Bước ngoặt số hoá, ngành Thuế nỗ lực đồng hành cùng người dân

Ngành thuế rũ bỏ tư duy quản lý để làm bạn với người nộp thuế

Mùa quyết toán năm 2025 đánh dấu một kỷ nguyên mới của ngành thuế Việt Nam, nơi những con số khô khan được thay thế bằng trải nghiệm người dùng tiện lợi. Không còn là những xấp hồ sơ giấy dày cộp hay những hàng dài chờ đợi tại bộ phận một cửa, ngành thuế đang nỗ lực định vị lại vai trò của mình. Tâm điểm của sự thay đổi này chính là chiến dịch cao điểm sắp được triển khai tại đầu tàu kinh tế TP. Hồ Chí Minh, nơi áp lực quyết toán luôn ở mức cao nhất cả nước.

Thực tế cho thấy, việc thay đổi từ "kiểm soát" sang "đồng hành" không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tâm lý cho người dân mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Khi người nộp thuế cảm nhận được sự hỗ trợ tận tình và quy trình minh bạch, tính tự giác tuân thủ sẽ tăng lên, từ đó giảm thiểu các sai sót không đáng có và các hành vi gian lận thuế do thiếu hiểu biết. Đây là một sự đầu tư dài hạn vào "vốn niềm tin", thứ tài sản quý giá nhất để duy trì sự bền vững của nền tài chính quốc gia.

Để hiện thực hóa điều này, cơ quan thuế cam kết minh bạch hóa lộ trình xử lý hồ sơ, giúp người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ một cách thuận tiện nhất. Ngành Thuế kỳ vọng sự thay đổi căn bản trong phương thức tương tác này sẽ tạo tiền đề xây dựng một hệ sinh thái thuế số dựa trên sự tin cậy lẫn nhau giữa Nhà nước và người dân. Khi ranh giới giữa người quản lý và người nộp thuế được xóa bỏ bởi sự hỗ trợ tận tâm, sự minh bạch sẽ trở thành chuẩn mực mới.

Ghi nhận thực tế từ phía người trực tiếp thực hiện nghĩa vụ, anh Trần Minh Hoàng, chuyên gia công nghệ tại Hà Nội chia sẻ về trải nghiệm quyết toán năm nay: "Thú thực, trước đây mỗi khi đến kỳ quyết toán thuế, tôi cảm thấy rất áp lực vì bản thân có thu nhập từ nhiều nguồn, cả trong nước lẫn các dự án freelance quốc tế. Việc tập hợp chứng từ giấy, rồi đối chiếu các khoản khấu trừ tại nguồn thường khiến tôi mất hàng tuần trời nhưng vẫn lo sợ bị sai sót, dẫn đến những khoản phạt không đáng có. Tuy nhiên, năm nay sự thay đổi từ ứng dụng eTax Mobile thực sự là một cú hích. Việc dữ liệu thuế được liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư giúp các thông tin định danh của tôi hiện ra chính xác tuyệt đối mà không cần phải khai báo lại thủ công".

Anh Hoàng nói thêm, điều tôi ấn tượng nhất chính là sự minh bạch trong lộ trình xử lý hồ sơ. Tôi có thể theo dõi từng bước hồ sơ mình đang ở đâu, đã được duyệt hay chưa ngay trên điện thoại. Đặc biệt, việc ngành thuế cam kết hỗ trợ 24/7 và sẵn sàng giải đáp các vướng mắc về thuế thu nhập toàn cầu đã giúp những người làm việc tự do như tôi tự tin hơn trong việc kê khai. Khi cơ quan thuế chủ động đồng hành, người dân chúng tôi không còn tâm lý 'né tránh' mà ngược lại, rất muốn hoàn thành nghĩa vụ thật nhanh và chính xác để nhận được các khoản hoàn thuế xứng đáng. Khoản tiền hoàn thuế đối với tôi không chỉ là con số tài chính, mà nó còn củng cố niềm tin rằng sự tuân thủ pháp luật của mình được ghi nhận và hỗ trợ một cách văn minh, hiện đại.

Hệ sinh thái thuế số: "Chìa khóa" khơi thông nguồn lực tài chính cho người lao động

Trong nỗ lực hiện đại hóa, cơ quan thuế đặt mục tiêu rút ngắn tối đa thời gian giải quyết hồ sơ hoàn thuế cho những cá nhân có số thuế nộp thừa, thông qua việc đối soát tự động dữ liệu trên hệ thống tập trung. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn vào công tác đối soát cho phép cơ quan thuế nhận diện các hồ sơ "sạch" để xử lý hoàn thuế ngay lập tức. Đối với người lao động, số tiền hoàn thuế đôi khi là một khoản tích lũy quan trọng, và việc nhận được tiền sớm là minh chứng rõ nhất cho hiệu quả của chuyển đổi số. Ông Nguyễn Tiến Dũng, lãnh đạo Thuế TP. Hồ Chí Minh khẳng định: "Đơn vị sẽ triển khai đợt cao điểm hỗ trợ từ ngày 1/4/2026 đến hết ngày 29/4/2026. Thay vì chỉ tiếp nhận hồ sơ theo cách truyền thống, các bộ phận chức năng sẽ trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, kiểm tra tính hợp lệ của bản chụp tài liệu đính kèm và nộp hồ sơ qua các cổng dịch vụ công trực tuyến".

