Bùng phát bệnh đường ruột tại 34 bang ở Mỹ

Mỹ đang đối mặt với đợt bùng phát bệnh đường ruột do ký sinh trùng Cyclospora nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận, với gần 7.000 ca mắc và nghi mắc tại 34 bang. 

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cùng Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) đang khẩn trương điều tra nhằm xác định nguồn lây, song đến nay vẫn chưa tìm được nguyên nhân chính thức, dù nghi ngờ bước đầu tập trung vào một số loại rau ăn lá.

Theo cập nhật mới nhất của CDC, cơ quan này đã xác nhận 1.645 ca mắc bệnh cyclosporiasis - bệnh nhiễm ký sinh trùng Cyclospora gây ra - đồng thời đang điều tra khoảng 5.100 trường hợp nghi nhiễm tại 34 bang trên cả nước. Tổng số ca mắc và nghi mắc hiện lên tới gần 6.800 trường hợp, vượt mức khoảng 4.700 ca ghi nhận trong đợt bùng phát lớn năm 2019.

Bang Michigan hiện là tâm điểm của đợt dịch với 3.309 ca bệnh, cao gấp nhiều lần so với mức trung bình hằng năm chỉ khoảng 40-50 trường hợp. Ngoài Michigan, nhiều bang khác cũng ghi nhận số ca gia tăng nhanh, trong đó có Ohio, West Virginia, Kentucky, New York, Illinois, New Jersey, North Carolina và Texas.

Theo CDC Mỹ, các ca bệnh bắt đầu xuất hiện từ cuối tháng 6 và dự kiến số ca được xác nhận sẽ còn tiếp tục tăng trong những tuần tới do quá trình báo cáo và xét nghiệm thường có độ trễ. Thời gian từ khi phơi nhiễm đến khi được xác nhận mắc bệnh có thể kéo dài tới 6 tuần, trong khi các triệu chứng thường xuất hiện sau khoảng 2 ngày đến hơn 2 tuần kể từ khi nhiễm ký sinh trùng.

Cyclosporiasis là bệnh nhiễm trùng đường ruột do ký sinh trùng Cyclospora cayetanensis gây ra. Theo CDC, người bệnh chủ yếu nhiễm ký sinh trùng khi sử dụng thực phẩm tươi sống hoặc nước bị ô nhiễm bởi phân chứa mầm bệnh. Bệnh ít khi lây trực tiếp từ người sang người, do ký sinh trùng cần thời gian phát triển ngoài môi trường trước khi có khả năng gây nhiễm.

Triệu chứng nhiễm trùng đường ruột do ký sinh trùng Cyclospora cayetanensis thường gặp gồm: tiêu chảy kéo dài, buồn nôn, nôn, đau quặn bụng, đầy hơi, chán ăn, mệt mỏi và đôi khi sốt nhẹ. Mức độ bệnh có thể từ nhẹ đến nặng, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm. Mặc dù hiếm khi gây tử vong, bệnh có thể kéo dài nhiều tuần nếu không được điều trị, làm tăng nguy cơ mất nước nghiêm trọng và phải nhập viện.

Hiện FDA đang tiến hành điều tra truy xuất nguồn gốc đối với nhiều loại nông sản nhằm xác định thực phẩm liên quan đến đợt bùng phát. Đây là quy trình điều tra ngược trong chuỗi cung ứng, bắt đầu từ việc thu thập thông tin về các loại thực phẩm mà người bệnh đã sử dụng trong những tuần trước khi phát bệnh, sau đó lần theo từng khâu phân phối để xác định nơi sản xuất hoặc trang trại cung cấp.

Giới chức y tế bang Michigan cho biết rau diếp hiện được xem là một trong những nguồn lây tiềm năng. Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng xác định loại rau cụ thể, nhà sản xuất hay nhà cung cấp nào liên quan trực tiếp đến ổ dịch.

Theo cơ quan y tế bang này, các đợt bùng phát Cyclospora trước đây tại Mỹ từng liên quan đến nhiều loại thực phẩm tươi sống như rau trộn đóng gói, rau mùi, húng quế, quả mâm xôi, đậu Hà Lan non và hành lá.

CDC cho biết số ca mắc bệnh do Cyclospora tại Mỹ thường gia tăng theo mùa, tập trung trong khoảng từ 1/5 đến 31/8 hằng năm. Tại Mỹ, Cyclospora là tác nhân gây bệnh thuộc diện phải báo cáo trên phạm vi toàn quốc. Các cơ sở y tế tại 47 bang có trách nhiệm thông báo ca bệnh cho cơ quan y tế công cộng để phục vụ công tác giám sát dịch tễ.

Ngoài hệ thống giám sát quốc gia, Mỹ còn triển khai Mạng lưới Giám sát Chủ động các bệnh lây truyền qua thực phẩm (FoodNet), do CDC, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), FDA và cơ quan y tế của 10 bang phối hợp vận hành. Tuy nhiên, từ tháng 7/2025, chương trình này đã ngừng theo dõi thường xuyên đối với 6 trong số 8 tác nhân gây bệnh, bao gồm Cyclospora, do ảnh hưởng của việc chính phủ cắt giảm ngân sách. Dù vậy, CDC khẳng định các bang vẫn tiếp tục báo cáo đầy đủ số liệu về Cyclospora thông qua hệ thống giám sát quốc gia.

Trong bối cảnh chưa xác định được nguồn lây chính thức, CDC Mỹ khuyến cáo người dân tăng cường các biện pháp phòng ngừa khi sử dụng thực phẩm tươi sống. Cơ quan này khuyến nghị rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch trước và sau khi chế biến rau, quả; rửa sạch thực phẩm dưới vòi nước chảy; đồng thời dùng bàn chải sạch để chà kỹ các loại rau, củ, quả có vỏ cứng trước khi sử dụng.

Đối với người mắc bệnh, CDC cũng khuyến cáo điều trị bằng kháng sinh phối hợp Trimethoprim/sulfamethoxazole, được đánh giá là liệu pháp hiệu quả đối với phần lớn trường hợp nhiễm Cyclospora.