Cạm bẫy tài chính với người cao tuổi

Người cao tuổi thường trở thành mục tiêu của các chiêu trò lừa đảo tài chính, từ huy động vốn với lãi suất cao, quảng cáo thiết bị chăm sóc sức khỏe đến các hợp đồng dịch vụ dài hạn. Khi những khoản tiền tích lũy cả đời có nguy cơ mất đi chỉ sau một quyết định, sự đồng hành của gia đình và người thân càng trở nên cần thiết.

Tin vào lời mời gửi tiền với mức lãi suất cao gấp đôi thông thường, ông Nguyễn Đình Long (phường Bồ Đề, TP. Hà Nội) đã quyết định giao 700 triệu đồng cho một cá nhân. Tuy nhiên, khoản lãi chỉ được trả trong 2 tháng, sau đó người huy động tiền bỏ trốn. Cú sốc mất khoản tiền lớn khiến ông bị tai biến cách đây hơn một năm.

Nhìn lại sự việc, ông Long thừa nhận bản thân đã bị hấp dẫn bởi mức lãi suất cao và rút ra bài học không tiếp tục gửi tiền theo những lời mời chào tương tự.

Không chỉ các khoản đầu tư sinh lời, tiền dành dụm để chăm sóc sức khỏe cũng có thể trở thành mục tiêu của những lời quảng cáo thiếu kiểm chứng. Ông Trịnh Minh Phúc (phường Láng, TP. Hà Nội) từng chi hàng trăm triệu đồng mua các thiết bị chăm sóc sức khỏe, nhưng nhiều sản phẩm không đạt kỳ vọng. Gần đây, ông còn suýt bỏ ra hơn 60 triệu đồng để mua một thiết bị được quảng cáo có khả năng tiêu diệt hơn 1.000 loại vi khuẩn, virus chỉ bằng cách đeo trên cổ.

Ông Phúc chia sẻ, có những sản phẩm thực sự tốt, nhưng cũng có những sản phẩm ông không hiểu rõ nên dễ rơi vào tình trạng bị lừa. Theo bà Trịnh Tuyết Nga, con gái ông Phúc, nếu bố mẹ lắng nghe ý kiến của con cái nhiều hơn, có lẽ những sự việc đáng tiếc đã không xảy ra. Bà cho biết bản thân không hề hay biết về những lần bố bị lừa và mất số tiền lớn.

Một rủi ro khác đến từ các hợp đồng dịch vụ dài hạn. Mới đây, khi một chuỗi phòng tập thể hình đồng loạt đóng cửa, nhiều khách hàng đã mua thẻ tập thời hạn nhiều năm đứng trước nguy cơ mất khoản tiền lớn. Trong số đó có bà Trịnh Thị Trâm (phường Láng, TP. Hà Nội), dù trước đó đã được con khuyên chỉ nên đăng ký thẻ tập trong thời gian ngắn.

Sau sự việc, bà Trâm thừa nhận bản thân vẫn làm theo ý mình và chưa hoàn toàn tin tưởng những đơn vị cung cấp dịch vụ. Bà cho biết nếu tiếp tục mua thẻ tập, bà sẽ chỉ đăng ký theo từng tháng để hạn chế rủi ro.

Thực tế cho thấy, những cạm bẫy tài chính với người cao tuổi không chỉ xuất hiện dưới hình thức lừa đảo trực tiếp mà còn ẩn sau các lời quảng cáo hấp dẫn, cam kết lợi nhuận cao hoặc những hợp đồng dịch vụ dài hạn. Điểm chung là người tiêu dùng có thể mất đi khoản tiền tích lũy khi chưa tìm hiểu đầy đủ thông tin, đánh giá kỹ rủi ro trước khi quyết định.

Theo PGS, TS Phạm Mạnh Hà, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn Viện Nghiên cứu Đào tạo Can thiệp Tâm lý Việt Nam, việc trách mắng, tiếc của hay đổ lỗi cho người cao tuổi sau khi họ bị lừa chỉ khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn. Điều người cao tuổi cần lúc này là sự đồng hành, hỗ trợ và chia sẻ từ gia đình.

Ông cho rằng, khi tiền đã mất, con cái cần dành thời gian ở bên cha mẹ, giúp họ vơi bớt nỗi buồn và hiểu rằng bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của những chiêu trò lừa đảo. Sự cảm thông và chia sẻ có ý nghĩa quan trọng hơn những lời trách móc.

Tự chủ tài chính là quyền chính đáng của người cao tuổi. Tuy nhiên, trước những lời mời chào hấp dẫn, nhất là các quyết định liên quan đến khoản tiền lớn, việc tìm hiểu kỹ thông tin, cân nhắc rủi ro và tham khảo ý kiến người thân là điều cần thiết. Gia đình cũng cần chủ động quan tâm, trao đổi với cha mẹ về những quyết định tài chính để kịp thời nhận diện các dấu hiệu bất thường.

Một cuộc trò chuyện, một lời chia sẻ hay đơn giản là dành thêm thời gian ở bên người thân có thể không giúp lấy lại số tiền đã mất, nhưng sẽ góp phần giúp người cao tuổi vượt qua cú sốc, giữ gìn niềm tin và sự bình an trong cuộc sống.