Cái chết của rapper Tupac lại trở thành tâm điểm chú ý sau 3 thập kỷ

Cái chết của Tupac Shakur lại trở thành tâm điểm chú ý của dư luận trong những ngày gần đây, khi một người đàn ông đang phải hầu tòa vì cáo buộc sát hại rapper nổi tiếng trong lịch sử của Mỹ. Sự kiện này diễn ra gần ba thập kỷ sau khi nam rapper kiêm diễn viên này bị bắn gục.

Sự quan tâm trở lại này cũng gợi nhắc về những linh cảm của Tupac Shakur khi anh còn sống. Anh đã thường xuyên suy ngẫm về cái chết của chính mình và đã nhiều lần công khai nói về điều đó. Cụ thể, trong một cuộc phỏng vấn nổi tiếng với tạp chí Vibe vào 1 năm trước khi qua đời ở tuổi 25. Tupac Shakur đã chia sẻ với nhà báo Kevin Powell vào thời điểm đó: "Tôi không hề sợ cái chết. Nỗi sợ duy nhất của tôi là phải tái sinh. Tôi không cố tỏ ra mình đang diễn kịch hay làm màu, nhưng cả cuộc đời tôi sẽ dành để cứu rỗi ai đó. Tôi phải đại diện cho sự sống".

Rốt cuộc, không ai có thể cứu được Tupac Shakur; anh đã qua đời vài ngày sau khi trúng một loạt đạn vào chiếc xe hơi mà anh và Marion "Suge" Knight — người đồng sáng lập hãng đĩa Death Row Records - đang đi gần khu Las Vegas Strip vào ngày 7 tháng 9 năm 1996, ngay sau trận đấu quyền anh của Mike Tyson tại khách sạn MGM Grand.

Một phiên tòa sau nhiều thập kỷ chờ đợi

Duane "Keffe D" Davis, 63 tuổi, hiện đang bị xét xử với cáo buộc là kẻ chủ mưu vụ sát hại đó. Các công tố viên không cho rằng chính hắn là người trực tiếp nổ súng, thay vào đó, họ cáo buộc hắn đã dàn dựng vụ phục kích từ bên trong chiếc Cadillac màu trắng chạy song song với chiếc BMW của Shakur, nhằm trả đũa cho vụ hành hung nhắm vào cháu trai hắn - Orlando Anderson - tại MGM Grand sau trận đấu quyền anh.

Vụ án này chủ yếu dựa vào chính những lời kể của Davis. Hắn đã công khai chia sẻ trong các cuộc phỏng vấn, trên chương trình podcast VladTV và trong cuốn hồi ký đồng tác giả có tựa đề "Compton Street Legend: Notorious Keffe D's Street-Level Accounts of Tupac and Biggie Murders, Death Row Origins, Suge Knight, Puffy Combs, and Crooked Cops" (tạm dịch: Huyền thoại đường phố Compton: Những lời kể của Keffe D về các vụ sát hại Tupac và Biggie, nguồn gốc Death Row, Suge Knight, Puffy Combs và những cảnh sát biến chất) về sự dính líu của mình trong vụ án.

Cuốn hồi ký xuất bản năm 2019 của Davis sau đó đã trở thành bằng chứng then chốt trong vụ án giết người chống lại hắn, khi các công tố viên dựa nhiều vào chính những lời kể đã được công bố của hắn về vụ nổ súng cũng như các phát ngôn công khai khác. Davis đã tuyên bố mình vô tội và hiện phủ nhận mọi sự liên quan. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây từ nhà tù với đài KLAS, ông ta thậm chí còn khẳng định mình không có mặt tại Las Vegas vào đêm xảy ra vụ việc.

Lập luận bào chữa của ông ta dường như tương đồng với phong cách của các rapper thường thể hiện sự ngông cuồng trong lời bài hát: những gì ông ta từng nói trước đây có thể được xem là sự phóng đại nhằm mục đích quảng bá cho cuốn sách của mình.

Trong phần trình bày mở đầu, luật sư bào chữa của Davis đã nói với bồi thẩm đoàn rằng đừng tin vào những lời tuyên bố của thân chủ mình. Luật sư của Davis nói trong khi từ "bullsh*t" (nhảm nhí) được hiển thị trên màn hình lớn để bồi thẩm đoàn nhìn thấy: "Keffe D vốn có thói quen như vậy". 

