Cẩn trọng uốn ván từ vết thương nhỏ

Hai người bệnh mắc uốn ván tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình phải điều trị tích cực do bệnh diễn biến nặng.

Người bệnh nam, 65 tuổi, ở Kim Sơn, Ninh Bình, nhập viện sau khi xuất hiện đau họng, cứng hàm, khó nuốt, run chân tay và lơ mơ. Vết thương ở khuỷu tay phải sau một lần ngã khi chặt tre khoảng một tuần trước đó sưng viêm, có mủ.

Gia đình cho biết ban đầu chỉ nghĩ đây là vết thương nhỏ nên tự vệ sinh, sơ cứu tại nhà. Khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng bất thường, gia đình mới đưa đến bệnh viện. Các bác sĩ xác định vết thương là đường vào nghi ngờ của vi khuẩn uốn ván. Trong quá trình điều trị, người bệnh xuất hiện các cơn kích thích và gồng cứng người.

Người bệnh được điều trị bằng huyết thanh kháng độc tố uốn ván, kháng sinh, thuốc an thần, kiểm soát đường thở, hút đờm và nuôi dưỡng qua sonde dạ dày. Sau 16 ngày, thuốc an thần được giảm và người bệnh dần hồi phục ý thức, bắt đầu tập phục hồi chức năng. Sau 25 ngày, tình trạng nhiễm khuẩn được kiểm soát, dấu hiệu sinh tồn ổn định và người bệnh được chuyển tuyến tiếp tục phục hồi.

Trường hợp thứ hai là người bệnh nữ, 71 tuổi, ở Lý Thường Kiệt, Ninh Bình, bị gai hoa giấy đâm vào gan bàn chân phải. Gần hai tuần sau, người bệnh xuất hiện cứng hàm và các cơn co cứng cơ, được chẩn đoán uốn ván toàn thể.

Dù được điều trị tích cực bằng huyết thanh kháng độc tố uốn ván, kháng sinh, an thần, hút đờm và nuôi dưỡng qua sonde, người bệnh xuất hiện viêm phổi, ứ đọng nhiều đờm sau bốn ngày. Các bác sĩ phải mở khí quản và cho thở máy. Sau 16 ngày điều trị, người bệnh cai được máy thở và bắt đầu phục hồi chức năng.

Theo các bác sĩ, mức độ nguy hiểm của uốn ván không phụ thuộc vào kích thước vết thương. Những vết đâm nhỏ, vết xước hoặc tổn thương da tiếp xúc với đất, bụi bẩn đều có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Độc tố uốn ván tác động lên hệ thần kinh, gây cứng hàm, khó nuốt, co cứng và co giật. Trường hợp nặng có thể suy hô hấp, cần mở khí quản, thở máy và điều trị kéo dài. Khi độc tố đã gắn vào thần kinh, hiện chưa có thuốc có thể loại bỏ trực tiếp độc tố này. Điều trị chủ yếu là kiểm soát co cứng, hỗ trợ hô hấp và phòng ngừa biến chứng.

Uốn ván có thể chủ động phòng ngừa bằng vaccine. Khi bị thương, người dân không nên dựa vào kích thước hoặc mức độ chảy máu để đánh giá nguy cơ.

Với vết thương, cần rửa sạch dưới vòi nước và xà phòng, sát khuẩn phù hợp và đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ uốn ván, đặc biệt với vết thương sâu, bẩn, do vật sắc nhọn hoặc có tiếp xúc với đất, bùn. Không nên đắp lá, thuốc nam hay các chất không rõ nguồn gốc lên vết thương.

Tùy tình trạng vết thương và tiền sử tiêm chủng, nhân viên y tế có thể chỉ định vaccine hoặc huyết thanh kháng độc tố uốn ván. Người lớn cũng cần tiêm nhắc lại vaccine theo khuyến cáo, nhất là những người thường xuyên làm việc trong môi trường tiếp xúc với đất, bùn hoặc kim loại.