Buôn bán vảy Tê tê bị xử lý thế nào theo pháp luật?

Thu giữ gần 60kg vảy tê tê đang được vận chuyển xuyên biên giới

Ngày 11/4/2026, Chi cục Hải quan khu vực XVI phối hợp Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Cao Bằng và Hải quan cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh tổ chức mật phục tại xóm Bản Gủn, xã Nguyễn Huệ.

Tại hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện một nhóm đối tượng vận chuyển nhiều bao tải dứa màu cam có biểu hiện nghi vấn. Kiểm tra nhanh, tổ công tác thu giữ 6 bao tải chứa tổng cộng 59,2kg vảy động vật, bước đầu xác định là vảy tê tê. Các đối tượng không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Tang vật đã được niêm phong để giám định và phục vụ điều tra mở rộng.

Với số lượng lớn, cách thức vận chuyển theo nhóm và có dấu hiệu tổ chức, cơ quan chức năng nhận định đây không phải hành vi đơn lẻ, mà có thể nằm trong một đường dây buôn bán động vật hoang dã xuyên biên giới.

Buôn bán vảy tê tê bị xử lý ra sao?

Tê tê là loài thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ. Theo quy định pháp luật, mọi hành vi săn bắt, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể hoặc bộ phận cơ thể loài này đều có thể bị xử lý hình sự.

Theo luật sư Phạm Hồng Kiên (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), hành vi buôn bán, vận chuyển vảy tê tê có dấu hiệu cấu thành "Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" theo Điều 244 Bộ luật Hình sự.

"Chỉ cần tang vật từ 20kg trở lên đã có thể áp dụng khung hình phạt cao nhất, từ 10 đến 15 năm tù. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị phạt tiền bổ sung, tùy theo tính chất và mức độ", luật sư Kiên cho biết.

Trong các vụ án loại này, khối lượng tang vật là yếu tố quan trọng để xác định mức độ nguy hiểm của hành vi và áp dụng khung hình phạt tương ứng.

Đối chiếu với vụ việc tại Cao Bằng, số lượng 59,2kg vảy tê tê cao gần gấp 3 lần ngưỡng tối thiểu của khung hình phạt cao nhất. Nếu kết quả giám định xác nhận đúng là vảy tê tê thuộc danh mục ưu tiên bảo vệ, các đối tượng liên quan có thể phải đối mặt mức án từ 10 đến 15 năm tù giam.

Theo các chuyên gia, những vụ việc với khối lượng lớn như vậy thường không dừng ở hành vi vận chuyển đơn lẻ. Đằng sau có thể là cả một chuỗi thu gom, trung chuyển và tiêu thụ.

Vì sao vảy tê tê vẫn bị săn lùng?

Dù bị cấm tuyệt đối, vảy tê tê vẫn bị buôn bán do những lời đồn thổi về tác dụng chữa bệnh. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu khoa học, vảy tê tê chủ yếu cấu tạo từ keratin – tương tự móng tay người, không có giá trị y học đặc biệt. Nhu cầu tiêu thụ dù phi lý, vẫn tạo ra thị trường ngầm. Có cầu nên mới có cung. Mỗi kg vảy bị thu giữ đồng nghĩa với nhiều cá thể tê tê bị săn bắt, giết hại trong tự nhiên.

Hiện cơ quan chức năng đang tiếp tục giám định tang vật, truy nguồn đường đi và làm rõ vai trò của các đối tượng liên quan. Trọng tâm là xác định các mắt xích trong đường dây, từ khâu thu gom đến tiêu thụ.

Trong bối cảnh buôn lậu động vật hoang dã ngày càng tinh vi, việc phát hiện những lô hàng lớn như trên cho thấy cuộc đấu tranh vẫn còn nhiều thách thức. 59,2kg vảy tê tê không chỉ là tang vật của một vụ án. Đó là dấu vết của những cá thể đã biến mất khỏi tự nhiên – và là lời nhắc nhở rõ ràng về hậu quả pháp lý cũng như cái giá phải trả cho những hành vi vi phạm.