Cao tốc Bảo Hà - Tân Phong 50 nghìn tỷ đồng: Hoàn thiện thủ tục, gỡ vướng mặt bằng

Hoàn thiện thủ tục, sẵn sàng cho dự án quy mô lớn

Tuyến đường bộ cao tốc Bảo Hà – Lai Châu, đoạn Bảo Hà – Tân Phong được xác định là công trình giao thông có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của tỉnh Lai Châu. Với chiều dài khoảng 119 km, quy mô 4 làn xe và tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 50.990 tỷ đồng, dự án được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối giao thông và tạo động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội cho địa phương.

Để sớm đưa dự án vào triển khai, tỉnh Lai Châu đang tập trung hoàn thiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư, đồng thời chủ động rà soát đất đai, tài nguyên, công trình bị ảnh hưởng và chuẩn bị các điều kiện phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng.

Đồng chí Lê Minh Ngân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh vừa có buổi làm việc với Đảng ủy UBND tỉnh và các địa phương về công tác chuẩn bị triển khai dự án. Tại buổi làm việc, Bí thư Tỉnh ủy ghi nhận, biểu dương sự chủ động của các cấp, ngành, địa phương trong phối hợp hoàn thiện hồ sơ và thực hiện những nhiệm vụ được giao; đồng thời yêu cầu tiếp tục nâng cao trách nhiệm, tập trung nguồn lực, tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ chuẩn bị đầu tư.

Theo báo cáo của Đảng ủy UBND tỉnh, các nhiệm vụ trọng tâm như lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, thẩm định nội bộ, trình Thủ tướng Chính phủ và lấy ý kiến các bộ, ngành Trung ương đã được triển khai theo trình tự, thủ tục. UBND tỉnh cùng Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh và các cơ quan liên quan đã nhiều lần rà soát, hoàn thiện hồ sơ, tiếp thu, giải trình ý kiến của các cơ quan thẩm định.

Ngày 18/9/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định thành lập Hội đồng thẩm định nhà nước để thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án. Đến ngày 20/10, cơ quan thường trực Hội đồng nhận đủ 11/11 phiếu biểu quyết của các thành viên đối với dự thảo báo cáo kết quả thẩm định; cả 11 thành viên đều đồng ý thông qua, trong đó có 6 thành viên kèm ý kiến bổ sung.

Trên cơ sở các ý kiến thẩm định, UBND tỉnh tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Hội đồng thẩm định nhà nước. Đây là bước quan trọng để tiến tới trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư, tạo cơ sở pháp lý cho những công việc tiếp theo.

Theo phương án sơ bộ, tuyến cao tốc có điểm đầu tại vị trí giao với cao tốc Hà Nội – Lào Cai, thuộc xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai; điểm cuối tại vị trí giao với đại lộ Lê Lợi, phường Tân Phong, tỉnh Lai Châu. Tuyến đi qua địa bàn tỉnh Lào Cai khoảng 49,5 km và tỉnh Lai Châu khoảng 69,5 km, dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026–2031.

Dự án được nghiên cứu đầu tư đồng bộ với hệ thống cầu, hầm, nút giao và các công trình phục vụ khai thác. Theo thiết kế sơ bộ, tuyến chính dự kiến có 59 cầu với tổng chiều dài khoảng 26,18 km, 6 hầm với tổng chiều dài khoảng 11 km và 8 nút giao liên thông. Hệ thống đường gom, hầm chui, cầu vượt dân sinh cũng được tính toán nhằm bảo đảm kết nối giao thông, hạn chế chia cắt cộng đồng dân cư hai bên tuyến.

Quy mô đầu tư lớn đặt ra yêu cầu cao về chất lượng chuẩn bị dự án, khả năng cân đối nguồn vốn và sự phối hợp giữa hai tỉnh có tuyến đường đi qua. Vì vậy, hoàn thiện thủ tục không chỉ là yêu cầu về tiến độ mà còn là tiền đề để bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả trong quá trình tổ chức thực hiện.

