc một cách hiệu quả nhất".

Đáp ứng tiêu chuẩn mới để bứt phá xuất khẩu

Không chỉ Brazil, nhiều thị trường lớn cũng đang đồng loạt nâng các tiêu chuẩn nhập khẩu. Để đảm bảo tăng trưởng, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã kiến nghị đưa vấn đề duy trì thị trường cho cá rô phi Việt Nam vào các chương trình đối thoại song phương. Trong 6 tháng cuối năm nay, Bộ Công thương sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu mới.

Tại Trung Đông, quy trình chứng nhận Halal được siết chặt, cùng yêu cầu về hậu kiểm và bao bì thân thiện môi trường. Liên minh châu Âu chuyển từ kiểm soát sản phẩm sang giám sát toàn bộ chuỗi cung ứng, với các quy định về phát thải carbon, chống mất rừng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Trong khi đó, Hoa Kỳ tăng cường điều tra về lao động, môi trường, sở hữu trí tuệ và xuất xứ hàng hóa. Những thay đổi này buộc doanh nghiệp phải đầu tư bài bản hơn vào vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường để giữ vững thị phần.