Châu Âu cân nhắc khai thác dầu khí ở Bắc Cực trước sức ép nguồn cung

Ở châu Âu, thông thường mùa đông mới là thời điểm tiêu thụ điện cao nhất do nhu cầu sưởi ấm. Tuy nhiên, hiện nay, những đợt nắng nóng kéo dài đang biến mùa hè thành một "mùa cao điểm điện năng" mới. Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, đợt nắng nóng đang diễn ra đã đẩy nhu cầu điện tăng tới 14% ở một số quốc gia châu Âu.

Nghịch lý là khi nhu cầu điện tăng, khả năng phát điện lại bị hạn chế. Nước sông quá nóng buộc một số nhà máy điện hạt nhân ở Pháp phải giảm công suất hoặc tạm dừng một số tổ máy vì không đáp ứng quy định về nhiệt độ nước làm mát. Nắng nóng thường đi kèm gió yếu ở nhiều khu vực, làm sản lượng điện gió cũng suy giảm.

Với việc EU đã quyết định chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu dầu khí Nga vào cuối năm 2027, liên minh này đang phải tính lại bài toán nguồn cung năng lượng cho khối.

Na Uy - nhà cung cấp khí đốt lớn nhất cho Liên minh châu Âu hiện nay - được xem là một mắt xích quan trọng trong bài toán đảm bảo an ninh năng lượng của khối. Tuy nhiên, sản lượng từ nhiều mỏ khí lâu năm của Na Uy được dự báo sẽ suy giảm trong thập niên 2030 nếu không có thêm các phát hiện mới.

Trong bối cảnh đó, khả năng mở rộng khai thác dầu khí của Na Uy tại vùng biển Bắc Cực đang được Liên minh châu Âu xem xét lại dưới góc độ an ninh năng lượng.

Ông Fatih Birol - Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế - phát biểu: "Tôi ủng hộ Ủy ban châu Âu xem xét kỹ lưỡng vấn đề này, bởi nó đặc biệt quan trọng với an ninh năng lượng châu Âu. Thế giới cần từng thùng dầu mà Na Uy có thể cung cấp".

Na Uy cũng cho rằng Liên minh châu Âu không thể vừa yêu cầu nước này duy trì nguồn cung, vừa phản đối việc tìm kiếm các mỏ mới để thay thế những mỏ đang suy giảm với lý do bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, việc mở rộng khai thác không phải không có rủi ro. Phần lớn tiềm năng dầu khí chưa khai thác của Na Uy nằm tại Biển Barents. Và một dự án mới có thể mất hơn 10 năm mới đi vào hoạt động, trong khi khu vực này đặc biệt nhạy cảm về sinh thái và có điều kiện ứng cứu sự cố rất khó khăn.

Do đó, các quỹ đầu tư, tổ chức xã hội và nhà khoa học Bắc Âu kêu gọi EU giữ nguyên lập trường hiện nay. Cuộc tranh luận vì thế không đơn thuần là việc khai thác hay không khai thác. Châu Âu phải cân bằng giữa nhu cầu năng lượng trước mắt, khả năng cạnh tranh của nền kinh tế và các cam kết khí hậu trong dài hạn.

Liên minh châu Âu hiện chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Tuy nhiên, việc chính sách dầu khí Bắc Cực được xem xét lại cho thấy an ninh năng lượng đang có trọng lượng ngày càng lớn trong quá trình hoạch định chính sách của khối.