Gỡ vướng mặt bằng, chủ động phương án tái định cư

Cùng với hoàn thiện hồ sơ đầu tư, công tác chuẩn bị bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng đang được tỉnh Lai Châu triển khai song song. Đây là một trong những nhiệm vụ có khối lượng lớn, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chuyên môn với chính quyền các xã, phường.

Theo số liệu rà soát sơ bộ, toàn tuyến dự kiến chiếm dụng khoảng 945,83 ha đất, trong đó có 197,97 ha đất trồng lúa và khoảng 120,4 ha đất rừng. Riêng phần tuyến thuộc địa bàn tỉnh Lai Châu dự kiến sử dụng khoảng 550,38 ha đất các loại, trong đó có đất ở, đất trồng lúa, đất lâm nghiệp, đất giao thông và các loại đất khác.

Toàn dự án dự kiến có khoảng 1.320 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó khoảng 660 hộ cần bố trí tái định cư. Những con số này cho thấy khối lượng công việc phía trước rất lớn, đòi hỏi việc rà soát hiện trạng sử dụng đất, xác định chính xác phạm vi thu hồi và xây dựng phương án tái định cư phải được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định.

Thời gian qua, các xã, phường có tuyến đi qua đã cơ bản hoàn thành việc rà soát các công trình, dự án bị ảnh hưởng. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh cũng đã hoàn thành cắm cọc giải phóng mặt bằng và bàn giao cọc cho chính quyền địa phương từ ngày 30/7/2026.

Tuy nhiên, quá trình chuẩn bị vẫn còn những khó khăn, vướng mắc. Hồ sơ hướng tuyến và ranh giới giải phóng mặt bằng chi tiết chưa được hoàn thiện đầy đủ; hồ sơ địa chính chưa đồng bộ. Trong khi đó, phương án tuyến, vị trí nút giao và một số hạng mục công trình đã được nghiên cứu điều chỉnh trong quá trình tiếp thu ý kiến thẩm định, đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, cập nhật phạm vi thu hồi đất và số hộ bị ảnh hưởng.

Tại buổi làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Ngân yêu cầu Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng bàn giao đầy đủ hồ sơ hướng tuyến, bản đồ, tọa độ ranh giới giải phóng mặt bằng chi tiết cho các địa phương. Phạm vi bàn giao phải bao gồm cả các nút giao, đường kết nối, bãi đổ thải và điểm dừng chân, tạo cơ sở để chính quyền địa phương chủ động triển khai nhiệm vụ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu phối hợp với các địa phương tổ chức đo đạc, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; hướng dẫn, hỗ trợ các xã, phường thực hiện công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng theo quy định. Tỉnh cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu giao nhiệm vụ chủ đầu tư thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và rà phá bom mìn cho các địa phương, đơn vị phù hợp với năng lực, bảo đảm tuân thủ pháp luật.

Đối với các xã, phường có tuyến đi qua, trách nhiệm không chỉ dừng ở việc rà soát đất đai mà còn bao gồm chuẩn bị nhân lực, cập nhật quy hoạch, xác định số hộ phải di dời và nhu cầu tái định cư. Các địa phương phải chủ động phối hợp với cơ quan liên quan, kịp thời báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền để được xem xét, giải quyết.

Đặc biệt, công tác thông tin, tuyên truyền và đối thoại với người dân tại khu vực dự kiến thu hồi đất cần được tăng cường. Việc công khai thông tin, giải thích rõ chủ trương, chính sách và lắng nghe ý kiến của người dân là cơ sở quan trọng để tạo sự đồng thuận, hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Với những hộ dân phải di chuyển nơi ở, việc chuẩn bị phương án tái định cư cần được tính toán phù hợp, bảo đảm thực hiện đúng chính sách và quy định hiện hành. Khi các điều kiện pháp lý cho phép triển khai xây dựng khu tái định cư được đáp ứng, cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương sẽ phối hợp thống kê chi tiết các hộ dân, xác định quy mô khu tái định cư phù hợp với nhu cầu thực tế.

