Cảnh giác thủ đoạn tung tin giả về bắt cóc trẻ em, mua bán người để lừa đảo

Công an TP Quảng Ninh cho biết, thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện nhiều bài viết, hình ảnh có nội dung giật gân liên quan đến các vụ việc trẻ em bị bắt cóc, bạo hành, mua bán người. 

Các bài viết thường sử dụng hình ảnh trẻ em có thương tích, hoàn cảnh đáng thương, kèm theo những thông tin chưa được kiểm chứng như: trẻ vừa được lực lượng Công an giải cứu khỏi một đường dây mua bán người qua biên giới, trẻ bị bỏ rơi hoặc bị bạo hành nhưng chưa tìm được gia đình… 

Để tăng mức độ lan truyền, người đăng tải thường đính kèm lời kêu gọi cộng đồng chia sẻ rộng rãi nhằm tìm kiếm thân nhân, với những thông điệp đánh mạnh vào tình cảm, lòng thương cảm của người đọc.

Điển hình, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng, Công an thành phố Quảng Ninh phát hiện một số tài khoản đăng tải bài viết kêu gọi cộng đồng mạng chia sẻ thông tin tìm thân nhân cho một bé trai khoảng 6 tuổi, được cho là vừa được “Công an thành phố QN” giải cứu từ một vụ mua bán người qua biên giới. Bài viết sử dụng hình ảnh cháu bé có thương tích trên cơ thể, tạo cảm giác đây là một vụ việc có thật, đặc biệt nghiêm trọng, cần sự chung tay của cộng đồng.

Tuy nhiên, qua xác minh, cơ quan Công an xác định hình ảnh được sử dụng trong bài viết thực chất là hình ảnh cắt ghép từ một vụ việc xảy ra ở nước ngoài; nội dung về việc cháu bé được lực lượng Công an giải cứu tại Quảng Ninh và cần tìm thân nhân hoàn toàn bịa đặt, sai sự thật. Phòng An ninh mạng đã phối hợp với Công an các địa phương trên toàn quốc xác minh, làm việc với các tài khoản đăng tải, chia sẻ thông tin để làm rõ vụ việc.

Đáng chú ý, thủ đoạn của những đối tượng tung tin giả không đơn thuần là bịa đặt một câu chuyện, mà còn khai thác tâm lý lo lắng, lòng thương cảm và tinh thần trách nhiệm của cộng đồng để biến mỗi người dùng mạng xã hội thành một mắt xích phát tán thông tin. Đằng sau những lời kêu gọi tưởng như vô tư, nhân đạo ấy có thể là nhiều mục đích vụ lợi. 

Một số đối tượng lợi dụng sự quan tâm của cộng đồng để câu kéo lượt tương tác, tăng lượng người theo dõi cho các trang, hội nhóm phục vụ kinh doanh, quảng cáo hoặc bán hàng. Nguy hiểm hơn, đây còn có thể là bước mở đầu cho các hoạt động lừa đảo, dẫn dụ người dùng truy cập đường link độc hại, cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền dưới những danh nghĩa hỗ trợ, quyên góp, tìm kiếm và giúp đỡ nạn nhân.

Không chỉ gây nhiễu loạn thông tin, những nội dung bịa đặt về trẻ em bị bắt cóc, bạo hành, mua bán người còn có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý, đời sống của người dân; làm tổn hại danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân bị đưa tin sai sự thật; gây khó khăn cho công tác nắm tình hình, xác minh, xử lý của lực lượng chức năng. Đặc biệt, việc sử dụng hình ảnh trẻ em trong những câu chuyện bịa đặt còn xâm phạm quyền riêng tư, quyền được bảo vệ hình ảnh và lợi ích hợp pháp của trẻ em.

Trước tình hình trên, Công an TP Quảng Ninh khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các thông tin liên quan đến trẻ em bị bắt cóc, bạo hành, mua bán người được lan truyền trên mạng xã hội, nhất là những bài viết sử dụng hình ảnh gây xúc động, nội dung giật gân, kèm theo lời kêu gọi chia sẻ khẩn cấp nhưng không có nguồn tin chính thống.

Khi tiếp nhận những thông tin này, người dân cần bình tĩnh kiểm tra nguồn đăng tải, đối chiếu với thông tin từ cơ quan Công an và các cơ quan báo chí chính thống; tuyệt đối không tự ý đăng tải, chia sẻ, bình luận hoặc suy diễn khi chưa có căn cứ xác thực. Không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc, không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng và không chuyển tiền theo những lời kêu gọi chưa được kiểm chứng. Khi phát hiện dấu hiệu tung tin giả, lừa đảo hoặc lợi dụng hình ảnh trẻ em để trục lợi, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để xác minh, xử lý.

Theo Công an TP Quảng Ninh, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không chỉ là lên tiếng trước những hành vi xâm hại có thật, mà còn là không tiếp tay lan truyền những câu chuyện bịa đặt về các em; đừng để lòng tốt bị lợi dụng, sự sẻ chia trở thành công cụ phát tán tin giả. Mỗi người dùng mạng xã hội cần tỉnh táo trước khi nhấn nút chia sẻ, bởi trách nhiệm với cộng đồng bắt đầu từ chính mỗi thông tin chúng ta lan truyền.