Cải cách thủ tục hành chính ngành công nghiệp hỗ trợ

Cách đây một tuần, Chính phủ đã ban hành Quyết định phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035. Cùng với việc định vị "Phát triển công nghiệp hỗ trợ phải gắn liền với đổi mới công nghệ, chuyển đổi số", bản quy hoạch này mở ra nhiều cơ chế mới hỗ trợ cho ngành công nghiệp quan trọng này.

Giới chuyên môn cho rằng, việc có một bản quy hoạch riêng cho ngành công nghiệp hỗ trợ với thể chế cởi mở tối đa cho doanh nghiệp sẽ tạo ra một cú hích cho công cuộc chuyển đổi số của doanh nghiệp. Vấn đề chỉ còn là doanh nghiệp Việt Nam có khả năng tiếp cận và hấp thụ được chính sách đó một cách hiệu quả hay không.

Sấy thăng hoa là công nghệ hiện đại nhất hiện nay dành cho những sản phẩm sau chế biến các loại rau, củ quả, dược liệu. Công nghệ này mới vào Việt Nam chỉ có vài năm, nhưng đến thời điểm hiện tại, các nhà sản xuất ở tại Việt Nam cũng đã có thể làm chủ công nghệ và sản xuất ra những thiết bị ra một thành phẩm hoàn chỉnh từ khâu đầu tiên thiết kế cho đến khâu cuối cùng với giá thành chỉ bằng 1/3 so với việc nhập khẩu thiết bị này từ nước ngoài. Khi thể chế, chính sách được cởi mở, được tháo gỡ là một cơ hội rất tốt cho những doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam kết nối với nhau, tạo nên một hệ sinh thái để cung cấp chéo cho nhau những sản phẩm, đồng thời xuất khẩu, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Làm chủ công nghệ, tham gia vào chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu là những mục tiêu chủ chốt nhất Bản Quy hoạch ngành công nghiệp hỗ trợ đặt ra. Các doanh nghiệp ngay lập tức đo lường được tác động mạnh của việc cải cách thủ tục hành chính lần này, đồng thời cũng phát hiện ra những điểm nghẽn rất cơ bản đã xuất hiện từ lâu cần phải được tháo gỡ ngay lúc này.

Bà Trần Thị Thu Trang - Phó Chủ tịch Hiệp hội Điện tử Việt Nam cho biết: "Cá nhân tôi với hiệp hội thấy là quá tuyệt vời. Bởi vì đó chính là con đường để doanh nghiệp đi. Không chỉ cải cách hành chính mà còn cải cách những hoạt động mà chi phí một năm cho thủ tục hành chính là 23.000 tỷ đồng, nó quá lớn".

Ông Lương Đức Thụ - Phó Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) chia sẻ: "Rất cần những cơ chế cụ thể để tiếp cận. Ví dụ trong Nghị quyết 68 nói rất rõ là xây dựng các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Vậy thì cơ quan nào, bộ phận nào, tỉnh nào, sở ngành nào xác nhận cho chúng tôi là doanh nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo?".

Nếu không trả lời được câu hỏi này, tốc độ chuyển đổi số của doanh nghiệp hỗ trợ Việt Nam sẽ chậm hơn rất nhiều so với nhu cầu của thị trường. Đặc biệt là các doanh nghiệp FDI giờ đây có nhu cầu rất lớn về một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ đầy đủ, "trọn gói" ở nước sở tại để tối ưu hóa chi phí đầu tư.

Bà Nguyễn Phương Nga - Phó Tổng Giám đốc Công ty Tập đoàn CNC Tech nêu ý kiến: "Họ sẽ không thể chuyển dịch hệ sản xuất sang Việt Nam nếu như không có các chuỗi doanh nghiệp phụ trợ đi kèm. Đây là điều kiện bắt buộc".

Ông Kim Inwoo - Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCHAM) đưa ra nhận định: "Chúng tôi nghĩ rằng cải cách thủ tục hành chính lần này sẽ là đòn bẩy mạnh cho các doanh nghiệp hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi số. Đồng thời với các chính sách hỗ trợ về thuế, về hệ sinh thái các doanh nghiệp hỗ trợ tại chỗ, Việt Nam sẽ tiếp tục tạo ra sự hấp dẫn và cạnh tranh lớn của môi trường đầu tư".

Theo Báo cáo Chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, đến đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình của nhiều Bộ, ngành đã vượt 80%. Chính phủ đặt mục tiêu 100% thủ tục hành chính được cung cấp trực tuyến toàn trình trong giai đoạn 2026-2030. Để làm được điều này, các doanh nghiệp hỗ trợ trong nước cho rằng cần làm các tiêu chí rõ ràng, đầu mối thực hiện cụ thể và quy trình tiếp cận chính sách đơn giản hơn, giúp doanh nghiệp tăng tốc chuyển đổi số, góp phần thực hiện mục tiêu chung là tăng trưởng 2 con số.