Người miêu tả không ngừng nghỉ về cái chết của chính mình

Sức mạnh của ngôn từ không chỉ là trọng tâm của phiên tòa hiện tại mà còn là nét đặc trưng xuyên suốt cuộc đời Stupa Shakur. Là một người viết lời bài hát đầy năng suất, rapper này thường xuyên dùng âm nhạc để chiêm nghiệm về sự sống và cái chết. Trong bài "Smile", anh rap về mong muốn biến đám tang của mình thành một bữa tiệc, còn trong ca khúc "Thugz Mansion" (được phát hành sau khi Tupac qua đời), anh tưởng tượng cảnh mình dặn mẹ đừng khóc vì mình vẫn ổn trên thiên đường.

Việc vẫn còn các tác phẩm âm nhạc được phát hành sau khi Tupac qua đời đã phần nào phản ánh phong cách làm việc của nam rapper. Tupac dành nhiều thời gian miệt mài trong phòng thu để ghi âm; theo lời người anh em cùng cha khác mẹ Mopreme Shakur, động lực thúc đẩy anh chính là cảm giác rằng quỹ thời gian của mình rất hạn hẹp.

Mopreme Shakur cho biết nếu lắng nghe kỹ các tác phẩm của Tupac, người ta sẽ thấy một sợi chỉ đỏ xuyên suốt - thứ mà anh gọi là "khúc ca về cái chết" - luôn xoay quanh chủ đề về sự hữu hạn của kiếp người.

Theo người anh em của Tupac, nam không phải là trường hợp cá biệt. Đối với nhiều thanh niên da đen cùng thế hệ, bạo lực và cái chết sớm không phải là nỗi sợ mơ hồ mà là một thực tế hiện hữu, một nguy cơ luôn chực chờ xảy ra.

Vụ nổ súng thay đổi tất cả

Trước khi cái kết thảm khốc thật sự xảy ra vào năm 1996, Tupac Shakur từng một lần thoát chết trong gang tấc như vậy trước đó.

Vào tháng 11 năm 1994, Tupac bị bắn nhiều phát trong một vụ cướp tại sảnh của phòng thu Quad Recording Studios ở Manhattan. Vụ tấn công này đã góp phần châm ngòi cho cuộc đối đầu giữa giới rap Bờ Đông và Bờ Tây - một mâu thuẫn mà nhiều người tin rằng cuối cùng đã dẫn đến vụ sát hại Tupac. Theo một đoạn trích từ cuốn sách "Original Gangstas" của Ben Westhoff (được Vice đăng tải năm 2016), Tupac Shakur dần tin rằng một nhóm người mà anh bắt gặp tại phòng thu vào đêm đó - bao gồm nhà sản xuất Sean "Puffy" Combs cùng người bạn thân kiêm đồng nghiệp rapper Christopher Wallace (nghệ danh Notorious B.I.G.) - có dính líu đến vụ phục kích.

Như được thuật lại trong đoạn trích sách, Tupac Shakur sau đó mô tả rằng nhóm người này trông có vẻ bối rối và lộ rõ vẻ tội lỗi khi anh bước ra khỏi thang máy trong tình trạng bị thương và chạm mặt họ tại đó. Cả Combs và Wallace đều phủ nhận mọi sự liên quan, riêng Combs khẳng định rằng họ chỉ thể hiện sự quan tâm lo lắng dành cho Shakur.

Những hệ quả tiêu cực nhanh chóng leo thang sau đó. Không lâu sau vụ nổ súng, Tupac Shakur bị kết án vì hành vi lạm dụng tình dục đối với một phụ nữ trẻ tên là Ayanna Jackson. Cô này cáo buộc mình đã bị anh tấn công trong phòng khách sạn tại New York sau một lần gặp gỡ trước đó.

Trong thời gian chờ kháng cáo sau khi bị tuyên phạt một năm rưỡi tù giam cùng mức bảo lãnh lên tới 3 triệu USD, Tupac Shakur đã tìm đến Knight để nhờ giúp đỡ. Knight đã nộp tiền bảo lãnh cho Shakur và ký hợp đồng đưa anh về hãng đĩa Death Row Records ở Los Angeles, đồng thời tiếp nhận cả mối hiềm khích ngày càng lớn của nghệ sĩ này đối với Combs, Wallace cùng ê-kíp Bad Boy Records của họ ở New York.

Sự liên kết đó đã biến cuộc đối đầu giữa Bờ Đông và Bờ Tây thành một tình thế nguy hiểm hơn nhiều - một mối thù sau này bị coi là nguyên nhân (ít nhất là một phần) dẫn đến vụ sát hại Tupac Shakur và vụ nổ súng giết chết Wallace khi anh mới 24 tuổi tại Los Angeles chưa đầy một năm sau đó. Vụ án này đến nay vẫn chưa có lời giải.

