Các nền kinh tế lớn thúc đẩy tự chủ nguồn cung đât hiếm

Bởi vậy, không ngạc nhiên khi nhiều nền kinh tế lớn đang đầu tư lớn cho các dự án nhằm khai thác và sản xuất vật liệu đất hiếm ngay trong nội địa. Hôm 12/1, con tàu thăm dò mang tên Chikyu đã chính thức bắt đầu hành trình tới vùng đảo Minamitori, cách thủ đô Tokyo gần 2.000 km về phía Đông Nam, với sứ mệnh quan trọng: Khảo sát việc thăm dò và khai thác bùn giàu đất hiếm tại vùng đảo này.

Những căng thẳng gần đây trong quan hệ với Trung Quốc - nước chiếm hơn 90% sản lượng tinh luyện đất hiếm toàn cầu, đặc biệt từ sau khi Trung Quốc dừng cấp phép xuất khẩu hàng lưỡng dụng tới Nhật Bản, là một yếu tố quan trọng thúc đẩy chinh phủ Nhật Bản phải đẩy nhanh các kế hoạch tự chủ nguồn cung.

Ông Shoichi Ishii - Giám đốc Chương trình quốc gia về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới Nhật Bản cho biết: "Trung Quốc cũng đã từng dừng xuất khẩu đất hiếm cho Nhật Bản trong quá khứ. Lần này, Chính phủ đang tăng cường hợp tác với Mỹ, Australia và châu Âu để đa dạng hóa. Đồng thời, một giải pháp tiềm năng khác là chúng tôi có thể tự thiết lập dây chuyền đất hiếm trong nước".

Sứ mệnh của tàu Chikyu sẽ kéo dài trong khoảng 1 tháng, với mục tiêu khai thác bùn giàu đất hiếm từ độ sâu gần 6km dưới đáy biển. Dù khó khăn, nhưng giới chuyên gia đang đặt kỳ vọng, đây sẽ là thành tựu giúp củng cố vị thế của Nhật Bản trong chuỗi cung ứng chiến lược.

Ông Takahide Kiuchi - Chuyên gia kinh tế cấp cao, Viện Nghiên cứu Nomura cho hay: "Nếu Nhật Bản có thể sản xuất được các nguyên tố đất hiếm quan trọng tại Minamitori, chúng tôi không chỉ phục vụ cho trong nước, mà còn có thể xuất khẩu sang các nước khác. Đây vừa là cơ hội kinh doanh, vừa củng cố sức mạnh tổng thể của Nhật Bản".

Nhật Bản không phải nền kinh tế lớn duy nhất đang thúc đẩy các biện pháp tự chủ nguồn cung đất hiếm. Hồi năm ngoái, chính phủ Mỹ đã ký một loạt thỏa thuận nắm cổ phần tại các công ty đất hiếm, trong đó có MP Materials, công ty sở hữu mỏ đất hiếm lớn nhất nước tại bang California, cùng với các thỏa thuận thu mua sản phẩm và hỗ trợ nhà máy sản xuất mới.

Còn tại châu Âu, một mỏ đất hiếm tại Estonia đang trở thành tâm điểm chú ý, với việc khánh thành nhà máy sản xuất nam châm đất hiếm lớn nhất tại EU hồi tháng 9. Đơn vị vận hành kỳ vọng có thể đạt sản lượng đến 2.000 tấn trong năm đầu khai thác và tiến tới con số 5.000 tấn/năm, cho phép đa dạng hóa nguồn cung với nhiều ngành công nghiệp chiến lược của khu vực này như ô tô và bán dẫn.