Chấm dứt bệnh thành tích để xây dựng nền giáo dục thực chất

Kết luận Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) năm 2026, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu toàn ngành chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang quản trị phát triển, lấy chất lượng, hiệu quả và người học làm trung tâm; đồng thời coi việc xây dựng nền giáo dục công bằng, chất lượng và trung thực là mục tiêu cao nhất của năm học 2026-2027.

Đánh giá kết quả năm học 2025-2026, Bộ trưởng cho biết toàn ngành đã vượt qua nhiều khó khăn để hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn. Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 bảo đảm tiến độ; công tác xây dựng thể chế, chuyển đổi số, phát triển đội ngũ nhà giáo và phối hợp giữa Bộ với các địa phương có nhiều chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng chỉ rõ nhiều tồn tại kéo dài như chênh lệch chất lượng giáo dục giữa các vùng miền, tình trạng thiếu - thừa giáo viên cục bộ, chuyển đổi số chưa đồng đều, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, STEM, ngoại ngữ và năng lực số ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu.

Đặc biệt, ông thẳng thắn nhìn nhận những vụ việc tiêu cực trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, tình trạng lạm thu, dạy thêm học thêm sai quy định và bệnh thành tích vẫn ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội đối với ngành giáo dục.

Lấy kết quả thực chất làm thước đo

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, năm học 2026-2027 cần tập trung vào các mục tiêu cụ thể, trong đó ưu tiên hàng đầu là trả lại chất lượng giáo dục thực chất cho học sinh, xây dựng hệ thống "học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật".

Ông nhấn mạnh phải chấm dứt tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích; đồng thời hình thành tinh thần liêm chính học thuật ngay từ nhà trường.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn dẫn lại quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rằng việc thi cử nhằm đánh giá kết quả học tập và chất lượng dạy học, chứ không phải để loại bỏ người học.

Giảm thủ tục, giải phóng sức lao động của giáo viên

Một nhiệm vụ trọng tâm khác được Bộ trưởng đề cập là giảm gánh nặng hành chính cho giáo viên.

Theo đó, toàn ngành phấn đấu xóa bỏ hoàn toàn hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang quản trị bằng dữ liệu; cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào và danh hiệu mang tính hình thức để giáo viên có thêm thời gian đầu tư cho chuyên môn và hỗ trợ học sinh.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng thành công của một địa phương không chỉ được đo bằng thành tích học sinh giỏi mà còn ở việc giáo viên có được giảm áp lực từ những công việc ngoài chuyên môn hay không.

Tối ưu nguồn lực, nâng cao chất lượng giáo dục

Bộ trưởng  

Hoàng Minh Sơn cũng yêu cầu các địa phương tiếp tục sắp xếp mạng lưới trường học theo tinh thần "giảm để tăng", giảm đầu mối để tăng cường đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy, đồng thời sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất đã được đầu tư.

Song song với đó, Bộ GD&ĐT sẽ xây dựng bộ chỉ số đánh giá phát triển giáo dục theo hướng thực chất, dựa trên dữ liệu về đội ngũ, cơ sở vật chất, người học và mức độ tiếp cận giáo dục có chất lượng, thay vì các tiêu chí hình thức.

Kiên quyết lấy lại niềm tin của xã hội

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, nhiệm vụ quan trọng của toàn ngành trong năm học mới là củng cố niềm tin của phụ huynh và xã hội đối với giáo dục thông qua việc xây dựng môi trường học tập an toàn, minh bạch và trung thực.

Ông yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi gian lận trong thi cử, lạm thu và những biểu hiện thiếu trung thực trong giáo dục; đồng thời đưa nội dung xây dựng văn hóa trung thực trở thành chương trình hành động xuyên suốt của toàn ngành.

Kết thúc bài phát biểu, Bộ trưởng kêu gọi đội ngũ lãnh đạo ngành giáo dục ở các cấp hành động với tinh thần "Làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm đến cùng, làm hiệu quả", hướng tới mục tiêu xây dựng mỗi nhà trường là một môi trường học tập hạnh phúc, mỗi thầy cô là một tấm gương đổi mới, sáng tạo và mỗi học sinh đều có cơ hội phát triển toàn diện.