Brexit vẫn gây chia rẽ, phủ bóng lên nền kinh tế Anh

Brexit đã trở thành hiện thực vào ngày 23/6/2016 khi 52% - tương đương hơn 17 triệu người - bỏ phiếu ủng hộ Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU). Mặc dù tỷ lệ chênh lệch không lớn, cuộc bỏ phiếu đã dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ nhất trong nền kinh tế và xã hội Anh kể từ Thế chiến II. Việc hoàn tất các thủ tục giấy tờ cho quá trình Brexit đã mất gần 5 năm.

Brexit ra đời từ sự thất vọng ngày càng tăng không chỉ với EU mà còn với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Những người ủng hộ đã khai thác sự thất vọng đó và lập luận rằng Vương quốc Anh sẽ được hồi sinh khi tự đứng vững và có thể tập trung vào các ưu tiên trong nước.

Tuy nhiên, những người phản đối cảnh báo rằng Brexit sẽ dẫn đến sự gián đoạn kinh tế và đe dọa vị thế của nước Anh trên thế giới.

Thực tế kinh tế khắc nghiệt

Những người ủng hộ Brexit đã đưa ra một tầm nhìn rằng nền kinh tế Anh có thể phát triển mạnh mẽ bên ngoài EU. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nền kinh tế Anh đã không được hồi sinh. Các thương nhân đã phàn nàn về những rào cản mà họ hiện phải vượt qua khi giao dịch với các nước láng giềng châu Âu, khi EU gồm 27 quốc gia vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Anh.

Mặc dù không có thuế quan nào được áp đặt đối với hàng hóa của Anh khi nhập khẩu vào EU, nhưng vẫn có một loạt rào cản phi thuế quan, chẳng hạn như thủ tục hải quan rườm rà, chứng nhận biên giới và hạn chế về thị thực. Nhiều thỏa thuận thương mại mà những người theo chủ nghĩa Brexit đã ca ngợi, đáng chú ý nhất là thỏa thuận với Mỹ, đã không thành hiện thực.

Các chuyên gia cho rằng nền kinh tế Anh đã sụt giảm từ 4% đến 8% so với mức lẽ ra đạt được nếu nước này bỏ phiếu ở lại EU.

Phản đối về vấn đề nhập cư leo thang

Brexit đã chấm dứt sự tự do di chuyển giữa Anh và EU, nhưng việc đảm bảo an ninh biên giới của Anh lại mang đến những kết quả trái chiều. Mặc dù tỷ lệ di cư ròng - chênh lệch giữa số người nhập cảnh vào Anh và số người rời đi trong một năm, từ châu Âu - đã giảm mạnh. Tuy nhiên, tỷ lệ này lại tăng vọt từ các quốc gia ngoài EU. Điều này một phần là do những thay đổi trong quy định thị thực mà chính phủ Anh trước đây đã đưa ra để hỗ trợ các lĩnh vực đang rất cần lao động nhập cư, chẳng hạn như người chăm sóc người già.

Cử tri bày tỏ sự hối tiếc

Ngày càng có nhiều người tại Anh cảm thấy rằng Brexit đã thất bại. Theo hai cuộc thăm dò của Ipsos, 52% người dân Anh muốn tái gia nhập EU, trong khi 33% phản đối. Cuộc thăm dò cũng cho thấy 48% cho rằng Brexit đang diễn ra tồi tệ hơn dự kiến, so với chỉ 9% cho rằng nó đang diễn ra tốt hơn. Ngoài ra, Ipsos cũng phát hiện ra rằng 48% sẽ ủng hộ một cuộc trưng cầu dân ý khác về tư cách thành viên của Anh trong EU, so với 27% phản đối.

Trong bối cảnh này, Đảng Lao động Anh đã rất khó khăn để duy trì sự cân bằng kể từ khi đắc cử vào năm 2024. Sau khi đã loại trừ việc đảo ngược Brexit, hoặc thậm chí là tái gia nhập thị trường chung không rào cản của EU, đảng này không có nhiều không gian chính trị để xoay xở.

Người kế nhiệm tiềm năng nhất của Thủ tướng Anh Keir Starmer - ông Andy Burnham - đã tiết chế ngôn từ của mình về việc Anh tái gia nhập EU trong suốt chiến dịch tranh cử vào tháng 5 vừa qua.

"Tôi không đề xuất rằng Anh nên xem xét việc tái gia nhập EU" - ông Burnham nói - "Tôi tôn trọng quyết định được đưa ra trong cuộc trưng cầu dân ý và mọi điều tôi đã nói về việc tăng cường dân chủ sẽ bị phá vỡ nếu chúng ta không tôn trọng kết quả bỏ phiếu đó".