Cách mạng Tháng Tám trên đất Cố đô Huế

Ngày 23/8/1945, nhân dân Huế giành chính quyền. Chỉ một tuần sau, tại Ngọ Môn, vua Bảo Đại trao ấn, kiếm để thoái vị. Một vương triều kết thúc. Một chế độ phong kiến kéo dài hàng nghìn năm khép lại. Một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập, tự do của dân tộc được mở ra.

102 tuổi - ở cái tuổi xưa nay hiếm, khi mắt đã mờ, mái tóc đã bạc trắng, nhưng ông Nguyễn Xuyến (phường Thuận Hóa, TP Huế) vẫn còn nhớ rõ những ký ức hào hùng, sục sôi của những ngày cách mạng mùa thu tháng 8 năm xưa, khi đó ông 20 tuổi.

Ông Nguyễn Xuyến bày tỏ: "Tôi rất vinh dự được tham dự lễ mít tinh, chứng kiến lễ thoái vị của vua Bảo Đại. Tôi rất phấn khởi, từ đó tôi dành nhiều thời gian để viết các bài báo về Cách mạng Tháng Tám năm 1945".

Nếu Hà Nội là nơi Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ngày 19/8, thì Huế mang một dấu ấn rất riêng. Đây là nơi đặt ngai vàng của chế độ phong kiến cuối cùng và cũng là nơi trực tiếp chứng kiến sự kết thúc của vương triều Nguyễn sau 143 năm tồn tại.

Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Huế diễn ra trong khí thế mạnh mẽ nhưng trật tự, hạn chế đổ máu.

Nhà báo Dương Phước Thu (phường Thuận Hóa, TP Huế) cho biết: "Đó là cuộc bàn giao đầy tính nhân văn. Chính vì yếu tố đó nên rất nhiều con cháu của hoàng tộc đi theo cách mạng và sau này họ trở thành những cán bộ sỹ quan quân đội, nhà khoa học đóng góp rất nhiều cho chế độ mới. Điều này biểu hiện cho tính đoàn kết của dân tộc".

Ông Lê Viết Xuân (Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử TP Huế) nhận định: "Huế là nơi đỉnh cao của ý chí quật cường và sức mạnh đoàn kết dân tộc. Huế đã chủ động tổng khởi nghĩa và trực tiếp chứng kiến sụp đổ của triều Nguyễn, xóa bỏ chế độ phong kiến hàng nghìn năm và mở ra kỷ nguyên mới của đất nước".

81 năm đã qua, từ Ngọ Môn năm ấy đến Kỳ Đài hôm nay, lịch sử vẫn hiện diện trong từng lớp di sản của đất Cố đô. Cách mạng Tháng Tám để lại một bài học lớn về sức mạnh đoàn kết, ý chí độc lập và vai trò của nhân dân trong những bước ngoặt của lịch sử.

Từ hoàng cung đến ngày độc lập - đó không chỉ là câu chuyện của Huế, mà còn là một dấu mốc đặc biệt trong hành trình của dân tộc Việt Nam.