Chấn chỉnh livestream giải trí theo nhóm

Quản lý các tổ chức đứng sau hoạt động livestream

Livestream theo nhóm đang trở thành một hình thức giải trí được nhiều người xem lựa chọn, khi nhiều người livestream cùng xuất hiện, tương tác và tạo không khí ngay trên sóng trực tiếp. Nhưng khi sự tương tác ấy trở thành nguồn thu, cuộc cạnh tranh để giữ chân khán giả cũng có thể đi xa hơn giới hạn của giải trí. Đây cũng là lý do Trung Quốc đang siết lại hoạt động livestream theo nhóm.

Thực ra, mục tiêu của Trung Quốc không phải là hạn chế livestream theo nhóm. Mô hình này vẫn là một hình thức giải trí có sức hút riêng. Điều nhà chức trách muốn kiểm soát là những cách làm quá đà để giữ người xem và thúc đẩy họ tặng quà. Bởi khi lượt tương tác gắn trực tiếp với thu nhập, một số phòng livestream có thể biến những màn chơi, màn đấu hay tương tác giữa những người livestream thành công cụ để câu kéo người xem. Vì thế, Trung Quốc đang tìm cách siết những yếu tố làm cho cuộc chơi bị lệch đi, từ nội dung, cách tổ chức, cho đến những cơ chế kích thích người xem chi tiền.

Một căn phòng, vài chiếc điện thoại, một nhóm người trước máy quay. Đó là mô hình livestream theo nhóm, nơi nhiều người cùng biểu diễn, trò chuyện và tương tác trực tiếp trên livestream với người xem thông qua những kịch bản, trò chơi hoặc cuộc thi. Mô hình này phát triển nhanh tại Trung Quốc, tạo nên một hình thức giải trí mới, giàu tính tương tác. Nhưng cũng chính điều đó khiến các nhà quản lý đặc biệt chú ý.

Kể từ khi triển khai chiến dịch "Thanh Lãng - Chấn chỉnh tình trạng hỗn loạn trong livestream giải trí theo nhóm", Cơ quan Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đã xử lý hơn 7.200 phòng livestream vi phạm và nghiêm trị hơn 2.200 tài khoản vi phạm.

Các hành vi bị tập trung chấn chỉnh gồm: nội dung thô tục; có động tác mang tính gợi dục; cho phép trẻ vị thành niên tham gia; giả giọng trẻ em hoặc mặc đồng phục học sinh để kích thích người xem tặng quà; sử dụng các câu nói ám hiệu để thúc giục chuyển tiền hay tổ chức những màn đối đầu, thi đấu giữa những người livestream không có nội dung thực chất nhằm thúc đẩy người xem tặng quà. Một số tài khoản đã bị cấm phát trực tiếp, hạn chế tương tác hoặc đóng tài khoản.

Đặc biệt, trong chiến dịch năm nay, Cơ quan Quản lý Không gian mạng Trung Quốc không chỉ yêu cầu các nền tảng siết quy chế đối với livestream theo nhóm, mà còn tăng cường quản lý các tài khoản và tổ chức đứng sau những hoạt động này. Bởi người livestream có thể là người đứng trước máy quay, nhưng phía sau họ còn có cả những tổ chức tham gia vận hành, quản lý và định hướng hoạt động.

Việc đưa các công ty đứng sau hoạt động livestream vào diện xử lý cho thấy Trung Quốc đang nhắm tới khâu tổ chức và sản xuất, thay vì chỉ xử lý từng người livestream riêng lẻ. Các công ty hay tổ chức vận hành livestream theo nhóm không chỉ đóng vai trò trung gian, kết nối những người livestream với nền tảng, mà còn tuyển dụng, đào tạo, xây dựng kịch bản, quy tắc cạnh tranh và chỉ tiêu tặng quà. Vì vậy, hành vi của người livestream không chỉ là tự phát, mà còn được định hình bởi quy trình vận hành phía sau.

Cơ quan quản lý Trung Quốc đã chỉ ra nhiều trường hợp tổ chức quản lý dùng tài khoản nội bộ tự tặng quà, dạy người livestream dùng từ lóng để né kiểm duyệt, liên hệ riêng và tạo mối liên hệ thân mật giả tạo để dẫn dụ người xem chi tiền. Nếu như chỉ khóa một tài khoản, công ty vẫn có thể tuyển người khác và mở tài khoản mới.

Việc yêu cầu công khai thông tin trên trang livestream và đưa các tổ chức đứng sau hoạt động livestream vào diện xử lý được kỳ vọng sẽ giúp các tổ chức này hoạt động có trách nhiệm hơn, cạnh tranh bằng chất lượng nội dung thực sự và bảo vệ người dùng cũng như người livestream.

Chấn chỉnh livestream giải trí theo nhóm

Chiến dịch chấn chỉnh lần này được triển khai trong bối cảnh hoạt động livestream giải trí theo nhóm đang tăng trưởng nhanh chóng. Trong năm ngoái, Trung Quốc có khoảng 8.000 phòng livestream theo nhóm mỗi ngày, doanh thu ước tính hơn 15 tỷ NDT. Điều đáng nói là mô hình kiếm tiền của loại hình này: các nhóm hoặc những người livestream trong cùng nhóm thi đấu đối kháng với nhau; điểm số và thứ hạng thay đổi theo lượng quà tặng. Một số phòng phát trực tiếp còn áp dụng hệ số nhân, đếm ngược hay hình phạt dành cho bên thua, qua đó tạo cảm giác cấp bách, thúc đẩy người xem chi tiền để "cứu" streamer yêu thích.

Không ít người xem đã chi số tiền lên đến hàng chục đến hàng trăm nghìn NDT cho những người livestream. Cơ quan quản lý cũng đã đóng một tài khoản livestream theo nhóm có trẻ vị thành niên tham gia và loại công ty liên quan ra khỏi nền tảng. Điều đó cho thấy đây không chỉ là vấn đề nội dung, mà còn liên quan đến quyền lợi người dùng, trẻ vị thành niên và trật tự thị trường.

Khi livestream theo nhóm đã trở thành một thị trường có quy mô lớn và kéo theo nhiều vấn đề, việc chấn chỉnh cũng không thể chỉ dừng ở xử lý những trường hợp vi phạm. Các nền tảng cũng phải thay đổi cả cách vận hành để thích ứng với những yêu cầu mới.

Cụ thể, BILIBILI đã gỡ các tính năng như nhân điểm, cộng điểm theo cấp độ và những cơ chế khuyến khích tặng quà. WECHAT tăng cường xác minh danh tính khi phát hiện dấu hiệu trẻ vị thành niên tham gia livestream theo nhóm. DOUYIN làm rõ hơn thông tin về công ty, tổ chức đứng sau tài khoản livestream. KUAISHOU nâng tiêu chuẩn kiểm duyệt và khả năng nhận diện nội dung, tương tác không phù hợp. Còn XIAOHONGSHU hạn chế phân phối những màn đối đầu giữa những người livestream thiếu nội dung thực chất.

Rõ ràng, sau những động thái chấn chỉnh, livestream theo nhóm đang bước vào một cuộc chơi với những luật lệ chặt chẽ hơn. Điều này cũng cho thấy, khi một hình thức giải trí phát triển quá nhanh, cách quản lý cũng phải thay đổi để theo kịp chính nó.