Bố trí nguồn lực, nâng cao trách nhiệm thực hiện

Bên cạnh thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng, khả năng cân đối vốn và bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng là những yếu tố quan trọng quyết định tiến độ triển khai dự án.

Với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 50.990 tỷ đồng, dự án dự kiến sử dụng nguồn ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 6.373 tỷ đồng; chi phí xây dựng và thiết bị khoảng 37.261 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác khoảng 2.608 tỷ đồng; chi phí dự phòng khoảng 4.748 tỷ đồng.

Tại cuộc làm việc, Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Ngân yêu cầu Đảng ủy UBND tỉnh chỉ đạo khẩn trương trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết dự kiến bố trí vốn ngân sách địa phương tham gia thực hiện dự án, hoàn thành trong tháng 10/2026. Đồng thời, rà soát, tham mưu điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 theo hướng cơ cấu lại nguồn vốn, cắt giảm các dự án chưa thực sự cấp bách để ưu tiên nguồn lực thực hiện tuyến cao tốc theo cam kết của tỉnh.

Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh dự án đòi hỏi nguồn lực đầu tư rất lớn. Việc chủ động bố trí vốn, bảo đảm khả năng cân đối ngân sách và phối hợp với các cơ quan Trung ương sẽ góp phần hạn chế nguy cơ chậm tiến độ do thiếu nguồn lực hoặc chưa hoàn thành thủ tục liên quan.

Cùng với đó, tỉnh yêu cầu các cơ quan chuyên môn chủ động chuẩn bị nguồn vật liệu xây dựng, bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Theo kết quả rà soát trong báo cáo, hệ thống mỏ cát, đá và vật liệu san lấp đã được quy hoạch trên địa bàn hai tỉnh Lào Cai, Lai Châu được đánh giá có khả năng đáp ứng nhu cầu của dự án. Tuy nhiên, công tác chuẩn bị nguồn cung vẫn cần được tiếp tục theo dõi, phối hợp và kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh.

Tỉnh Lai Châu cũng phải duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên, chặt chẽ với Bộ Xây dựng và UBND tỉnh Lào Cai, thống nhất các nội dung liên quan đến chuẩn bị đầu tư, phương án kết nối và tổ chức triển khai. Sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, địa phương có ý nghĩa quan trọng đối với một tuyến cao tốc đi qua địa bàn hai tỉnh, bảo đảm tính thống nhất từ hồ sơ đến quá trình thực hiện.

Để tăng cường trách nhiệm, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu cấp ủy các địa phương lấy kết quả thực hiện dự án làm căn cứ đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, cơ quan, đơn vị liên quan. Các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy phụ trách xã, phường phải tăng cường theo dõi, đôn đốc, chủ động làm việc với địa phương để kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn.

Văn phòng Tỉnh ủy được giao tham mưu tổ chức kiểm tra, làm việc với từng địa phương có tuyến cao tốc đi qua về công tác chuẩn bị địa điểm, khu tái định cư, hoàn thành trước ngày 15/11/2026. Đồng thời, các dự án khởi công mới năm 2027 phải được đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư, bảo đảm phê duyệt trước ngày 30/11/2026, không để xảy ra tình trạng vốn chờ dự án.

Nhấn mạnh khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Ngân yêu cầu các cấp, ngành tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động, quyết liệt, linh hoạt trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện; tập trung tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả.

Cao tốc Bảo Hà – Tân Phong không chỉ là một dự án giao thông quy mô lớn mà còn được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển cho Lai Châu trong dài hạn. Để kỳ vọng đó trở thành hiện thực, yêu cầu đặt ra trước mắt là hoàn thiện đầy đủ thủ tục đầu tư, chuẩn bị kỹ lưỡng mặt bằng, bảo đảm nguồn lực và phát huy trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương. Sự chủ động, đồng bộ ngay từ giai đoạn chuẩn bị sẽ là tiền đề quan trọng để dự án được triển khai đúng tiến độ, góp phần mở rộng không gian phát triển và nâng cao khả năng kết nối của tỉnh với các trung tâm kinh tế trong khu vực.