Chi phí vay tăng gây sức ép lên đầu tư hạ tầng AI

Cuộc đua AI và bài toán vốn

Cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đang kéo theo làn sóng đầu tư hạ tầng chưa từng có, từ trung tâm dữ liệu đến hệ thống máy chủ và chip. Nhưng khi ngày càng nhiều doanh nghiệp phải dựa vào vốn vay để tài trợ cho cuộc đua này, mặt bằng lãi suất tăng đang khiến cho chi phí đầu tư AI ngày càng đắt đỏ.

Để đáp ứng nhu cầu sử dụng các mô hình AI, các công ty công nghệ đang chi hàng trăm tỷ USD cho trung tâm dữ liệu và hạ tầng tính toán. Các tập đoàn lớn như Amazon, Google, Meta và Microsoft đều tăng mạnh chi tiêu vốn trong năm nay, đồng thời dự kiến tiếp tục mở rộng đầu tư trong năm 2027.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn không giống nhau giữa các doanh nghiệp. Những tập đoàn có xếp hạng tín nhiệm cao có thể vay với chi phí thấp hơn, trong khi các công ty hạ tầng AI quy mô nhỏ hơn phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường nợ.

Theo ngân hàng JPMorgan Chase, hơn 4.000 tỷ USD nợ liên quan đến AI có thể được huy động từ nay đến năm 2030, khi các công ty trung tâm dữ liệu và doanh nghiệp liên quan đến AI chạy đua mở rộng công suất để đáp ứng nhu cầu dịch vụ AI.

Quy mô đầu tư càng lớn, nhu cầu vốn càng cao. Nhưng cùng lúc, chi phí vay cũng tăng. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã lên gần 5,17%, tăng khoảng 1 điểm phần trăm từ đầu năm. Đây là mức cao nhất kể từ năm 2007.

Khi lợi suất trái phiếu Chính phủ tăng, các doanh nghiệp muốn huy động vốn cũng phải đưa ra mức lãi suất hấp dẫn hơn để thu hút nhà đầu tư. Điều này làm tăng chi phí tài chính của các dự án AI, đặc biệt với những doanh nghiệp sử dụng nhiều nợ để xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng năng lực tính toán.

Ông Henry Mcvey - Trưởng Bộ phận Vĩ mô và Phân bổ tài sản, Tập đoàn đầu tư KKR cho biết: "Chúng ta từng chứng kiến điều này trong lĩnh vực viễn thông năm 2001, khi đầu tư có thể bị đẩy lên quá mức. Với AI, nguy cơ đầu tư quá mức cũng có thể xảy ra, nhất là khi chúng ta vẫn chưa biết mô hình ngôn ngữ lớn nào sẽ giành ưu thế".

Chi phí vốn tăng, vì vậy đặt ra thêm yêu cầu về hiệu quả đầu tư. Doanh nghiệp không chỉ phải huy động được nguồn vốn cần thiết mà còn phải tính toán kỹ hơn về quy mô và thời điểm mở rộng hạ tầng AI.

SoftBank là một ví dụ. Tập đoàn này vừa huy động hơn 11 tỷ USD thông qua một đợt phát hành trái phiếu có mức độ rủi ro cao, trong đó lợi suất của một lô trái phiếu kỳ hạn 7 năm lên tới 9,75%.

Khi nhu cầu vốn vẫn rất lớn nhưng chi phí huy động tăng, bài toán đặt ra với doanh nghiệp không chỉ là huy động được bao nhiêu, mà còn là có thể vay với mức chi phí nào.

Khi vốn cho AI bắt đầu được chọn lọc

Không phải doanh nghiệp nào tham gia cuộc đua AI cũng có khả năng tiếp cận vốn với chi phí như nhau. Khi lãi suất tăng, các bên cho vay đang thận trọng hơn với những dự án hạ tầng AI sử dụng nhiều nợ, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp chuyên cung cấp hạ tầng điện toán cho AI.

Những doanh nghiệp chuyên cung cấp hạ tầng điện toán cho AI đang đóng vai trò ngày càng lớn trong cuộc đua này. Mô hình kinh doanh đòi hỏi vốn đầu tư rất lớn để xây dựng trung tâm dữ liệu, mua máy chủ và các chip xử lý chuyên dụng cho AI. Doanh thu được tạo ra từ việc khai thác và cung cấp năng lực tính toán.

Khi chi phí đi vay tăng, áp lực vì thế cũng lớn hơn đối với những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào thị trường nợ. Theo một số nhà đầu tư tín dụng tư nhân, nhóm doanh nghiệp này có thể gặp khó khăn hơn trong việc huy động vốn, khi dư địa để hấp thụ chi phí vốn tăng cao ngày càng thu hẹp.

Ông Andrew Balls - Giám đốc đầu tư trái phiếu toàn cầu, Công ty quản lý đầu tư PIMCO chia sẻ: "Tôi cho rằng quy mô phát hành trái phiếu của lĩnh vực công nghệ sẽ tạo ra áp lực, vì vậy đặc biệt với lĩnh vực này, cần thận trọng và tập trung vào những thương vụ riêng biệt. Mặt bằng chênh lệch tín dụng nhìn chung vẫn khá thấp. Nhưng cần thận trọng. Với lĩnh vực công nghệ, không nên đầu tư một cách dàn trải, mà nên lựa chọn những thương vụ có mức lợi suất và phần bù rủi ro cao hơn".

Một ví dụ là CoreWeave, doanh nghiệp cung cấp hạ tầng điện toán cho AI. Trong hồ sơ gửi cơ quan quản lý, công ty cho biết, cứ mỗi khi lãi suất tăng thêm 1 điểm phần trăm, chi phí lãi vay của công ty có thể tăng khoảng 30 triệu USD mỗi năm. Trong khi đó, Bloomberg đưa tin Oracle đã gửi thông báo đến cho nhà phát triển dự án trung tâm dữ liệu tại bang New Mexico, nhằm cho phép công ty được tạm hoãn các nghĩa vụ thanh toán trong trường hợp chi phí tăng cao đột biến.

Nhu cầu AI vẫn thúc đẩy dòng vốn

Mặc dù chi phí vốn tăng, nhưng nhu cầu đối với các sản phẩm và dịch vụ AI vẫn đang tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư.

Một ví dụ là Meta Muse. Ứng dụng này đạt hơn 2,5 triệu lượt tải trên toàn cầu chỉ trong hai tuần đầu ra mắt, vượt ChatGPT trên bảng xếp hạng App Store của Apple. Theo dự báo, Muse có thể đạt 100 triệu người dùng trong vòng 6 đến 12 tháng tới.

Ở phía doanh nghiệp, các nhà cung cấp hạ tầng AI cũng nhận được những cam kết sử dụng năng lực tính toán trong nhiều năm từ các khách hàng lớn như OpenAI và Anthropic. Những cam kết này giúp các nhà cung cấp hạ tầng có thêm cơ sở để huy động vốn, xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng năng lực tính toán.

Nhu cầu AI vẫn đang thúc đẩy làn sóng đầu tư hạ tầng, nhưng chi phí vốn tăng đang trở thành thách thức ngày càng rõ nét. Khi mỗi khoản vay đều trở nên đắt đỏ hơn, các doanh nghiệp sẽ phải tính toán kỹ hơn về quy mô đầu tư, khả năng huy động vốn và hiệu quả của từng dự án.