Sự hỗ trợ này không chỉ dừng lại ở các điểm tiếp nhận trực tiếp tại trụ sở mà còn được mở rộng thông qua các kênh phản hồi trực tuyến 24/7. Các chatbot thông minh, tổng đài hỗ trợ và các trang mạng xã hội của cơ quan thuế luôn trong trạng thái sẵn sàng, đảm bảo mọi vướng mắc được lắng nghe. Điều này tạo ra một vòng lặp phản hồi liên tục, giúp cơ quan thuế điều chỉnh chính sách và cách thức hỗ trợ ngay khi phát sinh các vấn đề thực tế từ phía người dân.

Dưới góc độ chuyên môn, chị Nguyễn Thu Hà, kế toán trưởng công ty nhập khẩu và phân phối đồ chơi Trung Quốc tại phường Phú Diễn (Hà Nội) đánh giá cao sự chuyển dịch này. "Là một kế toán có gần 15 năm kinh nghiệm, tôi đã trải qua đủ các thời kỳ từ kê khai bằng tay cho đến phần mềm, nhưng mùa quyết toán 2025 thực sự mang lại một cảm giác rất khác biệt. Thử thách lớn nhất đối với các doanh nghiệp lớn thường nằm ở việc quản lý hàng ngàn hồ sơ nhân sự với các tình trạng giảm trừ gia cảnh khác nhau, đặc biệt là nhóm chuyên gia nước ngoài có thu nhập toàn cầu phức tạp. Trước đây, chúng tôi thường mất rất nhiều thời gian để giải trình về các sai lệch định danh hoặc các chứng từ khấu trừ bị thiếu hụt. Nhưng năm nay, việc ngành thuế triển khai đối soát tự động và ưu tiên xử lý các hồ sơ 'sạch' đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi. Sự thay đổi tư duy từ 'quản lý rủi ro bằng cách kiểm soát chặt' sang 'hỗ trợ để doanh nghiệp tự tuân thủ' giúp bộ phận kế toán chúng tôi giảm bớt áp lực hồ sơ giấy tờ đáng kể".

Theo chị Hà, điều đáng mừng nhất là cơ chế đối thoại trực tiếp giữa cơ quan thuế và kế toán thông qua các kênh số đã trở nên thông suốt hơn bao giờ hết. Khi phát sinh vướng mắc về việc áp dụng hiệp định tránh đánh thuế hai lần cho các chuyên gia, chúng tôi nhận được hướng dẫn cụ thể thay vì những thông báo yêu cầu bổ sung chung chung như trước. Điều này giúp đẩy nhanh tốc độ hoàn thuế cho nhân viên, tạo ra sự an tâm cho đội ngũ lao động và giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào kinh doanh thay vì bị sa lầy vào các thủ tục hành chính. Tôi tin rằng hệ sinh thái thuế số dựa trên sự tin cậy sẽ là nền tảng cho sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.

Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng, quyết toán thuế 2025 còn là bài kiểm tra về tính sẵn sàng của mỗi cá nhân trong kỷ nguyên số. Các giao dịch xuyên biên giới, thu nhập từ kinh tế số hay làm việc từ xa đặt ra yêu cầu người nộp thuế phải am hiểu không chỉ pháp luật trong nước mà cả chuẩn mực quốc tế. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ, sự thấu hiểu về luật pháp quốc tế và việc tận dụng tối đa công nghệ sẽ là "chìa khóa" để mỗi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ một cách nhẹ nhàng.

Ngành Thuế đang nỗ lực chuẩn hóa dữ liệu, liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để đơn giản hóa việc xác định mã số thuế và người phụ thuộc, giúp người dân tránh được các sai sót về định danh vốn thường gây nghẽn hồ sơ. Bên cạnh đó, việc minh bạch hóa các sắc thuế đối với chuyên gia nước ngoài hay các cá nhân có thu nhập từ nước ngoài cũng được đặc biệt chú trọng. Cơ quan thuế cam kết cung cấp hướng dẫn chi tiết, đa ngôn ngữ và hỗ trợ giải quyết các vấn đề về đánh thuế trùng, tạo môi trường làm việc công bằng cho mọi đối tượng.

Nhìn về dài hạn, việc chuyển từ kiểm soát sang đồng hành là một chiến lược mang tính bền vững. Một hệ thống thuế hiện đại không phải là hệ thống có chế tài xử phạt nặng nề nhất, mà là hệ thống có tỷ lệ tự giác tuân thủ cao nhất. Ngành Thuế đang xây dựng văn hóa "tự nguyện tuân thủ" thông qua giáo dục và truyền thông chính sách chủ động. Đợt cao điểm tại TP. Hồ Chí Minh chỉ là một phần của kế hoạch lan tỏa tinh thần phục vụ toàn quốc.

Khi các thủ tục trở nên thông thoáng, khi ứng dụng eTax Mobile trở thành vật bất ly thân, và khi thời gian hoàn thuế tính bằng ngày, đó là lúc niềm tin giữa người dân và ngành Thuế được củng cố vững chắc nhất. Sự chủ động tuân thủ của mỗi công dân và doanh nghiệp chính là đóng góp thiết thực vào nguồn lực quốc gia, tạo nên một nền tài chính công vững mạnh và minh bạch cho tương lai. Kỷ nguyên của sự phục vụ đã bắt đầu, và ngành Thuế đang nỗ lực từng ngày để trở thành hình mẫu trong công cuộc cải cách hành chính và chuyển đổi số của đất nước./.