Châu Âu: Chi phí sử dụng xe tải điện rẻ hơn xe diesel

Giá nhiên liệu hóa thạch tăng kỷ lục do xung đột Trung Đông đang tạo ra động lực lớn với quá trình chuyển đổi xanh, khi chi phí mua và vận hành xe tải điện lần đầu tiên trở nên rẻ hơn xe chạy dầu diesel tại các thị trường chủ lực của Liên minh châu Âu như Đức, Đan Mạch hay Hà Lan. 

Theo Tổ chức nghiên cứu Giao thông và Môi trường châu Âu, tại 6 nước dẫn đầu chiếm gần nửa tổng lượng tiêu thụ toàn khối, xe tải điện có thể tiết kiệm lên tới 100.000 Euro chi phí sau 5 năm. Thời gian thu hồi chi phí chênh lệch ban đầu chỉ còn khoảng 2 năm, giúp gỡ bỏ rào cản giá mua đối với các doanh nghiệp logistics. Lợi thế chi phí của xe tải điện cũng gia tăng do làn sóng xe tải điện giá rẻ từ Trung Quốc, tạo áp lực buộc các nhà sản xuất xe tải truyền thống châu Âu phải đẩy nhanh quá trình chuyển dịch.

Trong ngắn hạn, diễn biến giá nhiên liệu tại châu Âu sẽ phụ thuộc chủ yếu vào ba yếu tố: tình hình Trung Đông, khả năng khôi phục vận chuyển qua eo biển Hormuz và nguồn cung diesel toàn cầu. Nếu căng thẳng địa chính trị giảm và các tuyến vận tải được khôi phục, giá dầu có thể hạ nhiệt trong năm 2027. Tuy nhiên, giá dầu diesel có thể giảm chậm hơn do tồn kho thấp và công suất lọc dầu chưa nhanh chóng được bổ sung.

Ngược lại, nếu nguồn cung Trung Đông tiếp tục gián đoạn hoặc Mỹ thực sự hạn chế xuất khẩu diesel, thị trường châu Âu có thể đối mặt với một đợt tăng giá mới. Khi đó, tác động không chỉ dừng ở giá xăng dầu mà còn lan sang vận tải, hàng không, sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và giá lương thực.

Các nước đang phát triển, đặc biệt những nền kinh tế có nhu cầu năng lượng tăng nhanh, sẽ chịu tác động đáng kể. Giá dầu và diesel cao làm tăng chi phí nhập khẩu năng lượng, gây sức ép lên cán cân thương mại, tỷ giá và lạm phát. Với các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu như vận tải, đánh bắt, nông nghiệp và logistics, chi phí đầu vào có thể tăng nhanh hơn tốc độ tăng giá bán, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất và thu nhập.

Trong ngắn hạn, việc duy trì nguồn cung xăng dầu ổn định, tăng mức dự trữ phù hợp và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu sẽ giúp giảm rủi ro. Chính sách hỗ trợ nếu cần thiết cũng nên tập trung vào những ngành và nhóm chịu tác động trực tiếp thay vì trợ giá đại trà. Về dài hạn, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch thông qua tiết kiệm năng lượng, phát triển giao thông công cộng, xe điện và các nguồn năng lượng trong nước sẽ giúp nền kinh tế giảm độ nhạy trước những biến động của thị trường dầu mỏ quốc tế.