Thời gian để suy ngẫm

Nhà tù đã mang lại cho Tupac Shakur khoảng thời gian mà anh chưa từng mong muốn. Anh chia sẻ với CNN trong cuộc phỏng vấn vào ngày 24 tháng 10 năm 1995: "Tôi cảm thấy quãng thời gian ngồi tù này giống như một cơn hôn mê, chỉ khác là tôi vẫn có thể suy nghĩ".

Anh mô tả cảm giác khi nhìn thế giới vận động xung quanh mình mà bản thân lại không phải là một phần trong đó. Đó là sự mô tả xác đáng về một cuộc đời luôn bị chi phối bởi chính sự giằng co ấy - một nghệ sĩ với những ca từ gai góc về cuộc sống sinh tồn nơi đường phố, phản chiếu một thực tại mà anh không thể nào thoát khỏi.

Lớn lên trong cảnh nghèo khó cùng người mẹ là bà Afeni Shakur - cựu thành viên phong trào Black Panther, anh liên tục vướng vào các rắc rối pháp lý trong suốt quãng đời trưởng thành ngắn ngủi của mình. Điển hình là vụ việc năm 1993 khi anh nổ súng vào hai sĩ quan cảnh sát đang không trong giờ làm việc tại Atlanta. Các cáo buộc này sau đó đã được hủy bỏ khi xuất hiện bằng chứng làm lung lay lời khai của hai sĩ quan kia.

Ba mươi năm trôi qua, vụ án vẫn còn dang dở

Gần 30 năm sau, vụ án vẫn chưa thực sự đi đến hồi kết trọn vẹn. Một bản án kết tội, nếu có, có thể sẽ làm sáng tỏ ai là kẻ được cho là đã chủ mưu vụ giết người, nhưng chưa chắc đã xác định được ai là người trực tiếp nổ những phát súng chí mạng. Nhiều người bị nghi ngờ có liên quan đến vụ nổ súng sát hại Tupac Shakur đến nay đều đã qua đời.

Đối với gia đình Tupac Shakur, việc chứng kiến diễn biến vụ án là một quá trình đầy mệt mỏi và kiệt quệ về tinh thần. Người anh em cùng cha khác mẹ của anh đã chia sẻ về những khó khăn mà gia đình phải gánh chịu, đồng thời nói với CNN rằng họ vẫn giữ thái độ "lạc quan một cách thận trọng" về phiên tòa.

Mopreme Shakur và Sekyiwa Shakur (em gái của Tupac) đã có mặt tại phòng xử án ngay từ khi phiên tòa bắt đầu. Họ chọn cách rời đi trước khi các công tố viên trình chiếu những bức ảnh khám nghiệm tử thi đầy ám ảnh của Tupac Shakur vào tuần trước.

Tuere Burns, một người bạn của gia đình, ban đầu vẫn ở lại nhưng đã lấy tay che mắt khi những bức ảnh đầu tiên được chiếu, sau đó cô bước ra khỏi phòng xử án với vẻ mặt lộ rõ sự chấn động. Dù phán quyết của phiên tòa có là gì đi nữa, nó cũng khó lòng chấm dứt niềm say mê bền bỉ dành cho Tupac Shakur – người từng viết và rap về cái chết nhiều đến mức, và chi tiết đến mức, mà khi nhìn lại, những lời ấy chẳng khác nào lời tiên tri.

Tuy nhiên, sợi chỉ xuyên suốt và chân thực hơn trong âm nhạc của Tupac không chỉ nói về cái chết mà còn về sự cấp bách của thời gian. Anh coi mỗi câu hát như thể đó là câu hát cuối cùng của đời mình, bởi sâu thẳm bên trong, anh linh cảm rằng điều đó có thể sẽ trở thành sự thật.

"Tôi tin rằng Chúa ban phước cho chúng ta. Tôi tin Chúa ban phước cho những ai nỗ lực không ngừng, những ai biết dùng trí tuệ và những ai sống một đời chính trực" - Tupac chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội - "Tôi tin vào luật nhân quả, mọi điều xấu xa ta làm đều sẽ quay trở lại với chính ta. Vì thế, bất cứ việc gì sai trái tôi đã làm, tôi đều sẽ phải gánh chịu hậu quả, nhưng trong thâm tâm, tôi tin rằng những gì mình đang làm là đúng đắn. Bạn hiểu ý tôi chứ? Nên tôi cảm thấy mình sẽ được lên thiên đàng".