Châu Âu tìm lời giải cho bài toán năng lượng

Châu Âu tìm lời giải năng lượng trước mùa đông

Châu Âu đang ở ngưỡng cửa mùa đông, tuy nhiên giá khí đốt tăng cao đang đặt khu vực này trước bài toán khó: làm sao vừa bảo đảm nguồn cung, vừa kiềm chế chi phí năng lượng cho người dân và doanh nghiệp.

Cuối tháng 10 vừa qua, giá khí đốt tại trung tâm giao dịch TTF của Hà Lan đã chạm mốc 100 euro/MWh, lần đầu tiên kể từ năm 2022. Mức giá này vẫn tiếp tục được duy trì, hiện đang dao động quanh ngưỡng 100 - 104 euro/MWh, chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt. Giá khí đốt cao phản ánh sức ép từ xung đột Trung Đông, trong khi các kho dự trữ khí đốt của châu Âu cần được bổ sung trước mùa lạnh. Giá khí đốt cao không chỉ làm tăng hóa đơn năng lượng của các hộ gia đình mà còn đẩy chi phí sản xuất lên, đặc biệt trong những ngành như phân bón, hóa chất và thép. Đây cũng là thách thức lớn đối với nỗ lực hạ nhiệt giá năng lượng của Liên minh châu Âu (EU).

Ông Dan Jorgensen - Ủy viên Năng lượng EU cho biết: "Mùa đông là thời điểm khó khăn đối với nhiều người dân châu Âu. Trung bình mỗi năm, thật không may, gần 50 triệu người dân châu Âu không thể sưởi ấm nhà cửa một cách đầy đủ do giá năng lượng cao. Năm nay, có lẽ con số đó sẽ còn cao hơn. Chúng ta cần làm mọi thứ có thể để giảm bớt những khó khăn đó".

Châu Âu chật vật vì giá năng lượng cao

Giá nhiên liệu tăng cao đang làm gia tăng chi phí sinh hoạt của người dân, đồng thời tạo thêm áp lực lên hoạt động sản xuất, kinh doanh tại châu Âu. Từ thị trường nhiên liệu tại Pháp đến giá khí đốt trên toàn khu vực, những diễn biến này cho thấy bài toán bảo đảm năng lượng với chi phí hợp lý đang ngày càng trở nên cấp thiết, nhất là khi mùa đông đến gần.

Tại Pháp, giá nhiên liệu tăng cao đang trở thành một trong những vấn đề được người dân quan tâm, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt nói chung tiếp tục tạo áp lực lên ngân sách hộ gia đình.

Một người dân chia sẻ: "Khi ngân sách sinh hoạt có hạn mà ngày nào cũng phải lái xe, trong khi giá nhiên liệu đắt đỏ như vậy, người dân chúng tôi thực sự xoay sở rất khó khăn".

Không chỉ các hộ gia đình, doanh nghiệp vận tải trên khắp châu Âu cũng đang chịu áp lực từ chi phí nhiên liệu. Đây là một trong những khoản chi đầu vào lớn của ngành, trong khi khả năng điều chỉnh giá dịch vụ để bù đắp chi phí còn hạn chế. Với biên lợi nhuận vốn khá thấp, giá năng lượng tăng cao đang thu hẹp đáng kể dư địa hoạt động của các doanh nghiệp.

Ông Alexis Gibergues - Chủ tịch Tổ chức Vận tải đường bộ châu Âu nêu ý kiến: "Khoảng 30% chi phí của chúng tôi liên quan đến nhiên liệu hoặc năng lượng. Khi những khoản chi phí này tăng gần 40-50%, trong khi tỷ suất lợi nhuận bình quân của các doanh nghiệp chỉ ở mức 1%, có thể hình dung tác động nghiêm trọng đến mức nào".

Trước tình hình này, các nước châu Âu đang triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm nguồn cung và giảm chi phí năng lượng. Trong đó, việc giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược được kỳ vọng góp phần ổn định thị trường nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel. Tuy nhiên, đây mới là giải pháp đối với một phần thị trường năng lượng, trong khi bài toán giá khí đốt và chi phí điện vẫn cần những biện pháp riêng.

Châu Âu căng sức giữ ấm mùa đông

Trước sức ép giá năng lượng và những lo ngại về an ninh nguồn cung, nhiều quốc gia châu Âu đang tìm cách chủ động hơn trong sản xuất và sử dụng điện. Từ các dự án pin lưu trữ quy mô lớn tại Bulgaria đến hệ thống điện mặt trời tại các hộ gia đình ở Đức, những mô hình mới đang góp phần thay đổi cách khu vực này đáp ứng nhu cầu năng lượng.

Tại Bulgaria, một dự án năng lượng kết hợp giữa điện mặt trời và hệ thống pin lưu trữ đang được triển khai ở khu vực Tenevo. Những tấm pin mặt trời tạo ra điện vào ban ngày, trong khi hệ thống pin giúp tích trữ lượng điện chưa sử dụng để đưa trở lại lưới điện vào những thời điểm nhu cầu tăng cao, thường là buổi tối. Bulgaria đang nổi lên như một trung tâm lưu trữ điện của khu vực Balkan. Trong năm qua, công suất pin lưu trữ của nước này đã tăng gấp đôi. Các hệ thống này cũng góp phần giúp Bulgaria duy trì nguồn điện ổn định và hỗ trợ cung ứng cho các quốc gia láng giềng trong những đợt nắng nóng mùa hè.

Ông Ivo Prokopiev - Giám đốc điều hành Tập đoàn Năng lượng sạch Renalfa cho biết: "Trên thực tế, pin lưu trữ đang thay thế khí đốt trong vai trò nhiên liệu trung gian để cân bằng thị trường, bởi công nghệ này tiên tiến hơn và có chi phí thấp hơn nhiều".

Không chỉ ở cấp độ hệ thống điện, xu hướng chủ động nguồn năng lượng còn lan tới từng hộ gia đình. Tại bang North Rhine - Westphalia của Đức, ông Jürgen Fehmer đã đầu tư gần 10.000 euro cho mỗi hệ thống điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ. Điện tạo ra từ các tấm pin trên mái nhà được sử dụng trực tiếp, phần dư được đưa vào hệ thống pin đặt dưới tầng hầm. Khi lượng điện sản xuất vượt nhu cầu sử dụng và khả năng lưu trữ, phần điện còn lại có thể được hòa vào lưới điện.

Ông Jürgen Fehmer - người dân Đức chia sẻ: "Tôi nghĩ gia đình mình có thể tiết kiệm khoảng 3.000 euro mỗi năm, nhờ sử dụng lượng điện do hệ thống điện mặt trời lắp đặt tại nhà tạo ra. Nguồn điện này đáp ứng cả nhu cầu sử dụng điện và sưởi ấm của gia đình".

Từ những dự án quy mô lớn đến các hệ thống lắp đặt tại nhà, lưu trữ điện đang trở thành một phần quan trọng trong nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung và sử dụng năng lượng hiệu quả hơn tại châu Âu. Đây chưa phải giải pháp thay thế hoàn toàn các nguồn năng lượng truyền thống, nhưng có thể giúp khu vực giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và ứng phó tốt hơn với những biến động của thị trường năng lượng.