Cảnh báo thủ đoạn mạo danh lừa đảo người cao tuổi

Sự tin tưởng, hạn chế về kỹ năng số, cùng tâm lý cả nể, ngại từ chối hoặc dễ bị tác động bởi những lời mời chào, thông báo mang tính khẩn cấp… đang bị các đối tượng xấu lợi dụng. Từ những thông tin tưởng chừng đơn giản, kẻ gian từng bước tạo dựng lòng tin, dẫn dụ nạn nhân cung cấp thông tin cá nhân, thực hiện các giao dịch và cuối cùng chiếm đoạt tài sản.

Nắm được thông tin một người phụ nữ vừa chuyển đến nơi ở mới và chưa hoàn tất việc chuyển đổi hợp đồng thanh toán tiền điện, các đối tượng đã lập tức tìm cách tiếp cận. Mạo danh nhân viên điện lực, chúng gọi điện, đưa ra những thông tin trùng khớp với hoàn cảnh của nạn nhân để tạo lòng tin, sau đó gửi một mã QR có giao diện giống với đơn vị điện lực. Tuy nhiên, phía sau mã QR này lại là phần mềm độc hại, nhằm chiếm quyền kiểm soát điện thoại và thực hiện các hành vi chiếm đoạt tài sản.

Với một nạn nhân khác, các đối tượng lừa đảo đã dựng lên kịch bản về người thân của bạn con gái bà đang gặp tai nạn nguy kịch, cần tiền phẫu thuật gấp. Thủ đoạn này nhằm đánh vào lòng trắc ẩn, tạo áp lực tâm lý để thúc giục nạn nhân chuyển tiền. Chỉ trong vòng 15 phút, bà đã chuyển 350 triệu đồng vào một tài khoản lạ. Gọi điện xác minh với con gái, bà mới bàng hoàng nhận ra tất cả chỉ là cái bẫy.

Điểm chung của 2 vụ việc trên, các đối tượng lừa đảo đều nhắm đến người cao tuổi, không rành về công nghệ và thường dễ bị căng thẳng trong các tình huống khẩn cấp.

Theo các chuyên gia, một số dấu hiệu ban đầu giúp người thân nhận biết người cao tuổi đang rơi vào bẫy lừa đảo: thường xuyên nhắc đến, ca ngợi một người lạ; trở nên giấu giếm, mập mờ về những việc mình đang làm; hoặc liên tục mua sắm, tích trữ những sản phẩm không thực sự cần thiết. Đây có thể là những biểu hiện cho thấy người cao tuổi đang bị tác động, dẫn dụ mà chính họ chưa nhận ra.

PGS.TS. Trần Thu Hương (Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng con cháu cần phải trao đổi rõ, thậm chí có thể tìm kiếm những thông tin hoặc đoạn video clip đưa cho các cụ xem, như vậy các cụ sẽ nhận thức nhanh hơn và không dễ bị lừa.

Những thủ đoạn lừa đảo có thể ngày càng tinh vi, nhưng sự đồng hành của gia đình vẫn là một "điểm dừng an toàn" với người cao tuổi. Quan tâm, lắng nghe và kiểm tra kịp thời có thể giúp người cao tuổi tránh một quyết định sai lầm. Bất kỳ yêu cầu bất thường nào, hãy dừng lại và gọi cho người thân.